Chế độ thực dân đã để lại nhiều ảnh hưởng sâu sắc đối với các quốc gia Đông Nam Á trên nhiều mặt:

1Về kinh tế

Các nước bị biến thành thuộc địa cung cấp nguyên liệu và thị trường tiêu thụ cho chính quốc.

Nền kinh tế phát triển lệ thuộc, mất cân đối; nông nghiệp và khai thác tài nguyên bị đẩy mạnh để phục vụ mẫu quốc.

Tuy nhiên, thực dân cũng xây dựng một số cơ sở hạ tầng như đường sắt, cảng biển, đô thị… nhưng chủ yếu phục vụ việc bóc lột.

Về chính trị:

Các quốc gia mất độc lập, chủ quyền, bị cai trị bằng bộ máy thuộc địa hà khắc.

Xuất hiện mâu thuẫn dân tộc sâu sắc, làm bùng nổ nhiều phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc.

Về xã hội:

Xã hội phân hóa mạnh, xuất hiện các giai cấp tầng lớp mới như công nhân, tư sản, tiểu tư sản.

Đời sống nhân dân bị bóc lột nặng nề, nghèo đói, bất công gia tăng.

Về văn hóa – giáo dục:

Văn hóa phương Tây du nhập, chữ viết và hệ thống giáo dục mới được mở rộng ở một mức độ nhất định.

Song song đó là sự mai một một phần giá trị truyền thống và chính sách đồng hóa văn hóa.

Liên hệ Việt Nam:

Ở Việt Nam dưới ách thống trị của thực dân Pháp, đất nước mất độc lập, kinh tế bị khai thác thuộc địa nặng nề, nhân dân lầm than. Tuy nhiên, cũng xuất hiện các yếu tố mới như đô thị, trường học kiểu Tây, tầng lớp trí thức mới. Chính những áp bức đó đã thúc đẩy các phong trào yêu nước và cách mạng, dẫn tới Cách mạng Tháng Tám năm 1945 giành lại độc lập dân tộc.

Quá trình xâm lược của thực dân phương Tây đối với các quốc gia Đông Nam Á hải đảo diễn ra chủ yếu từ thế kỉ XVI đến cuối thế kỉ XIX, gắn với các cuộc phát kiến địa lí và nhu cầu mở rộng thị trường, thuộc địa của châu Âu.

Thế kỉ XVI:

Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha là những nước đi đầu.

Bồ Đào Nha chiếm một số cảng biển quan trọng ở In-đô-nê-xi-a để khống chế buôn bán gia vị.

Tây Ban Nha xâm chiếm Phi-líp-pin và biến nơi đây thành thuộc địa lâu dài.

Thế kỉ XVII – XVIII:

Hà Lan vươn lên mạnh mẽ, từng bước đánh bại Bồ Đào Nha, chiếm phần lớn In-đô-nê-xi-a, lập Công ty Đông Ấn Hà Lan để khai thác thuộc địa.

Thế kỉ XIX:

Anh mở rộng ảnh hưởng ở khu vực, chiếm Ma-lai-xi-a, Xin-ga-po và một số đảo chiến lược để kiểm soát đường biển.

Kết quả:

Đến cuối thế kỉ XIX, hầu hết các quốc gia Đông Nam Á hải đảo đều trở thành thuộc địa hoặc nằm dưới sự kiểm soát của các nước phương Tây (Hà Lan ở In-đô-nê-xi-a, Tây Ban Nha rồi Mĩ ở Phi-líp-pin, Anh ở Ma-lai-xi-a…). Quá trình này làm các nước trong khu vực mất độc lập và bị khai thác về kinh tế.