Câu 1:

“Văn chương không chỉ phản ánh cuộc sống mà còn thức tỉnh lương tri con người.” Quả thật, qua tản văn Giữa người với người, Nguyễn Ngọc Tư đã gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh về sự vô cảm trong xã hội hiện đại. Trước hết, tác giả khắc họa thực trạng đáng buồn khi con người dần đánh mất lòng trắc ẩn: một y sĩ sẵn sàng chụp ảnh bệnh nhân đau đớn để câu “like”, những tin giả lan tràn gây tổn hại đến người lương thiện, hay cảnh con người chỉ nhìn thấy vật chất mà quên đi nạn nhân. Những chi tiết ấy cho thấy sự xuống cấp đạo đức và sự chi phối của mạng xã hội đối với hành vi con người. Về nghệ thuật, tác giả sử dụng giọng văn nhẹ nhàng mà thấm thía, kết hợp tự sự với nghị luận; đặc biệt là phép liệt kê, hình ảnh giàu sức gợi đã tạo ấn tượng mạnh và tăng tính chân thực cho vấn đề. Từ đó, tác phẩm đặt ra vấn đề mang tính xã hội sâu sắc, buộc mỗi người phải nhìn lại cách ứng xử của mình. Có thể nói, văn bản không chỉ phản ánh hiện thực mà còn nhắc nhở con người cần sống nhân ái, biết yêu thương và tôn trọng nhau hơn.

Câu 2 :

“Điều đáng sợ nhất không phải là cái ác mà là sự im lặng của những người tốt” – câu nói ấy như một lời cảnh tỉnh về sự thờ ơ, vô cảm trong xã hội hiện đại. Đây là một vấn đề đáng suy ngẫm khi con người ngày càng bị cuốn vào nhịp sống nhanh và lợi ích cá nhân.

Thờ ơ, vô cảm là trạng thái con người dửng dưng, thiếu quan tâm trước nỗi đau, khó khăn của người khác. Đó không chỉ là việc không giúp đỡ mà còn là thái độ lạnh lùng, coi những điều đang diễn ra xung quanh không liên quan đến mình.

Trong thực tế, biểu hiện của sự vô cảm ngày càng rõ nét. Không khó để bắt gặp những người đứng nhìn tai nạn mà không giúp đỡ, thậm chí còn quay video đăng lên mạng xã hội. Có những người lan truyền tin giả, thông tin chưa kiểm chứng gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến người khác. Trong môi trường học đường, sự vô cảm thể hiện qua việc thờ ơ trước bạn bè bị bắt nạt. Tất cả những điều đó cho thấy tình người đang dần bị xói mòn.

Lòng nhân ái, sự quan tâm giữa con người với con người có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Nó giúp xã hội trở nên gắn kết, ấm áp và văn minh hơn. Một hành động nhỏ như giúp đỡ người gặp nạn hay chia sẻ khó khăn cũng có thể lan tỏa giá trị tích cực. Nhiều người có sức ảnh hưởng đã lan tỏa điều này, tiêu biểu như Nguyễn Ngọc Ký – người thầy vượt lên nghịch cảnh, truyền cảm hứng sống nhân ái và nghị lực cho bao thế hệ; hay Đặng Thùy Trâm với tấm lòng yêu thương con người sâu sắc trong hoàn cảnh chiến tranh khốc liệt.

Tuy nhiên, cũng cần nhìn nhận rằng không phải ai thờ ơ cũng hoàn toàn vô trách nhiệm; đôi khi họ sợ liên lụy, sợ rắc rối hoặc thiếu kỹ năng xử lí tình huống. Dẫu vậy, đó không thể là lí do để biện minh cho sự vô cảm kéo dài.

Để khắc phục tình trạng này, mỗi người cần nâng cao ý thức, rèn luyện lòng trắc ẩn và tinh thần trách nhiệm với cộng đồng. Gia đình và nhà trường cần giáo dục đạo đức, lối sống nhân ái cho thế hệ trẻ. Bên cạnh đó, xã hội cũng cần tôn vinh những hành động đẹp, lan tỏa những giá trị tích cực để “cái tốt” có cơ hội lấn át “cái xấu”.

Tóm lại, sự thờ ơ, vô cảm là một “căn bệnh” nguy hiểm của xã hội hiện đại. Mỗi người cần biết yêu thương, chia sẻ và sống có trách nhiệm hơn, bởi chỉ khi con người biết quan tâm đến nhau, xã hội mới thực sự trở nên tốt đẹp và đáng sống.

Câu 1.

Văn bản thuộc thể loại tản văn (nghị luận xã hội kết hợp tự sự và biểu cảm).

Câu 2.

Văn bản bàn về thực trạng xuống cấp đạo đức, sự vô cảm trong mối quan hệ giữa người với người trong xã hội hiện đại, đặc biệt dưới tác động của mạng xã hội.

Câu 3.

Biện pháp tu từ liệt kê, thể hiện qua các chi tiết như: “nồi nước luộc có pin đèn”, “nước dùng chuột cống”, “chè bưởi có thuốc rầy”,…

Tác giả sử dụng biện pháp tu từ liệt kê đã làm nổi bật hàng loạt thông tin sai lệch, giật gân lan truyền trên mạng xã hội, qua đó phản ánh thực trạng tin giả gây hoang mang dư luận và làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống của những người buôn bán lương thiện.

Đồng thời , cách liệt kê liên tiếp tạo nhịp điệu dồn dập, tăng tính chân thực và sức gợi hình, giúp người đọc cảm nhận rõ mức độ phổ biến và nghiêm trọng của vấn đề.

Qua đó, tác giả bày tỏ thái độ phê phán, lên án những hành vi tung tin thất thiệt, đồng thời thể hiện sự xót xa, lo lắng trước sự xuống cấp của tình người trong xã hội.

Câu 4.

Hai câu văn: “Một vụ cướp tiền giữa ban ngày, người ta chỉ thấy giấy bạc bay mà không thấy nạn nhân. Hôi bia cũng vì chỉ thấy bia lăn lóc ra đường.” cho thấy con người chỉ chú ý đến vật chất mà thờ ơ với nỗi đau, sự mất mát của người khác.

Từ đó gợi lên thực trạng đáng lo ngại của đạo đức xã hội hiện nay: một bộ phận con người đang trở nên vô cảm, thiếu lòng trắc ẩn, sẵn sàng đặt lợi ích cá nhân lên trên giá trị nhân văn. Trong nhiều tình huống, thay vì giúp đỡ người gặp nạn, họ lại thờ ơ hoặc lợi dụng hoàn cảnh để trục lợi. Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn nhiều tấm lòng nhân ái, vì vậy mỗi người cần ý thức lên án cái xấu và lan tỏa điều tốt đẹp để góp phần xây dựng xã hội văn minh, giàu tình người.

Câu 5.

Văn bản phản ánh thực trạng con người ngày càng xa cách, vô cảm, bị chi phối bởi mạng xã hội và lợi ích cá nhân, từ đó làm suy giảm các giá trị đạo đức tốt đẹp.

Từ đó, mỗi người cần rút ra bài học: phải biết yêu thương, tôn trọng con người, không thờ ơ trước nỗi đau của người khác; sử dụng mạng xã hội một cách có trách nhiệm; không lan truyền thông tin sai lệch; đồng thời biết đặt mình vào vị trí của người khác để sống nhân ái hơn, góp phần gìn giữ và phát huy giá trị tình người trong xã hội hiện đại.