Câu 1 Trong bài thơ Ban Mai của Nguyễn Quang Thiều, nhà thơ đã khắc họa những rung cảm tinh tế của nhân vật trữ tình trước vẻ đẹp bình dị của cuộc sống nơi làng quê. Khi nghe giọng hát của người nông dân, nhân vật trữ tình đã có những liên tưởng độc đáo và giàu ý nghĩa. Trước hết, giọng hát ấy vang lên “trầm trầm” dưới vành nón, gợi nên âm thanh mộc mạc, chân chất của con người lao động. Từ âm thanh ấy, nhân vật trữ tình liên tưởng “như tiếng lúa khô chảy vào trong cót”. Hình ảnh so sánh này gợi ra âm thanh quen thuộc của làng quê khi những hạt lúa vàng được thu hoạch và đổ vào cót, biểu tượng cho thành quả lao động và sự ấm no. Không chỉ vậy, giọng hát còn được ví “như đất ẩm trào lên trong lóe sáng lưỡi cày”, gợi lên sức sống mạnh mẽ của ruộng đồng khi được con người cày xới và chăm sóc. Những liên tưởng giàu hình ảnh, gợi hình và gợi cảm đã làm nổi bật vẻ đẹp giản dị mà sâu lắng của người nông dân và cuộc sống lao động. Qua đó, nhà thơ thể hiện tình cảm trân trọng, yêu mến đối với con người lao động và thiên nhiên làng quê. Câu 2 Tuổi trẻ là quãng thời gian đẹp nhất của đời người, là lúc con người nuôi dưỡng những hoài bão và khát vọng cho tương lai. Có ý kiến cho rằng tuổi trẻ ngày nay cần sống có ước mơ; ý kiến khác lại cho rằng trong thời đại hội nhập, tuổi trẻ cần sống thực tế. Từ góc nhìn của người trẻ, có thể thấy rằng cả hai quan điểm đều có giá trị và điều quan trọng là phải biết kết hợp hài hòa giữa ước mơ và sự thực tế trong cuộc sống. Trước hết, ước mơ là những khát vọng, mục tiêu tốt đẹp mà con người mong muốn đạt được trong tương lai. Ước mơ có thể là thành công trong học tập, đạt được một nghề nghiệp yêu thích hoặc đóng góp cho xã hội. Trong khi đó, sống thực tế là biết nhìn nhận đúng khả năng của bản thân, hiểu rõ hoàn cảnh và lựa chọn những bước đi phù hợp để đạt được mục tiêu. Nói cách khác, ước mơ giúp con người xác định hướng đi, còn sự thực tế giúp chúng ta lựa chọn con đường đúng đắn để tiến tới mục tiêu đó. Đối với tuổi trẻ, ước mơ có vai trò vô cùng quan trọng. Ước mơ giống như ngọn đèn soi sáng con đường phía trước, giúp con người có động lực để nỗ lực và phấn đấu. Khi có ước mơ, con người sẽ không ngừng học tập, rèn luyện và vượt qua khó khăn để tiến gần hơn đến mục tiêu của mình. Nhiều người thành công trong cuộc sống chính là nhờ họ dám mơ ước và kiên trì theo đuổi ước mơ. Nếu tuổi trẻ không có ước mơ, cuộc sống sẽ trở nên mờ nhạt, con người dễ rơi vào lối sống thụ động và thiếu mục tiêu. Tuy nhiên, chỉ có ước mơ thôi là chưa đủ. Tuổi trẻ cũng cần sống thực tế. Sống thực tế giúp con người hiểu rõ năng lực của bản thân, biết lập kế hoạch cụ thể và từng bước thực hiện mục tiêu. Nếu chỉ mơ mộng mà không hành động, ước mơ sẽ mãi chỉ là những điều viển vông. Ngược lại, nếu chỉ sống thực tế mà không có ước mơ, con người sẽ thiếu khát vọng vươn lên và dễ bằng lòng với những gì đang có. Trong thực tế, nhiều người trẻ đã thành công nhờ biết kết hợp giữa ước mơ và sự thực tế. Họ dám đặt ra mục tiêu cho tương lai nhưng đồng thời cũng nỗ lực học tập, rèn luyện và kiên trì hành động để biến ước mơ thành hiện thực. Chính sự kết hợp này giúp họ phát triển bản thân và đạt được những thành tựu đáng quý trong cuộc sống. Bên cạnh đó, vẫn còn một số bạn trẻ sống thiếu mục tiêu, không có ước mơ hoặc chỉ mơ mộng viển vông mà không chịu cố gắng. Đây là lối sống đáng phê phán vì nó khiến con người lãng phí thời gian và đánh mất cơ hội phát triển bản thân. Vì vậy, mỗi người trẻ cần biết nuôi dưỡng những ước mơ tốt đẹp và đồng thời sống thực tế, nỗ lực hành động để đạt được mục tiêu của mình. Ước mơ sẽ thắp sáng tương lai, còn sự thực tế sẽ giúp chúng ta từng bước biến ước mơ thành hiện thực. Khi biết kết hợp hài hòa hai yếu tố này, tuổi trẻ sẽ có đủ bản lĩnh để vượt qua thử thách và khẳng định giá trị của bản thân trong xã hội.

Câu 1. Thể thơ của văn bản là thơ tự do. Bài thơ không bị ràng buộc về số chữ, số câu hay cách gieo vần, nhịp thơ linh hoạt, giúp tác giả dễ dàng bộc lộ cảm xúc của nhân vật trữ tình trước khung cảnh buổi ban mai. Câu 2. Những từ ngữ, hình ảnh gợi tả âm thanh trong văn bản gồm: xôn xao, tiếng bánh xe trâu, gọi, cười khúc khích, trăm giọng hát, huầy ơ. Câu 3. Biện pháp tu từ: So sánh (từ so sánh: như). So sánh: “tôi cựa mình” với “búp non mở lá”. Tác dụng: Làm nổi bật trạng thái thức dậy nhẹ nhàng, tươi mới và tràn đầy sức sống của nhân vật trữ tình. Gợi cảm giác tâm hồn bừng tỉnh, trong trẻo như búp non đang mở lá vào buổi ban mai. Làm cho hình ảnh thơ trở nên sinh động, gợi hình, gợi cảm và hấp dẫn, giúp người đọc cảm nhận rõ hơn cảm xúc của nhân vật trữ tình. Thể hiện niềm xao xuyến, rộn ràng trước vẻ đẹp của buổi sáng và cuộc sống. Câu 4. Khi nghe âm thanh “tiếng bánh xe trâu lặng lẽ và tiếng gọi, tiếng cười khúc khích lúc ban mai”, tâm trạng của nhân vật trữ tình là: Xao xuyến, bâng khuâng và xúc động trước những âm thanh quen thuộc của làng quê. Cảm thấy vui tươi, ấm áp và đầy sức sống khi ngày mới bắt đầu. Thể hiện tình cảm gắn bó, yêu thương và trân trọng cuộc sống lao động bình dị của con người nơi thôn quê. Câu 5. Bài thơ gửi gắm thông điệp về vẻ đẹp bình dị nhưng đầy sức sống của thiên nhiên và cuộc sống con người vào buổi ban mai. Những âm thanh quen thuộc của làng quê đã tạo nên một bức tranh buổi sớm trong trẻo, ấm áp và gần gũi. Qua đó, tác giả nhắc nhở mỗi người hãy biết trân trọng những điều giản dị xung quanh mình, biết yêu thiên nhiên và cuộc sống. Khi biết cảm nhận những điều bình thường ấy, tâm hồn con người sẽ trở nên tươi mới và tràn đầy hi vọng như búp non mở lá trong buổi ban mai.