Chế độ thực dân đã gây ra nhiều ảnh hưởng sâu sắc đối với các quốc gia Đông Nam Á. Trước hết, về chính trị, các nước trong khu vực đều bị mất độc lập, chủ quyền; chính quyền phong kiến bản địa bị suy yếu hoặc bị thay thế bằng bộ máy cai trị của thực dân.

Về kinh tế, thực dân tiến hành bóc lột tài nguyên, vơ vét của cải, biến Đông Nam Á thành nơi cung cấp nguyên liệu và thị trường tiêu thụ hàng hóa cho chính quốc. Nền kinh tế truyền thống bị phá vỡ, phát triển lệch lạc và phụ thuộc vào các nước phương Tây.

Về xã hội, xã hội phân hóa sâu sắc, mâu thuẫn giai cấp gay gắt; đời sống nhân dân vô cùng cực khổ. Tuy nhiên, chế độ thực dân cũng làm xuất hiện những yếu tố mới như giai cấp công nhân, tư sản và tư tưởng tiến bộ phương Tây, tạo điều kiện cho phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc phát triển.

Liên hệ Việt Nam:

Ở Việt Nam, thực dân Pháp đã áp đặt ách thống trị, bóc lột nặng nề về kinh tế, đàn áp về chính trị, làm cho nhân dân rơi vào cảnh đói nghèo. Đồng thời, xã hội Việt Nam xuất hiện các giai cấp mới và phong trào yêu nước theo khuynh hướng mới, dẫn tới sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam và thắng lợi của cuộc đấu tranh giành độc lập.

Từ thế kỉ XVI, các nước tư bản phương Tây như Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Hà Lan, Anh đã bắt đầu xâm nhập vào khu vực Đông Nam Á hải đảo. Ban đầu, họ đến với danh nghĩa buôn bán, truyền đạo, lập các trạm thương mại ven biển.

Sau đó, lợi dụng sự suy yếu của các vương triều phong kiến và mâu thuẫn nội bộ trong khu vực, các nước phương Tây từng bước can thiệp quân sự, dùng vũ lực để chiếm đóng lãnh thổ.

• Tây Ban Nha chiếm Phi-líp-pin (thế kỉ XVI).
• Hà Lan thôn tính In-đô-nê-xi-a.
• Anh chiếm Ma-lai-xi-a, Mi-an-ma (sau này).

Đến cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX, hầu hết các quốc gia Đông Nam Á hải đảo đều trở thành thuộc địa của các nước phương Tây, mất độc lập và bị bóc lột nặng nề.