Lưu Thảo My
Giới thiệu về bản thân
Thạch Lam, một thành viên chủ chốt của nhóm Tự lực văn đoàn, luôn giữ cho mình một lối đi riêng biệt: nhẹ nhàng, tinh tế nhưng thấm đẫm hơi thở của đời sống hiện thực. Trong khi nhiều nhà văn cùng thời mải mê với những lý tưởng xa rời thực tại, Thạch Lam lại chọn lặn sâu vào những rung động vi tế của tâm hồn, đặc biệt là nỗi đau của những kiếp người nghèo khổ. Truyện ngắn “Trở về” là một bản nhạc buồn về sự tha hóa của con người trước sức mạnh của danh lợi thành thị. Đoạn trích miêu tả cảnh nhân vật Tâm về thăm quê sau sáu năm biền biệt đã phơi bày một hố thẳm ngăn cách giữa tình mẫu tử bao dung và sự lạnh lẽo của một kẻ đã đánh mất cội nguồn.
Câu chuyện xoay quanh Tâm, một thanh niên được người mẹ nghèo tần tảo sớm khuya nuôi dạy nên người. Sau khi ra thành phố học tập và làm việc, suốt sáu năm trời, anh chỉ gửi tiền hàng tháng về như một nghĩa vụ cơ khí, tuyệt nhiên không một lời hỏi thăm, cũng chẳng màng đến những bức thư đầy ắp nỗi lòng của mẹ. Khi bất đắc dĩ có việc phải ghé qua nhà, Tâm mới có dịp đối diện lại với mái gianh xưa. Chủ đề của đoạn trích không chỉ là một chuyến thăm quê đơn thuần, mà là sự phê phán quyết liệt lối sống thực dụng, vô cảm của tầng lớp trí thức tiểu tư sản đang dần bị tha hóa, đồng thời ngợi ca vẻ đẹp nhẫn nại, hy sinh cao cả của người phụ nữ nông thôn Việt Nam qua hình ảnh người mẹ và cô Trinh.
Mở đầu đoạn trích, Thạch Lam đã khéo léo thiết lập một không gian nghệ thuật đầy ám ảnh để làm nền cho sự xuất hiện của các nhân vật. Khi bước vào sân nhà, cảm giác đầu tiên của Tâm là sự xa lạ trong chính nơi mình sinh ra. Ngôi nhà cũ vẫn thế, nhưng "sụp thấp hơn" và "mái gianh xơ xác hơn". Những chi tiết này không chỉ miêu tả sự tàn phai của cảnh vật theo thời gian mà còn ngầm ý nói về sự lụi tàn của một gia đình thiếu vắng bàn tay chăm sóc của người đàn ông trụ cột. Trong không gian ấy, người mẹ xuất hiện với bộ áo cũ kỹ, tiếng guốc "thong thả và chậm hơn trước" gợi lên sự già nua, yếu ớt. Nhưng trái ngược với sự héo hòn về thể xác là một trái tim nồng ấm. Khi nhận ra con, bà cụ "ứa nước mắt", niềm xúc động nghẹn ngào khiến bà "ấp úng không nói được". Tình mẫu tử của bà hiện lên qua những câu hỏi săn sóc đầy vị tha: "Bây giờ cậu đã khỏe hẳn chưa?". Bà không một lời trách móc sự bạc bẽo suốt sáu năm qua, chỉ biết lo cho sức khỏe của con bằng tất cả sự chân thành quê kiểng.
Sự liên kết chặt chẽ của đoạn trích nằm ở thủ pháp đối lập gay gắt giữa người mẹ và đứa con. Nếu người mẹ đại diện cho phần "tình" thiêng liêng thì Tâm lại đại diện cho phần "nghĩa" đã bị vật chất hóa. Thạch Lam cực kỳ tinh tế khi miêu tả cảm giác của Tâm: "Tuy ngoài trời nắng, mà Tâm thấy bên trong cái ẩm thấp hình như ở khắp tường lan xuống, thấm vào người". Cái "ẩm thấp" ấy chính là sự chối bỏ gốc gác. Tâm không còn tìm thấy sự ấm áp trong ngôi nhà thơ ấu, anh chỉ thấy nó chật chội, cũ kỹ và đáng xấu hổ. Anh gọi mẹ là "bà", xưng "tôi" – một cách xưng hô đầy khoảng cách, phân chia rạch ròi địa vị xã hội. Tâm lắng nghe lời mẹ kể về chuyện làng xóm một cách "lơ đãng", "dửng dưng". Với anh, những khó khăn của quê hương, cái chết của người này hay việc lấy vợ của người kia đều là những chuyện "không can hệ gì". Tâm đã tự xây dựng một bức tường ngăn cách giữa cái "giàu sang" thành thị của mình với cái "nghèo hèn" của thôn quê. Anh đứng giữa ngôi nhà mình sinh ra nhưng tâm hồn đã thuộc về một nơi khác, hào nhoáng và lạnh lẽo hơn.
Đỉnh điểm của sự tha hóa và cũng là nút thắt cảm xúc của đoạn trích chính là hành động Tâm rút ví đưa cho mẹ bốn tấm giấy bạc năm đồng. Trước mặt cô Trinh, anh tỏ ra "hơi kiêu ngạo", khẳng định: "Đúng hai chục, bà cầm lấy mà tiêu". Đây là một chi tiết đắt giá, phơi bày bản chất của một kẻ coi đồng tiền là thước đo duy nhất cho mọi giá trị sống. Tâm dùng tiền để "trả nợ" công ơn nuôi dưỡng, để khép lại gánh nặng trách nhiệm một cách sòng phẳng. Anh làm điều đó để tự trấn an lương tâm, để rồi sau đó vội vàng bước ra vì "nghĩ đến vợ đợi". Hình ảnh bà cụ "run run đỡ lấy gói bạc, rơm rớm nước mắt" là một nốt lặng đau đớn. Bà đau không phải vì tủi nhục, mà vì nhận ra đứa con mình đứt ruột đẻ ra giờ đây chỉ còn liên kết với mẹ bằng những tờ giấy bạc vô hồn. Giọt nước mắt của bà cụ chính là bản cáo trạng đanh thép nhất cho sự băng hoại nhân tính của Tâm.
Về nghệ thuật, đoạn trích thành công rực rỡ nhờ vào bút pháp miêu tả tâm lý bậc thầy của Thạch Lam. Ông không dùng những biến cố dữ dội hay xung đột kịch tính, mà khai thác những rung động vi tế: một cái nhún vai, một ánh mắt lơ đãng, một tiếng guốc đi chậm. Ngôi kể thứ ba khách quan nhưng điểm nhìn trần thuật luôn bám sát vào nội tâm nhân vật, khiến người đọc như thấu thị được sự lạnh lẽo trong lòng Tâm. Ngôn ngữ kể chuyện thâm trầm, điềm đạm nhưng giàu tính gợi hình, gợi cảm, tạo nên một bầu không khí bảng lảng buồn thương đặc trưng của văn phong Thạch Lam. Tình huống kết truyện khi Tâm vội vàng bước ra, "làm như không thấy gì" trước nỗi đau của mẹ, đã tạo nên một dư âm nhức nhối, buộc người đọc phải suy ngẫm về giá trị của sự "trở về" thực sự.
Tóm lại, đoạn trích “Trở về” của Thạch Lam là một lời cảnh tỉnh sâu sắc về sự băng hoại đạo đức trong xã hội hiện đại. Tác phẩm nhắc nhở chúng ta rằng: sự thành đạt về vật chất sẽ trở nên vô nghĩa, thậm chí là độc hại, nếu nó được xây dựng trên sự lãng quên nguồn cội và sự lạt lẽo của tình thân. Qua nhân vật Tâm, nhà văn gửi gắm thông điệp: đừng bao giờ để sự giàu sang làm tâm hồn ta trở nên nghèo nàn. Bài học về đạo làm con và lòng hiếu thảo mà Thạch Lam đặt ra từ gần một thế kỷ trước, đến nay vẫn còn nguyên giá trị, lay động trái tim của mọi thế hệ độc giả.
Câu 1 :Bài thơ được viết theo thể thơ tự do
Câu 2: Người bộc lộ cảm xúc là nhân vật " tôi " , người chiến sĩ và là người con xa quê . Cuộc gặp gỡ giữa nhân vật " tôi " và người mẹ chủ nhà .
Câu 3 : BPTT so sánh trong câu là : "hơi ấm cọng rơm " so sánh với " hơi ấm nhiều chăn đệm "
Tác dụng:
+ Trước hết , làm câu thơ hay hơn , sinh động hơn , tăng sức gợi hình gợi cảm.
+ Đồng thời , tô đậm hình ảnh những cọng rơm tuy khô gầy, nghèo nàn nhưng vẫn mang lại hơi ấm, từ đó thể hiện giá trị của những điều bình dị trong cuộc sống.
+ Qua đó , tác giả muốn nhấn mạnh giá trị tinh thần đặc biệt của ổ rơm; khẳng định tình cảm nồng hậu, sự chăm sóc tận tình của người mẹ dành cho anh bộ đội còn ấm áp và đáng quý hơn mọi tiện nghi vật chất thông thường.
Câu 4:Hình ảnh “ổ rơm”một hình ảnh mang tính biểu tượng cao: Vừa là biểu tượng cho sự nghèo khó, thiếu thốn của làng quê Việt Nam trong chiến tranh, vừa là biểu tượng cho tình yêu thương, sự che chở và tấm lòng nhường cơm sẻ áo của nhân dân đối với người lính. Nó là cầu nối tình cảm giữa tiền tuyến và hậu phương.
Câu 5. Cảm hứng chủ đạo Cảm hứng chủ đạo của bài thơ là ngợi ca tình mẫu tử, tình người cao đẹp và sự gắn bó máu thịt với quê hương, đất nước. Đó là niềm xúc động nghẹn ngào trước sự hy sinh thầm lặng và tấm lòng nồng hậu của những người mẹ nghèo trong kháng chiến.
Câu 6 :Bài thơ "Hơi ấm ổ rơm" của Nguyễn Duy đã chạm đến những rung cảm sâu sắc nhất trong lòng người đọc về tình quân dân và lòng biết ơn. Hình ảnh người mẹ nghèo tận tình "ôm rơm lót ổ" cho người chiến sĩ trong đêm lạnh hiện lên thật giản dị mà vĩ đại. Qua sự so sánh ổ rơm ấm hơn mọi "chăn đệm", tác giả khẳng định rằng hơi ấm thực sự không đến từ vật chất mà đến từ sự chắt chiu, tình thương vô điều kiện của con người. Mùi "hương mật ong của ruộng" tỏa ra từ rơm rạ chính là mùi vị của quê hương, là nguồn sức mạnh tinh thần to lớn nuôi dưỡng tâm hồn người lính. Bài thơ không chỉ là lời tri ân mẹ, mà còn là lời nhắc nhở chúng ta về những giá trị đạo đức mộc mạc, bền vững của dân tộc Việt Nam.
Bài thơ "Mẹ" là một tiếng lòng đầy thổn thức, kết tinh từ những chiêm nghiệm sâu sắc về tình mẫu tử thiêng liêng. Ngay từ những dòng đầu, tác giả đã khắc họa hình ảnh người mẹ gắn liền với biểu tượng hoa sen "lặng lẽ", "dịu dàng", tạo nên một nốt lặng đầy ám ảnh về sự hy sinh thầm lặng. Qua thể thơ tự do linh hoạt, bài thơ đã làm nổi bật sự đối lập đau đớn: nếu mẹ là đóa sen nghèo "âm thầm lặng lẽ", chắt chiu từng giọt máu và nước mắt để "ướp hương" cho cuộc đời con, thì khi con đã thành "đóa hoa thơm" vững vàng trước "chân trời gió lộng", mẹ lại chỉ còn là "chiếc bóng lắt lay" trong buổi "chiều hôm" xế bóng. Hình ảnh ẩn dụ "Sen tàn rồi sen lại nở / Mẹ thành ngôi sao lên trời" không chỉ chuyển tải nỗi đau mất mát mà còn khẳng định sự bất tử của tình mẹ; dù mẹ đã lìa xa cõi đời nhưng tình yêu ấy vẫn là ánh sao soi sáng hành trình trưởng thành của con. Với ngôn ngữ giàu hình ảnh và tính biểu cảm nồng nàn, bài thơ không chỉ là lời tri ân sâu nặng mà còn lan tỏa thông điệp nhức nhối về lòng biết ơn: hãy yêu thương mẹ khi còn có thể, bởi mẹ chính là bến đỗ bình yên nhất, là người đã dùng cả cuộc đời mình để làm "vùng đệm" cho con trước những bão giông của số phận.
Nếu gặp một người bạn như anh gầy, em sẽ chọn cách chủ động xóa bỏ khoảng cách bằng thái độ chân thành và bình đẳng, nhắc lại những kỷ niệm cũ để kéo bạn ra khỏi mặc cảm địa vị. Cách ứng xử của anh béo đã gợi ra bài học sâu sắc: tình bạn thực sự không có chỗ cho bảng xếp hạng quyền lực. Dù anh béo đã cố gắng giữ sự thân mật, nhưng thái độ khúm núm đến mức "buồn nôn" của anh gầy cho thấy khi một người tự chọn cách làm nô lệ cho danh vọng, khoảng cách tâm hồn sẽ trở thành vực thẳm. Qua đó, em nhận ra rằng sự tôn trọng phải đến từ hai phía; chúng ta cần trân trọng giá trị con người thay vì cúi đầu trước những cái mề đay hay chức tước phù phiếm.
Chi tiết những chiếc vali, hộp túi "co rúm lại, nhăn nhó" không đơn thuần miêu tả sự cũ kỹ, tồi tàn của vật chất mà còn khắc họa sâu sắc số phận khắc khổ của nhân vật. Bằng nghệ thuật nhân hóa, tác giả đã biến những vật vô tri thành những sinh thể biết "đau", khiến cái vẻ bệ rạc của đồ vật trở thành tấm gương phản chiếu chính xác tâm hồn đang bế tắc và mệt mỏi của "anh ta". Hình ảnh này kết tinh sự túng quẫn đến cùng cực, tạo nên một nốt lặng đầy ám ảnh về sự bào mòn của hoàn cảnh đối với phẩm giá và diện mạo con người.
Kế hoạch chi tiêu là một bản liệt kê cụ thể các khoản thu nhập (số tiền bạn có) và các khoản chi phí (số tiền bạn dự định tiêu) trong một khoảng thời gian nhất định (theo tuần, tháng hoặc năm).
Hiểu đơn giản, đó là việc bạn thiết lập một "bản đồ" cho đồng tiền của mình, quyết định xem tiền sẽ đi đâu thay vì ngồi tự hỏi nó đã đi đâu mất.
Việc lập kế hoạch chi tiêu mang lại nhiều lợi ích thiết thực, giúp bạn làm chủ cuộc sống của mình:
- Kiểm soát được tài chính: Giúp bạn nắm rõ mình đang có bao nhiêu tiền và đã tiêu vào những việc gì, tránh tình trạng "vung tay quá trán" hoặc rơi vào cảnh nợ nần.
- Đảm bảo các nhu cầu thiết yếu: Giúp bạn ưu tiên chi trả cho những thứ quan trọng trước (như tiền nhà, ăn uống, học tập) trước khi tiêu vào những sở thích cá nhân.
- Tạo thói quen tiết kiệm: Giúp bạn dành ra được một khoản tiền dự phòng cho những trường hợp khẩn cấp (ốm đau, hỏng hóc đồ đạc) hoặc để thực hiện những mục tiêu lớn trong tương lai (mua xe, đi du lịch, khởi nghiệp).
- Giảm bớt căng thẳng, áp lực: Khi có kế hoạch rõ ràng, bạn sẽ cảm thấy tự tin và bình an hơn vì biết mình luôn trong trạng thái chủ động với tiền bạc, không bị bất ngờ bởi các khoản chi phát sinh.
- Đạt được mục tiêu tài chính: Đây là bước đệm đầu tiên giúp bạn thực hiện những ước mơ cần đến tài chính một cách bền vững và khoa học.
a/ Các hình thức bạo lực gia đình trong tình huống trên
Dựa vào nội dung, chúng ta có thể nhận diện hai hình thức bạo lực chính mà mẹ bạn H đã thực hiện:
- Bạo lực về tinh thần (tâm lý):
- Biểu hiện: Thường xuyên cáu gắt, la mắng, trút giận bằng những lời lẽ nặng nề chỉ vì chuyện nhỏ nhặt.
- Hệ quả: Làm cho H cảm thấy sợ hãi, áp lực và căng thẳng cực độ mỗi khi về nhà.
- Bạo lực về thể chất:
- Biểu hiện: Mẹ đánh H khiến bạn phải rời nhà đi tá túc tạm thời ở nhà họ hàng. Đây là hành vi xâm phạm thân thể trực tiếp.
b/ Tác hại của bạo lực gia đình
Bạo lực gia đình như một cơn sóng dữ, nó không chỉ làm đau người trong cuộc mà còn để lại hệ lụy rất lớn:
1. Đối với cá nhân (trực tiếp là bạn H)
- Về sức khỏe: Gây ra những thương tích trên cơ thể (do bị đánh).
- Về tâm lý: Gây tổn thương sâu sắc, dẫn đến lo âu, trầm cảm, sợ hãi hoặc mất niềm tin vào người thân. Nó có thể làm giảm khả năng tập trung học tập và phát triển nhân cách sau này.
2. Đối với gia đình
- Phá vỡ hạnh phúc: Làm rạn nứt tình cảm giữa cha mẹ và con cái. Ngôi nhà vốn là nơi bình yên nhất lại trở thành nỗi ám ảnh.
- Mất ổn định: Tạo ra không khí căng thẳng, bế tắc, làm cho các thành viên không còn muốn gắn bó và chia sẻ với nhau.
3. Đối với xã hội
- Gây mất trật tự an ninh: Bạo lực gia đình là hành vi vi phạm pháp luật, làm xói mòn các giá trị đạo đức truyền thống.
- Hệ lụy tương lai: Những đứa trẻ lớn lên trong môi trường bạo lực thường có xu hướng giải quyết mâu thuẫn bằng bạo lực khi trưởng thành, tạo nên một vòng lặp xấu cho xã hội.