Câu 1.
Bài thơ được viết theo thể thơ tự do.

Câu 2.
Người bộc lộ cảm xúc là nhân vật “tôi” (người lính/ người khách).
Đó là cuộc gặp gỡ tình cờ giữa “tôi” với một bà mẹ nông dân trong ngôi nhà tranh nhỏ ven đồng chiêm.

Câu 3.
Biện pháp tu từ:

• So sánh: “Rơm vàng bọc tôi như kén bọc tằm”.
• So sánh ngầm (hơn): “hơi ấm hơn nhiều chăn đệm”.

Tác dụng: Làm nổi bật hơi ấm đặc biệt của ổ rơm – không chỉ là hơi ấm vật chất mà còn là hơi ấm của tình người, của sự yêu thương mộc mạc mà chân thành.

Câu 4.
Hình ảnh “ổ rơm” là hình ảnh giản dị, quen thuộc của làng quê Việt Nam. Tuy mộc mạc, nghèo nàn nhưng lại chứa đựng hơi ấm nồng nàn, tượng trưng cho tình cảm chân thành, ấm áp của người mẹ nông dân dành cho người khách.

Câu 5.
Cảm hứng chủ đạo của bài thơ là ca ngợi tình người ấm áp, nghĩa tình sâu nặng của người nông dân trong hoàn cảnh khó khăn.

Câu 6.

Sau khi đọc bài thơ “Hơi ấm ổ rơm”, em cảm nhận được vẻ đẹp giản dị mà sâu sắc của tình người. Trong hoàn cảnh nghèo khó, bà mẹ nông dân vẫn dành cho người khách sự quan tâm chân thành và ấm áp. Ổ rơm tuy đơn sơ nhưng lại mang đến hơi ấm lớn lao hơn cả chăn đệm đầy đủ. Bài thơ khiến em hiểu rằng giá trị của tình cảm không nằm ở vật chất mà ở tấm lòng. Qua đó, em càng thêm trân trọng những con người lao động hiền hậu, giàu yêu thương.

Trong dòng văn xuôi lãng mạn giàu chất trữ tình của Thạch Lam, truyện ngắn Trở về là một tác phẩm tiêu biểu cho cảm hứng hướng nội và nỗi day dứt trước sự đổi thay của lòng người. Đoạn trích trên tập trung khắc họa cuộc gặp gỡ giữa Tâm và người mẹ già sau sáu năm xa cách, qua đó làm nổi bật bi kịch tinh thần: sự xa lạ, lạnh nhạt của người con trước tình mẫu tử sâu nặng.

Khung cảnh Tâm trở về được miêu tả bằng những chi tiết giàu sức gợi: “cái nhà cũ vẫn như trước… chỉ có sụp thấp hơn một chút và mái gianh xơ xác hơn”. Không gian ấy gần như không thay đổi, chỉ thêm phần tiêu điều, gợi sự bào mòn của thời gian và cuộc sống khó khăn. Cảnh vật dường như phản chiếu chính cuộc đời người mẹ: lặng lẽ, cũ kỹ, nhẫn nại chờ đợi. Trong sự tĩnh lặng ấy, tiếng guốc “thong thả và chậm hơn trước” vang lên như nhịp bước của tuổi già, của những tháng ngày mòn mỏi trông con. Chỉ bằng vài nét chấm phá, Thạch Lam đã tạo nên một không khí trầm buồn, thấm đẫm cảm giác xa vắng.

Nếu không gian nhuốm màu thời gian thì hình ảnh người mẹ lại hiện lên với tất cả tình thương yêu và sự xúc động. Khi nhận ra con, bà “ứa nước mắt”, lời nói nghẹn ngào: “Con đã về đấy ư?”. Sự run run khi cầm gói tiền, ánh nhìn “âu yếm”, những câu hỏi dồn dập về sức khỏe, công việc của con… tất cả cho thấy tình mẫu tử chân thành, bao dung. Dù con đã sáu năm không một lời thăm hỏi, bà vẫn chỉ lo lắng, yêu thương, không một lời trách móc. Ở nhân vật này, Thạch Lam thể hiện niềm cảm thông sâu sắc với người phụ nữ nông thôn: già nua, cô đơn nhưng giàu đức hi sinh.

Trái ngược hoàn toàn với mẹ là thái độ lạnh nhạt của Tâm. Lời chào hỏi của anh “như khó khăn mới ra khỏi miệng”, câu trả lời ngắn gọn, hờ hững: “Như thường rồi”. Khi nghe mẹ kể chuyện làng quê, Tâm “lơ đãng”, “dửng dưng không để ý”. Những biến cố, con người nơi quê nhà không còn ý nghĩa gì với anh. Đặc biệt, chi tiết “Tâm nhún vai” khi nghe nhắc đến Trinh cho thấy sự vô tâm đến tàn nhẫn. Trong suy nghĩ của Tâm, “cái đời ở thôn quê với đời của chàng… không có liên lạc gì với nhau cả”. Đó là biểu hiện của một tâm hồn đã đổi thay, bị cuốn vào lối sống thị thành thực dụng, cắt đứt sợi dây gắn bó với cội nguồn.

Cao trào của đoạn trích nằm ở hành động Tâm đưa tiền cho mẹ. Hai mươi đồng bạc được trao đi với giọng nói “hơi kiêu ngạo”, như một cách chứng tỏ sự thành đạt trước mặt Trinh. Đồng tiền ở đây không còn là sự phụng dưỡng chân thành mà trở thành phương tiện che đậy mặc cảm và sự lạnh lùng. Trong khi đó, bà cụ “run run” đỡ lấy, “rơm rớm nước mắt” – không hẳn vì số tiền, mà vì tấm lòng vẫn hướng về con. Hình ảnh ấy tạo nên một sự đối lập xót xa: một bên là tình yêu thương vô điều kiện, một bên là sự thờ ơ ích kỉ.

Bằng lối viết nhẹ nhàng mà thấm thía, giàu phân tích tâm lí, Thạch Lam không lên án gay gắt nhưng để người đọc tự cảm nhận nỗi buồn âm ỉ. Bi kịch trong Trở về không phải là biến cố dữ dội mà là sự rạn nứt âm thầm của tình cảm gia đình. Qua đó, nhà văn bày tỏ niềm trân trọng đối với tình mẫu tử và kín đáo phê phán lối sống thực dụng khiến con người xa rời cội nguồn.

Đoạn trích vì thế không chỉ kể một cuộc “trở về” về không gian, mà còn đặt ra câu hỏi về sự trở về trong tâm hồn. Khi con người đánh mất sự gắn bó thiêng liêng với gia đình, quê hương, thì dù có trở lại chốn cũ, họ vẫn là kẻ xa lạ. Và chính điều đó làm nên dư vị buồn thương, day dứt rất riêng trong văn xuôi Thạch Lam.