Câu 1:

Con người nên biết yêu thương vạn vật vì đó là cách để cuộc sống trở nên đẹp hơn, nhân hậu hơn và bền vững hơn. Vạn vật quanh ta, từ cây cỏ, dòng sông đến những con vật nhỏ bé, đều góp phần làm nên sự sống và vẻ đẹp của thế giới. Khi biết yêu thương, con người sẽ sống hài hòa với thiên nhiên, biết trân trọng từng điều bình dị đang hiện diện mỗi ngày. Tình yêu thương ấy còn thể hiện ở việc không phá hoại môi trường, không làm tổn hại đến muôn loài và biết gìn giữ những giá trị tự nhiên. Bên cạnh đó, yêu thương vạn vật cũng giúp tâm hồn con người trở nên trong sáng, dịu dàng và giàu lòng trắc ẩn hơn. Một người biết nâng niu cỏ cây, chim muông thường cũng là người biết sống tử tế với con người. Trong nhịp sống hiện đại, khi con người dễ vô tình làm tổn thương thiên nhiên, bài học yêu thương vạn vật lại càng có ý nghĩa. Chỉ khi biết yêu quý những điều nhỏ bé quanh mình, ta mới có thể xây dựng một cuộc sống hài hòa, ý nghĩa và nhân văn hơn.

Câu 2:

Trong nền thơ ca kháng chiến, Bên kia sông Đuống của Hoàng Cầm là một tác phẩm giàu cảm xúc, thể hiện sâu sắc tình yêu quê hương và nỗi đau trước cảnh đất nước bị tàn phá. Đoạn thơ trong đề đã làm nổi bật sự biến đổi của quê hương trước và sau chiến tranh, qua đó khơi dậy trong lòng người đọc nhiều suy ngẫm.

Trước hết, quê hương hiện lên trong kí ức nhà thơ với vẻ đẹp bình dị mà trù phú. Hình ảnh “lúa nếp thơm nồng” gợi sự no ấm, yên bình của làng quê. Cùng với đó là “tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong”, biểu tượng cho đời sống văn hóa dân gian đặc sắc của vùng Kinh Bắc. Những hình ảnh ấy không chỉ đẹp về cảnh mà còn giàu giá trị tinh thần, thể hiện một quê hương đậm đà bản sắc dân tộc. Qua đó, ta cảm nhận được niềm tự hào và tình yêu tha thiết của tác giả dành cho quê hương. Tuy nhiên, chiến tranh đã làm thay đổi tất cả. Từ một miền quê yên bình, tươi đẹp, quê hương trở nên tan hoang, đau thương. Những câu thơ ngắn, dồn dập như “Ruộng ta khô / Nhà ta cháy” đã khắc họa rõ sự tàn phá khốc liệt của chiến tranh. Ruộng đồng khô cằn, nhà cửa bị thiêu rụi, cuộc sống người dân bị đảo lộn. Hình ảnh “lưỡi dài lê sắc máu” gợi sự hung bạo, tàn ác của kẻ thù, khiến bức tranh quê hương càng thêm ám ảnh. Không chỉ cảnh vật, đời sống con người cũng bị chia lìa, tan tác: “Mẹ con đàn lợn âm dương / Chia lìa trăm ngả”. Những sinh hoạt quen thuộc, bình dị nay không còn, tất cả bị cuốn vào vòng xoáy đau thương của chiến tranh. Đặc biệt, câu hỏi “Bây giờ tan tác về đâu?” như một tiếng kêu xót xa, thể hiện nỗi đau sâu sắc của tác giả trước cảnh quê hương bị tàn phá. Đây không chỉ là câu hỏi mà còn là sự day dứt, tiếc nuối về một thời bình yên đã mất. Qua đó, nhà thơ bộc lộ tình cảm gắn bó sâu nặng với quê hương và lòng căm thù chiến tranh. Thành công của đoạn thơ còn nằm ở nghệ thuật đối lập giữa hai bức tranh trước và sau chiến tranh. Một bên là quê hương trù phú, yên bình, một bên là cảnh hoang tàn, đau thương. Sự đối lập ấy làm nổi bật sự biến đổi dữ dội của quê hương, đồng thời nhấn mạnh giá trị của hòa bình.

Tóm lại, đoạn thơ đã khắc họa rõ nét sự thay đổi của quê hương trước và sau chiến tranh, qua đó thể hiện tình yêu quê hương sâu sắc và nỗi đau trước mất mát. Đọc đoạn thơ, ta càng thêm trân trọng cuộc sống hòa bình hôm nay và ý thức hơn về trách nhiệm bảo vệ quê hương, đất nước.

Câu 1: Phương thức biểu đạt chính của văn bản: nghị luận.

Câu 2: Văn bản nói về một suy ngẫm rất đẹp: trong cuộc sống, con người không nên chỉ bước đi êm đềm mãi, mà đôi khi cần gặp những “gai đâm”, tức là những va vấp, đau đớn, thử thách, để biết trân trọng cuộc sống, biết thức tỉnh và sống cẩn trọng, sâu sắc hơn.

Câu 3: - Một biện pháp tu từ trong đoạn (7) là điệp ngữ/điệp cấu trúc: “Những…”, “quen…” - Tác dụng: tạo nhịp điệu dồn dập, nhấn mạnh sự bao dung, nhẫn nại của thiên nhiên và làm nổi bật sự đối lập giữa sự chịu đựng của đất trời với cách con người vô tình làm tổn thương mọi thứ xung quanh.

Câu 4: Tác giả nói “Thỉnh thoảng bàn chân nên bị gai đâm” vì những đau đớn, vấp ngã trong cuộc sống sẽ làm ta giật mình tỉnh ra, biết dừng lại, biết cẩn trọng hơn và hiểu rằng tổn thương cũng có ý nghĩa giúp con người trưởng thành, biết yêu thương và trân trọng điều bình dị.

Câu 5: Bài học mà tôi rút ra từ văn bản là: Con người cần trải qua những va vấp, đau đớn trong cuộc sống để trưởng thành và biết sống sâu sắc hơn. Những "gai đâm" không phải là điều tiêu cực, mà là cách giúp ta tỉnh thức, biết trân trọng những điều bình dị, đồng thời sống cẩn trọng và yêu thương hơn với thế giới xung quanh.