Câu 1:Thể thơ của văn bản là thất ngôn bát cú Đường luật.

Câu 2:Những hình ảnh nói về nét sinh hoạt đạm bạc, thanh cao của tác giả:

• “Một mai, một cuốc, một cần câu”
• “Thu ăn măng trúc, đông ăn giá”
• “Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao”
• “Rượu, đến cội cây, ta sẽ uống”

- Những hình ảnh này thể hiện cuộc sống giản dị, hòa hợp với thiên nhiên, không màng danh lợi.

Câu 3:Biện pháp tu từ: Liệt kê

Các hình ảnh được liệt kê:

“một mai, một cuốc, một cần câu”.

Tác dụng:

• Làm nổi bật cuộc sống lao động giản dị của tác giả.
• Gợi lên sự ung dung, tự tại, hòa mình với thiên nhiên.
• Thể hiện thái độ sống thanh nhàn, không chạy theo danh lợi.

Câu 4:Quan niệm dại – khôn của tác giả rất đặc biệt:

• Tác giả tự nhận mình “dại” vì chọn sống ở nơi vắng vẻ, tránh xa danh lợi.
• Nhưng thực chất đó lại là cái khôn của người từng trải, hiểu rõ sự bon chen của cuộc đời.
• Những người được coi là “khôn” lại tìm đến chốn “lao xao” danh lợi.

- Qua đó thể hiện thái độ coi thường danh lợi, đề cao cuộc sống thanh nhàn, trong sạch.

Câu 5:Qua văn bản, có thể thấy vẻ đẹp nhân cách của Nguyễn Bỉnh Khiêm là một con người thanh cao, sống giản dị và không màng danh lợi. Ông lựa chọn cuộc sống hòa mình với thiên nhiên, tránh xa chốn bon chen của cuộc đời. Những hình ảnh sinh hoạt đạm bạc như ăn măng trúc, tắm ao, uống rượu dưới gốc cây cho thấy tâm hồn ung dung, tự tại. Đồng thời, ông cũng thể hiện quan niệm sống sâu sắc khi coi phú quý chỉ như giấc chiêm bao. Qua đó, ta cảm nhận được nhân cách cao đẹp, trong sạch và triết lí sống đáng trân trọng của ông.

Phần 2. Làm Văn

Câu 1:

Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, lối sống chủ động đóng vai trò vô cùng quan trọng. Sống chủ động là biết tự mình xác định mục tiêu, lập kế hoạch và nỗ lực thực hiện thay vì thụ động chờ đợi hoàn cảnh. Khi sống chủ động, con người sẽ có định hướng rõ ràng cho tương lai và dễ dàng nắm bắt những cơ hội trong cuộc sống. Ngược lại, nếu chỉ sống thụ động, chúng ta sẽ dễ bị tụt lại phía sau và khó đạt được thành công. Lối sống chủ động còn giúp con người rèn luyện ý chí, sự tự tin và tinh thần trách nhiệm đối với bản thân. Trong học tập, học sinh chủ động tìm tòi kiến thức, đặt câu hỏi và cố gắng vượt qua khó khăn sẽ tiến bộ nhanh hơn. Bên cạnh đó, sống chủ động cũng giúp mỗi người thích nghi tốt hơn với những thay đổi của xã hội. Tuy nhiên, để sống chủ động, mỗi người cần rèn luyện tính kỉ luật và sự kiên trì. Có thể nói, lối sống chủ động chính là chìa khóa giúp con người phát triển bản thân và đạt được thành công trong cuộc sống.

Câu 2:

Đoạn thơ trong tác phẩm “Bảo kính cảnh giới” của Nguyễn Trãi đã khắc họa bức tranh thiên nhiên mùa hè tươi đẹp và thể hiện tấm lòng của tác giả đối với nhân dân. Trước hết, thiên nhiên hiện lên với những hình ảnh rực rỡ và tràn đầy sức sống như tán hòe xanh mát, hoa thạch lựu đỏ rực và hương sen thơm ngát. Những hình ảnh ấy không chỉ gợi lên vẻ đẹp của mùa hè mà còn thể hiện sự cảm nhận tinh tế của nhà thơ trước cảnh vật thiên nhiên. Bên cạnh đó, âm thanh “lao xao chợ cá” đã gợi nên một khung cảnh đời sống bình dị, nhộn nhịp của người dân làng chài. Trong không gian ấy, tiếng đàn của vua Nghiêu được nhắc đến như một ước mong về cuộc sống thái bình, thịnh trị. Qua đó, tác giả bộc lộ khát vọng sâu sắc: mong cho nhân dân khắp nơi đều được sống ấm no, hạnh phúc. Như vậy, đoạn thơ không chỉ thể hiện tình yêu thiên nhiên mà còn cho thấy tấm lòng yêu nước thương dân sâu sắc của Nguyễn Trãi.