câu 1: Tình yêu thương vạn vật là một phẩm chất cao đẹp, thể hiện sự gắn kết hài hòa giữa con người và thế giới xung quanh. Yêu thương vạn vật không chỉ dừng lại ở tình cảm giữa người với người, mà còn là sự trân trọng cỏ cây, hoa lá và muôn thú. Khi biết nâng niu một mầm xanh hay bảo vệ một loài vật nhỏ bé, tâm hồn chúng ta sẽ trở nên bao dung và nhân hậu hơn. Về mặt thực tế, yêu thương vạn vật chính là bảo vệ hệ sinh thái và môi trường sống của chính mình; bởi lẽ con người và thiên nhiên vốn là một thể thống nhất. Ngược lại, sự vô cảm và tàn phá thiên nhiên sẽ dẫn đến những hậu quả khôn lường như thiên tai hay sự nghèo nàn về tâm hồn. Vì vậy, mỗi chúng ta cần học cách sống xanh, đối xử nhân đạo với động vật để xây dựng một thế giới bình yên và bền vững.

câu 2 : Trong đoạn trích bài thơ Bên kia sông Đuống, nhà thơ Hoàng Cầm đã tái hiện một cách chân thực và xúc động sự biến đổi của quê hương Kinh Bắc trước và sau chiến tranh. Qua đó, tác giả không chỉ thể hiện nỗi đau xót trước cảnh quê hương bị tàn phá mà còn bộc lộ tình yêu tha thiết với mảnh đất thân thương.
Trước hết, quê hương hiện lên với vẻ đẹp trù phú, đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc. Những câu thơ như:
“Quê hương ta lúa nếp thơm nồng”,
“Tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong”,
“Màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp”
đã vẽ nên một bức tranh yên bình, ấm no. Hình ảnh “lúa nếp thơm nồng” gợi sự trù phú của đồng ruộng, còn “tranh Đông Hồ” lại biểu trưng cho đời sống tinh thần phong phú, giàu truyền thống. Đó là một quê hương không chỉ đẹp về cảnh sắc mà còn giàu giá trị văn hóa, khiến người đọc cảm nhận rõ niềm tự hào và gắn bó của tác giả.
Thế nhưng, chiến tranh đã phá vỡ tất cả vẻ đẹp ấy. Hình ảnh quê hương sau chiến tranh hiện lên đầy đau thương qua những câu thơ:
“Giặc kéo lên ngùn ngụt lửa hung tàn”,
“Ruộng ta khô / Nhà ta cháy”.
Những từ ngữ mạnh như “ngùn ngụt”, “hung tàn”, “cháy” đã khắc họa sự tàn phá khốc liệt của giặc. Điệp từ “ta” được lặp lại liên tiếp như một tiếng kêu đau đớn, thể hiện sự mất mát to lớn không chỉ của riêng ai mà của cả cộng đồng. Những gì từng thân thuộc, bình yên nay đều bị hủy hoại.
Không chỉ cảnh vật, con người cũng chịu nhiều tổn thương sâu sắc. Hình ảnh:
“Mẹ con đàn lợn âm dương / Chia lìa trăm ngả”
vừa gợi lại nét đẹp của tranh Đông Hồ, vừa mang ý nghĩa biểu tượng cho sự chia ly, tan tác của con người trong chiến tranh. Cuộc sống yên bình bị đảo lộn, gia đình ly tán, con người rơi vào cảnh khốn cùng. Đặc biệt, câu hỏi đầy ám ảnh:
“Bây giờ tan tác về đâu?”
như một lời tự vấn đau xót, thể hiện sự bế tắc và mất phương hướng của người dân trước cảnh quê hương bị tàn phá.

Như vậy, thông qua sự đối lập rõ nét giữa quá khứ tươi đẹp và hiện tại đau thương, Hoàng Cầm đã làm nổi bật sự biến đổi của quê hương trước và sau chiến tranh. Đoạn thơ không chỉ là lời tố cáo tội ác của kẻ thù mà còn là tiếng lòng đầy xúc động của một người con yêu quê hương sâu sắc. Chính tình yêu ấy đã làm cho nỗi đau trong thơ trở nên thấm thía, lay động lòng người.

Câu 1 :

- Nghị luận

Câu 2 :

- Văn bản nhấn mạnh về sự thấu cảm và lòng trắc ẩn. Tác giả cho rằng con người cần biết đặt mình vào nỗi đau của vạn vật, biết tự vấn đề những tổn thương mà mình vô tình gây ra để từ đó biết trân trọng cuộc sống.

Câu 3 :

- Biện pháp tu từ : điệp ngữ, điệp cấu trúc : “ Mặt đất…”, “ Đại dương…”, “ Cánh rừng…”, “ Những dòng sông..”, “ Những hồ đầm…”, “ Những nẻo đường…”, “ Những góc vườn…”, “ Những thảm rêu…”, “ Những đoá hoa…”, “ Những giấc mơ…”.

- Tác dụng : Tăng sức gợi hình, gợi cảm. Tạo nhịp điệu dồn dập, nhấn mạnh sự hiện diện của vạn vật. Làm nổi bật sự vô tâm của con người.

Câu 4 :

- Tác giả nói “ Thỉnh thoảng bàn chân nên bị gai đâm ” vì nỗi đau thể xác là lời nhắc nhở thức tỉnh tâm hồn. Khi nếm trải nỗi đau của chính mình, con người mới thật sự giật mình nhận ra những tổn thương mình đã gây ra cho người khác và thế giới xung quanh, từ đó biết sống chậm lại và yêu thương chân thành hơn.

Câu 5 :

Bài học về lối sống tự vấn và trách nhiệm. Chúng ta cần học cách lắng nghe, thấu hiểu nỗi đau của vạn vật và nhìn nhận lại bản thân để không trở nên vô cảm, sống hoà hài và nhân văn hơn trong cuộc đời.