Câu 1:

Con người không sống tách rời mà luôn gắn bó với thế giới xung quanh, vì vậy việc biết yêu thương vạn vật là điều vô cùng cần thiết. Vạn vật từ cây cỏ, sông suối đến muông thú đều có sự sống và giá trị riêng. Khi con người biết yêu thương, trân trọng thiên nhiên, ta sẽ góp phần bảo vệ môi trường sống, giữ gìn sự cân bằng của trái đất. Ngược lại, sự thờ ơ, vô tâm có thể gây ra những tổn thương nghiêm trọng, dẫn đến những hậu quả lâu dài như ô nhiễm, biến đổi khí hậu. Không chỉ vậy, yêu thương vạn vật còn giúp con người trở nên nhân hậu, sống chậm lại và biết cảm nhận những điều bình dị. Một hành động nhỏ như không xả rác, bảo vệ cây xanh hay đối xử tử tế với động vật cũng thể hiện ý thức trách nhiệm. Vì thế, mỗi người cần nuôi dưỡng tình yêu với vạn vật, để cuộc sống trở nên hài hòa, tốt đẹp hơn.

Câu 2

Trong đoạn trích bài thơ “Bên kia sông Đuống”, nhà thơ Hoàng Cầm đã khắc họa sâu sắc sự biến đổi đau đớn của quê hương trước và sau chiến tranh, qua đó thể hiện tình yêu quê hương tha thiết cùng nỗi xót xa trước cảnh tàn phá của kẻ thù.

Trước hết, quê hương hiện lên với vẻ đẹp thanh bình, giàu bản sắc văn hóa dân tộc. Đó là một vùng quê trù phú với “lúa nếp thơm nồng”, gợi cảm giác ấm no, yên bình. Hình ảnh “tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong” không chỉ miêu tả một sản phẩm nghệ thuật dân gian mà còn biểu tượng cho đời sống tinh thần phong phú của người dân. “Màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp” càng làm nổi bật vẻ đẹp truyền thống rực rỡ, giàu bản sắc. Tất cả tạo nên một bức tranh quê hương tươi đẹp, đậm đà hồn dân tộc, khiến người đọc cảm nhận được sự yên ả, hạnh phúc của cuộc sống trước chiến tranh.

Thế nhưng, tất cả đã thay đổi khi chiến tranh ập đến. Chỉ với một câu thơ “từ ngày khủng khiếp”, tác giả đã mở ra một hiện thực đầy đau thương. Hình ảnh “giặc kéo lên ngùn ngụt lửa hung tàn” gợi sự tàn phá dữ dội, khốc liệt. Những câu thơ ngắn, dồn dập như “Ruộng ta khô / Nhà ta cháy” đã khắc họa rõ nét cảnh tượng tiêu điều, tan hoang. Không chỉ thiên nhiên bị tàn phá mà đời sống con người cũng rơi vào cảnh khốn cùng: “Kiệt cùng ngõ thẳm bờ hoang”. Đặc biệt, hình ảnh “mẹ con đàn lợn âm dương chia lìa trăm ngả” và “đám cưới chuột… bây giờ tan tác về đâu?” là những chi tiết mang tính biểu tượng sâu sắc. Những hình ảnh vốn vui tươi, gắn với đời sống bình dị nay lại trở nên chia lìa, tan tác, gợi nỗi đau mất mát và sự đổ vỡ của cả một nền văn hóa.

Sự đối lập giữa hai bức tranh trước và sau chiến tranh đã làm nổi bật nỗi đau của quê hương. Nếu trước chiến tranh là vẻ đẹp trù phú, yên bình thì sau chiến tranh là cảnh hoang tàn, đau thương. Qua đó, nhà thơ không chỉ tố cáo tội ác của kẻ thù mà còn thể hiện tình yêu quê hương sâu sắc. Nỗi đau ấy cũng chính là động lực thôi thúc con người đứng lên bảo vệ quê hương.

Bằng giọng thơ giàu cảm xúc, hình ảnh giàu sức gợi và nghệ thuật đối lập đặc sắc, Hoàng Cầm đã khắc họa thành công sự biến đổi của quê hương trong chiến tranh. Đoạn thơ không chỉ là tiếng lòng xót xa mà còn là lời nhắc nhở về giá trị của hòa bình, của quê hương những điều tưởng chừng bình dị nhưng vô cùng thiêng liêng.

Câu 1 Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận (kết hợp biểu cảm)

Câu 2 Nội dung: Văn bản nhắc nhở con người về việc vô tình gây tổn thương đến thiên nhiên, sự vật và cả con người xung quanh; từ đó kêu gọi mỗi người sống tinh tế, biết yêu thương, nâng niu mọi thứ trong cuộc sống.

Câu 3: Biện pháp tu từ: Nhân hóa

Ví dụ: “mặt đất quen tha thứ”, “đại dương quen độ lượng”, “cánh rừng quen trầm mặc”…

-tác dụng:Làm cho thiên nhiên trở nên gần gũi, có cảm xúc như con người

•Nhấn mạnh sự bao dung, nhẫn nhịn của vạn vật

•Qua đó làm nổi bật sự vô tâm của con người và gợi suy ngẫm sâu sắc

Câu 4 Tác giả nói “thỉnh thoảng bàn chân nên bị gai đâm” vì:

•Con người thường vô tâm, không nhận ra mình đang gây tổn thương

•“Bị gai đâm” là ẩn dụ cho những trải nghiệm đau đớn

•Những đau đớn đó giúp ta tỉnh thức, biết cảm nhận nỗi đau của người khác

- Nhắc nhở con người phải sống có ý thức, biết đồng cảm và trân trọng mọi thứ.

Câu 5: Bài học ý nghĩa nhất rút ra là:

Con người cần sống chậm lại, biết yêu thương và trân trọng mọi sự vật xung quanh. Đừng vô tâm làm tổn thương thiên nhiên hay người khác, dù là những điều nhỏ bé. Hãy sống tinh tế, có trách nhiệm và biết đặt mình vào vị trí của người khác để thấu hiểu và sẻ chia.