1.Trong guồng quay hối hả của cuộc sống hiện đại, con người đôi khi quên mất rằng mình chỉ là một phần nhỏ bé của hệ sinh thái vĩ đại. Bởi vậy, việc biết yêu thương vạn vật không chỉ là một đức tính tốt đẹp mà còn là một nhu cầu tự thân để giữ gìn nhân cách. Yêu thương vạn vật là sự trân trọng, nâng niu từ nhành cây, ngọn cỏ đến những sinh linh bé nhỏ xung quanh. Khi chúng ta mở lòng để cảm thấu nỗi đau của một "mỏ neo níu giữ con thuyền làm rách tướp lòng sông" như cách Chu Văn Sơn từng viết, tâm hồn ta sẽ trở nên tinh tế và giàu lòng trắc ẩn hơn. Sự yêu thương này giúp kiềm chế cái tôi ích kỷ, ngăn chặn những hành vi tàn phá thiên nhiên nhân danh sự phát triển. Ngược lại, lối sống vô cảm, coi vạn vật chỉ là công cụ để trục lợi sẽ dẫn đến sự mất cân bằng sinh thái và sự khô héo của tâm hồn. Biết nâng niu sự sống quanh mình chính là cách tốt nhất để bảo vệ sự sống của chính chúng ta. Hãy học cách sống chậm lại, lắng nghe hơi thở của đất trời để mỗi bước chân ta đi trên mặt đất này đều là một bước chân của sự bình an và tử tế.

2.Hoàng Cầm là người con hào hoa của vùng đất Kinh Bắc, nơi có dòng sông Đuống trôi đi "nằm nghiêng nghiêng" trong cõi thực và cõi mộng. Bài thơ "Bên kia sông Đuống" được ông viết trong những ngày kháng chiến chống Pháp sục sôi, là tiếng lòng thổn thức trước cảnh quê hương bị giày xéo. Đặc biệt, qua đoạn thơ phân tích, ta thấy rõ sự biến đổi đau xót của một vùng quê từ thanh bình, trù phú sang tan tác, thê lương dưới gót giày xâm lược.

Mở đầu đoạn thơ, tác giả đưa ta về với một quá khứ êm đềm, nơi bản sắc văn hóa và sự ấm no hiện diện trong từng câu chữ. Quê hương trong ký ức của nhà thơ hiện lên thật ngọt ngào: "Bên kia sông Đuống Quê hương ta lúa nếp thơm nồng"

Mùi hương "thơm nồng" của lúa nếp không chỉ gợi lên sự trù phú của một vùng đồng bằng hạ lưu sông Đuống mà còn gợi cảm giác về một cuộc sống no đủ, tự tại. Không chỉ dừng lại ở vật chất, vẻ đẹp ấy còn thăng hoa thành những giá trị văn hóa độc đáo qua hình ảnh tranh Đông Hồ:

Tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong Màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp" Những tính từ "tươi trong", "sáng bừng" kết hợp với hình ảnh "màu dân tộc" cho thấy một sức sống mãnh liệt, rạng rỡ của tâm hồn người dân Kinh Bắc. Đó là một vùng quê không chỉ đẹp về thiên nhiên mà còn giàu có về tâm hồn, nơi cái đẹp dân gian được nâng niu qua bao đời.

Thế nhưng, bức tranh ấy bỗng chốc bị xé toạc bởi hiện thực tàn khốc của chiến tranh. Sự biến đổi bắt đầu từ những từ ngữ gợi cảm giác mạnh: "Quê hương ta từ ngày khủng khiếp Giặc kéo lên ngù ngụt lửa hung tàn" Hai chữ "khủng khiếp" và "ngù ngụt" đã tái hiện một không gian tang thương, đổ nát. Nếu trước kia là hương nếp thơm thì nay là lửa khói hung tàn. Sự hủy diệt hiện lên cụ thể qua những mất mát sát sườn: "Ruộng ta khô / Nhà ta cháy". Mọi nguồn sống, mọi mái ấm đều bị giặc tàn phá. Đau đớn hơn, tác giả sử dụng hình ảnh "Chó ngộ một đàn / Lưỡi dài lê sắc máu" để ẩn dụ cho sự tàn bạo, mất tính người của quân xâm lược. Nhịp thơ trở nên dồn dập, nghẹn ngào như tiếng nấc.

Sự biến đổi cay đắng nhất có lẽ nằm ở sự tan tác của những biểu tượng văn hóa. Những hình ảnh vốn dĩ vô cùng ấm áp trong tranh Đông Hồ nay bị đặt vào thực tại phũ phàng: "Mẹ con đàn lợn âm dương Chia lìa trăm ngả Đám cưới chuột đang tưng bừng rộn rã Bây giờ tan tác về đâu?"

Bằng nghệ thuật tương phản, Hoàng Cầm đã lấy cái "tưng bừng", cái "âm dương" hài hòa của nghệ thuật để đối lập với sự "chia lìa", "tan tác" của thực tế. Câu hỏi tu từ "Bây giờ tan tác về đâu?" như một lời oán thán, xoáy sâu vào nỗi đau mất mát cả về vật chất lẫn tinh thần. Chiến tranh không chỉ đốt nhà, giết người mà còn hủy diệt cả những giấc mơ, những giá trị tâm linh quý báu của dân tộc.

Tóm lại, qua bút pháp đối lập tương phản và cảm hứng bi tráng, đoạn thơ đã tái hiện sinh động sự biến đổi đau xót của quê hương Kinh Bắc. Từ một vùng đất rực rỡ sắc màu văn hóa và no ấm, chiến tranh đã biến nơi đây thành cảnh hoang tàn, chia ly. Qua đó, Hoàng Cầm không chỉ thể hiện tình yêu quê hương tha thiết mà còn bộc lộ niềm căm thù giặc sâu sắc, đồng thời thức tỉnh ý thức bảo vệ những giá trị văn hóa trường tồn của dân tộc.

1 .nghị luận

2.Văn bản thể hiện sự thức tỉnh về lòng trắc ẩn và sự thấu cảm. Tác giả chỉ ra rằng đôi khi chúng ta vô tình gây ra những tổn thương nhỏ bé cho thế giới xung quanh (vạn vật và con người) mà không hề hay biết. Từ đó, tác giả nhắn nhủ con người cần sống chậm lại, tinh tế hơn và sẵn sàng chấp nhận những "nỗi đau" (gai đâm) để biết trân trọng và nâng niu sự sống

3.---Nhấn mạnh sự bao dung, nhẫn nại và đức hy sinh thầm lặng của thiên nhiên (mặt đất, đại dương, cánh rừng...). Dù bị con người làm tổn thương, vạn vật vẫn luôn bao dung và tha thứ

---- Tạo nhịp điệu nhẹ nhàng, sâu lắng như lời tâm tình, giúp câu văn trở nên giàu sức gợi và tăng sức thuyết phục cho tư tưởng của tác giả

4.Giải thích: * "Gai đâm" là biểu tượng cho những nỗi đau, những vấp ngã hoặc những tổn thương mà ta gặp phải.

5. Hãy học cách cảm nhận những nỗi đau thầm lặng của vạn vật và con người xung quanh để sống tử tế hơn