câu 1

Con người không chỉ sống cùng con người mà còn sống giữa muôn loài và thiên nhiên rộng lớn. Vì thế, yêu thương vạn vật chính là biểu hiện của một tâm hồn nhân hậu và văn minh. Khi biết yêu thương cây cỏ, con người sẽ không thờ ơ trước một cành cây bị bẻ gãy; khi biết trân trọng động vật, ta sẽ không vô cảm trước những sinh linh nhỏ bé. Yêu thương vạn vật còn giúp con người sống chậm lại, tinh tế hơn, biết nâng niu những điều bình dị quanh mình. Hơn nữa, thiên nhiên và muôn loài chính là nền tảng cho sự sống của con người; nếu con người tàn phá môi trường, săn bắt động vật bừa bãi, chính chúng ta cũng phải gánh chịu hậu quả. Thực tế đã cho thấy, biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường, thiên tai ngày càng khốc liệt đều xuất phát từ sự thiếu ý thức của con người. Vì vậy, mỗi người cần bắt đầu từ những hành động nhỏ như trồng cây, bảo vệ môi trường, không làm tổn hại động vật, sống hài hòa với thiên nhiên. Khi biết yêu thương vạn vật, con người cũng trở nên nhân ái hơn, cuộc sống vì thế mà trở nên tốt đẹp và ý nghĩa hơn.

câu 2:

Hoàng Cầm là nhà thơ gắn bó sâu nặng với quê hương Kinh Bắc. Bài thơ Bên kia sông Đuống được sáng tác trong thời kì kháng chiến chống Pháp, thể hiện nỗi đau xót của tác giả trước cảnh quê hương bị tàn phá. Đoạn thơ đã làm nổi bật sự biến đổi của quê hương trước và sau chiến tranh, từ vẻ đẹp bình yên, trù phú đến cảnh hoang tàn, đau thương.

Trước chiến tranh, quê hương bên kia sông Đuống hiện lên với vẻ đẹp thanh bình, đậm đà bản sắc dân tộc. Hình ảnh “quê hương ta lúa nếp thơm nồng” gợi lên sự no đủ, trù phú của một vùng quê giàu truyền thống nông nghiệp. Hương lúa nếp không chỉ là mùi vị quen thuộc mà còn là biểu tượng cho sự ấm no, hạnh phúc của người dân. Bên cạnh đó, hình ảnh “Tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong” gợi nhắc đến một nét đẹp văn hóa truyền thống của quê hương Kinh Bắc. Những bức tranh dân gian không chỉ mang màu sắc tươi vui mà còn chứa đựng tâm hồn, bản sắc dân tộc. Câu thơ “Màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp” càng làm nổi bật vẻ đẹp văn hóa rực rỡ của quê hương. Qua những hình ảnh ấy, ta thấy được một miền quê yên bình, giàu truyền thống, nơi cuộc sống con người hòa quyện với thiên nhiên và văn hóa dân gian. Đó là quê hương thân thương, đáng tự hào trong kí ức của nhà thơ.

Thế nhưng, chiến tranh đã làm thay đổi tất cả. Từ “từ ngày khủng khiếp” như một dấu mốc đau thương, báo hiệu sự biến đổi dữ dội của quê hương. Hình ảnh “giặc kéo lên ngùn ngụt lửa hung tàn” gợi lên cảnh chiến tranh khốc liệt, lửa cháy lan khắp nơi. Những câu thơ ngắn, dồn dập như “Ruộng ta khô / Nhà ta cháy” diễn tả sự tàn phá nặng nề của chiến tranh. Những cánh đồng khô cằn, những mái nhà cháy rụi đã thay thế cho cảnh yên bình trước đó. Không chỉ cảnh vật bị tàn phá, mà cuộc sống con người cũng trở nên tan tác. Hình ảnh “Mẹ con đàn lợn âm dương / Chia lìa trăm ngả” gợi lên sự chia cắt đau thương của con người, cũng như sự tan vỡ của cuộc sống bình yên. Câu thơ “Đám cưới chuột đang tưng bừng rộn rã / Bây giờ tan tác về đâu?” vừa gợi nhắc đến bức tranh dân gian quen thuộc, vừa thể hiện nỗi xót xa trước sự tàn phá của chiến tranh. Những giá trị văn hóa, những niềm vui bình dị của cuộc sống đều bị chiến tranh làm cho tan vỡ.

Qua sự đối lập giữa trước và sau chiến tranh, nhà thơ đã thể hiện nỗi đau xót sâu sắc trước cảnh quê hương bị tàn phá. Đồng thời, đoạn thơ còn thể hiện tình yêu quê hương tha thiết của tác giả. Những hình ảnh quen thuộc, gần gũi cho thấy nhà thơ luôn hướng về quê hương với niềm thương nhớ da diết. Bút pháp tương phản, ngôn ngữ giàu cảm xúc và hình ảnh mang tính biểu tượng đã góp phần làm nổi bật sự biến đổi đau thương của quê hương.

Đoạn thơ không chỉ phản ánh nỗi đau của riêng tác giả mà còn là tiếng lòng chung của cả dân tộc trong thời kì chiến tranh. Qua đó, người đọc càng thêm trân trọng giá trị của hòa bình, hiểu rằng chiến tranh không chỉ tàn phá vật chất mà còn làm tổn thương sâu sắc đời sống tinh thần của con người. Vì vậy, đoạn thơ Bên kia sông Đuống đã để lại trong lòng người đọc những xúc cảm sâu lắng về quê hương, đất nước và khát vọng hòa bình.

Câu 1
Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm (kết hợp nghị luận).

Câu 2
Văn bản thể hiện suy ngẫm của tác giả về việc con người vô tình gây ra những tổn thương cho thiên nhiên, cuộc sống và tình cảm xung quanh; từ đó nhắc nhở con người cần sống tinh tế, biết trân trọng, yêu thương và tránh làm tổn thương những điều đẹp đẽ.

Câu 3
Biện pháp tu từ trong đoạn (7): Điệp ngữ (“Những… quen…”, “Những… không…”)

Tác dụng

Nhấn mạnh sự bao dung, nhẫn nại của thiên nhiên và cuộc sống

Làm nổi bật sự vô tình, thờ ơ của con người trước những tổn thương gây ra

Tăng nhịp điệu, cảm xúc cho đoạn văn

Câu 4
Tác giả nói “Thỉnh thoảng bàn chân nên bị gai đâm” để nhắc nhở con người cần đôi khi trải qua đau đớn, va vấp để nhận ra những tổn thương mình gây ra cho người khác và cuộc sống xung quanh, từ đó sống cẩn trọng, yêu thương và có trách nhiệm hơn.

câu 5
Bài học ý nghĩa nhất rút ra từ văn bản:
Con người cần sống tinh tế, biết yêu thương và trân trọng những điều nhỏ bé trong cuộc sống; tránh vô tình gây tổn thương cho thiên nhiên, cho người khác và cho chính những giá trị đẹp đẽ quanh mình. Đôi khi cần trải qua những va vấp để trưởng thành và biết sống tử tế hơn.

Câu 1
Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm (kết hợp nghị luận).

Câu 2
Văn bản thể hiện suy ngẫm của tác giả về việc con người vô tình gây ra những tổn thương cho thiên nhiên, cuộc sống và tình cảm xung quanh; từ đó nhắc nhở con người cần sống tinh tế, biết trân trọng, yêu thương và tránh làm tổn thương những điều đẹp đẽ.

Câu 3
Biện pháp tu từ trong đoạn (7): Điệp ngữ (“Những… quen…”, “Những… không…”)

Tác dụng

Nhấn mạnh sự bao dung, nhẫn nại của thiên nhiên và cuộc sống

Làm nổi bật sự vô tình, thờ ơ của con người trước những tổn thương gây ra

Tăng nhịp điệu, cảm xúc cho đoạn văn

Câu 4
Tác giả nói “Thỉnh thoảng bàn chân nên bị gai đâm” để nhắc nhở con người cần đôi khi trải qua đau đớn, va vấp để nhận ra những tổn thương mình gây ra cho người khác và cuộc sống xung quanh, từ đó sống cẩn trọng, yêu thương và có trách nhiệm hơn.

câu 5
Bài học ý nghĩa nhất rút ra từ văn bản:
Con người cần sống tinh tế, biết yêu thương và trân trọng những điều nhỏ bé trong cuộc sống; tránh vô tình gây tổn thương cho thiên nhiên, cho người khác và cho chính những giá trị đẹp đẽ quanh mình. Đôi khi cần trải qua những va vấp để trưởng thành và biết sống tử tế hơn.