Câu 1: Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận

Câu 2: Nội dung của văn bản: Văn bản bàn về cách con người bước đi trong cuộc đời: khi mải mê với cái đẹp, cái quen thuộc mà thiếu tỉnh táo thì dễ vấp phải tổn thương; từ đó nhắc nhở con người cần ý thức, cẩn trọng và có trách nhiệm với hành động của mình.

Câu 3: Biện pháp tu từ: Ẩn dụ. Phân tích: " Thế giới", " Cỏ hoa", "gai đâm" không chỉ là sự vật cụ thể mà còn tượng trưng cho cuộc sống. Làm cho suy nghĩ triết lí trở nên sâu sắc, làm tăng sức gợi hình gợi cảm cho bài văn

Câu 4: Vì những va vấp, tổn thương trong cuộc sống, giúp con người giật mình, tỉnh ngộ, nhận ra sai lầm của bản thân, biết sống chậm lại. Đó là những bài học cần thiết để con người trưởng thành

Câu 5: Bài học rút ra từ văn bản:

Con người cần sống tỉnh táo, có ý thức và trách nhiệm trong từng hành động, không nên chủ quan trước cuộc sống, bởi những vấp ngã dù đau đớn cũng là bài học quý giá giúp ta hoàn thiện bản thân

Bài 2

Câu 1:

Yêu thương vạn vật là một giá trị nhân văn sâu sắc, thể hiện cách con người nhìn nhận và ứng xử với thế giới xung quanh. Con người không tồn tại đơn lẻ mà sống trong mối quan hệ gắn bó với thiên nhiên, muôn loài và môi trường sống. Khi biết yêu thương vạn vật, con người học được sự tôn trọng sự sống, trân trọng những giá trị dù là nhỏ bé nhất. Một cành cây, một con vật hay dòng sông đều có vai trò riêng trong vòng tuần hoàn của tự nhiên; nếu bị tàn phá hay đối xử tàn nhẫn, hậu quả cuối cùng vẫn quay trở lại với chính con người. Yêu thương vạn vật còn giúp con người nuôi dưỡng lòng nhân ái, sống bao dung, giảm bớt ích kỉ và vô cảm. Trong xã hội hiện đại, khi tốc độ sống ngày càng nhanh, con người dễ thờ ơ trước nỗi đau của thiên nhiên và muôn loài, thì việc khơi dậy tình yêu thương ấy lại càng cần thiết. Bảo vệ môi trường, không ngược đãi động vật, sống hài hòa với thiên nhiên chính là những biểu hiện cụ thể của tình yêu thương vạn vật. Khi biết yêu thương vạn vật, con người không chỉ làm cho thế giới trở nên tốt đẹp hơn mà còn hoàn thiện chính nhân cách và tâm hồn của mình.

Câu 2

Trong nền thơ ca kháng chiến chống Pháp, “Bên kia sông Đuống” của Hoàng Cầm là tiếng khóc xót xa, thấm đẫm yêu thương dành cho quê hương Kinh Bắc bị chiến tranh tàn phá. Đoạn thơ trên đã thể hiện rõ sự biến đổi đau đớn của quê hương trước và sau chiến tranh, qua đó bộc lộ sâu sắc tình yêu quê hương và nỗi căm thù giặc của nhà thơ.

Trước chiến tranh, quê hương hiện lên với vẻ đẹp trù phú, yên bình và đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc. Chỉ bằng vài nét chấm phá, Hoàng Cầm đã gợi ra một miền quê giàu có và ấm no: “lúa nếp thơm nồng” – hình ảnh quen thuộc của cuộc sống nông nghiệp thanh bình, đủ đầy. Đặc biệt, tranh Đông Hồ với “gà lợn nét tươi trong”, “màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp” không chỉ là sản phẩm nghệ thuật dân gian mà còn là biểu tượng cho đời sống tinh thần phong phú của người dân Kinh Bắc. Mọi thứ đều hài hòa, rạng rỡ, mang vẻ đẹp truyền thống lâu đời. Quê hương trong kí ức nhà thơ là miền đất của sự sống, của niềm vui và sự gắn bó bền chặt giữa con người với văn hóa dân tộc.

Thế nhưng, từ “ngày khủng khiếp”, chiến tranh đã ập đến, biến quê hương yên bình ấy thành một vùng đất tang thương, chết chóc. Hình ảnh “giặc kéo lên ngùn ngụt lửa hung tàn” mở ra bức tranh dữ dội của sự xâm lăng. Những gì gắn bó nhất với đời sống người dân đều bị hủy diệt: “Ruộng ta khô / Nhà ta cháy”. Nhịp thơ ngắn, gãy, dồn dập như những nhát dao cứa vào lòng người đọc, thể hiện sự mất mát đến tột cùng. Không chỉ con người, mà cả muôn loài cũng không thoát khỏi thảm cảnh: “Chó ngộ một đàn / Lưỡi dài lê sắc máu” – hình ảnh ghê rợn cho thấy sự tàn bạo vô nhân tính của kẻ thù.

Chiến tranh không chỉ phá hủy vật chất mà còn xé nát đời sống tinh thần, văn hóa của quê hương. Hình ảnh “mẹ con đàn lợn âm dương / chia lìa trăm ngả” và “đám cưới chuột” – những hình tượng quen thuộc trong tranh Đông Hồ – nay không còn là biểu tượng của hạnh phúc, sum vầy mà trở thành nỗi đau chia cắt. Câu hỏi tu từ “Bây giờ tan tác về đâu?” vang lên như một tiếng khóc nghẹn ngào, thể hiện nỗi xót xa trước sự tan hoang của quê hương và cả một nền văn hóa truyền thống bị chiến tranh vùi dập.

Qua đoạn thơ, Hoàng Cầm đã khắc họa rõ nét sự đối lập sâu sắc giữa quê hương trước và sau chiến tranh: từ yên bình, giàu đẹp trở nên hoang tàn, đổ nát. Sự biến đổi ấy không chỉ làm nổi bật tội ác của chiến tranh mà còn thể hiện tình yêu quê hương tha thiết, nỗi đau và lòng căm thù giặc sâu sắc của nhà thơ. Đoạn thơ vì thế không chỉ mang giá trị nghệ thuật mà còn có ý nghĩa nhân văn sâu sắc, nhắc nhở mỗi chúng ta trân trọng hòa bình và giữ gìn những giá trị quê hương, dân tộc.