Câu 1:

Phương thức biểu đạt chính của văn bản là biểu cảm, kết hợp với yếu tố nghị luận.

Câu 2:

Văn bản là những suy tư, chiêm nghiệm sâu sắc về việc con người vô tình hoặc hữu ý gây ra những tổn thương cho thiên nhiên, cuộc sống và cả những giá trị tinh thần mong manh. Qua đó, tác giả gửi gắm lời nhắc nhở con người cần sống chậm lại, biết yêu thương, trân trọng và nâng niu thế giới xung quanh.

Câu 3:

Trong đoạn (7), tác giả sử dụng điệp ngữ “Những…” kết hợp với phép liệt kê hàng loạt hình ảnh: “mặt đất”, “đại dương”, “cánh rừng”, “dòng sông”, “hồ đầm”, “nẻo đường”, “góc vườn”,… nhằm nhấn mạnh vẻ đẹp bao dung, nhẫn nại và sự “quen” chịu đựng của thiên nhiên, cuộc đời. Biện pháp này không chỉ tạo nhịp điệu dồn dập, giàu sức gợi mà còn làm nổi bật nghịch lí: con người vô tình gây tổn thương, trong khi thế giới vẫn âm thầm chấp nhận, qua đó đánh thức ý thức trách nhiệm và lương tri nơi người đọc.

Câu 4:

Câu văn “Thỉnh thoảng bàn chân nên bị gai đâm” mang ý nghĩa ẩn dụ sâu sắc. “Gai đâm” tượng trưng cho những va vấp, đau đớn trong cuộc sống. Tác giả cho rằng con người cần có những khoảnh khắc “bị đau” như thế để “giật mình” nhận ra những tổn thương mình đã gây ra cho thế giới xung quanh. Chính những trải nghiệm ấy giúp con người thức tỉnh, biết sống chậm lại, thận trọng hơn trong hành động, từ đó nuôi dưỡng lòng trắc ẩn và ý thức trách nhiệm.

Câu 5:Từ văn bản, em nhận ra rằng một người trẻ trong xã hội hôm nay trước hết cần có ý thức sống tỉnh táo và trách nhiệm. Khi thế giới xung quanh vốn mong manh mà con người lại dễ vô tình gây tổn thương, người trẻ càng cần học cách sống chậm lại, biết quan sát, lắng nghe và thấu cảm. Bên cạnh đó, cần nuôi dưỡng lòng nhân ái, biết trân trọng thiên nhiên, con người và những giá trị tinh thần nhỏ bé. Người trẻ cũng cần dũng cảm đối diện với những “gai đâm” của cuộc đời, bởi chính những va vấp ấy giúp ta trưởng thành, biết suy nghĩ chín chắn hơn trong hành động. Không chỉ vậy, cần rèn luyện bản lĩnh, thái độ sống tích cực và tinh tế để tránh lối sống vô cảm, hời hợt. Như vậy, sống có trách nhiệm, biết yêu thương và không ngừng hoàn thiện bản thân chính là hành trang cần thiết để người trẻ bước đi vững vàng và nhân văn hơn trong cuộc sống.

Cau1 :Trong cuộc sống, con người không chỉ tồn tại giữa xã hội mà còn gắn bó mật thiết với muôn loài xung quanh, vì vậy việc biết yêu thương vạn vật là một phẩm chất vô cùng cần thiết. Yêu thương vạn vật không chỉ là tình cảm dành cho thiên nhiên, cây cỏ, muông thú mà còn là sự trân trọng, nâng niu mọi sự sống dù nhỏ bé nhất. Khi con người biết yêu thương, ta sẽ sống chậm lại, biết lắng nghe và thấu hiểu, từ đó hạn chế những hành động vô tình gây tổn hại đến môi trường và các sinh linh khác. Ngược lại, nếu sống thờ ơ, vô cảm, con người dễ dàng tàn phá thiên nhiên, làm tổn thương những giá trị sống bền vững, cuối cùng chính mình cũng phải gánh chịu hậu quả. Trong bối cảnh hiện nay, khi môi trường đang bị hủy hoại nghiêm trọng, việc nuôi dưỡng tình yêu với vạn vật càng trở nên cấp thiết. Là một học sinh, em ý thức cần bắt đầu từ những hành động nhỏ như bảo vệ cây xanh, không xả rác bừa bãi, đối xử nhân ái với động vật. Yêu thương vạn vật cũng chính là cách con người gìn giữ sự sống và làm cho thế giới trở nên tốt đẹp hơn.

Câu 2:Đoạn thơ “Bên kia sông Đuống” của Hoàng Cầm là khúc ca vừa tha thiết tự hào vừa đau đớn xót xa về quê hương Kinh Bắc trong những năm tháng chiến tranh. Qua những hình ảnh giàu sức gợi, tác giả đã khắc họa sâu sắc sự biến đổi dữ dội của quê hương trước và sau khi giặc đến, từ đó bộc lộ tình yêu quê hương nồng nàn cùng nỗi đau mất mát khôn nguôi.

Trước hết, quê hương hiện lên trong kí ức với vẻ đẹp bình dị mà trù phú, đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc. Đó là “lúa nếp thơm nồng”, là tranh Đông Hồ “gà lợn nét tươi trong”, là “màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp”. Những hình ảnh ấy không chỉ gợi một vùng quê no ấm, thanh bình mà còn làm nổi bật vẻ đẹp truyền thống lâu đời của văn hóa dân gian. Giọng thơ ở đây tha thiết, tự hào, như một dòng hồi ức trong trẻo, nâng niu những giá trị thân thương của quê hương.

Thế nhưng, bức tranh yên bình ấy nhanh chóng bị phá vỡ bởi sự tàn khốc của chiến tranh. Từ “ngày khủng khiếp”, giặc kéo đến với “ngùn ngụt lửa hung tàn”, đẩy quê hương vào cảnh hoang tàn, đổ nát. Những hình ảnh “ruộng ta khô”, “nhà ta cháy”, “chó ngộ một đàn”, “kiệt cùng ngõ thẳm bờ hoang” đã tái hiện chân thực cảnh tượng tang thương, mất mát. Đặc biệt, chi tiết “mẹ con đàn lợn âm dương / chia lìa trăm ngả” không chỉ là sự tan vỡ của một hình ảnh trong tranh Đông Hồ mà còn mang ý nghĩa biểu tượng cho sự chia lìa, đau thương của con người trong chiến tranh. Câu hỏi “Bây giờ tan tác về đâu?” vang lên như một tiếng kêu xé lòng, thể hiện nỗi đau đớn, bơ vơ trước cảnh quê hương bị tàn phá.

Sự đối lập giữa quá khứ thanh bình và hiện tại đổ nát đã làm nổi bật sự tàn bạo của chiến tranh, đồng thời khắc sâu nỗi đau mất mát trong lòng người. Nghệ thuật đối lập, kết hợp với những hình ảnh giàu tính biểu tượng và giọng điệu trữ tình da diết, đã tạo nên sức ám ảnh mạnh mẽ cho đoạn thơ. Qua đó, Hoàng Cầm không chỉ thể hiện tình yêu quê hương tha thiết mà còn bộc lộ niềm căm phẫn trước tội ác của kẻ thù.

Đoạn thơ khép lại nhưng dư âm còn đọng lại sâu sắc trong lòng người đọc. Đó không chỉ là nỗi đau của riêng một vùng quê mà còn là nỗi đau chung của cả dân tộc trong chiến tranh. Qua những vần thơ ấy, ta càng thêm trân trọng giá trị của hòa bình, thêm yêu quê hương đất nước và ý thức hơn về trách nhiệm gìn giữ, bảo vệ những gì thân thuộc, thiêng liêng nhất.