Câu 1.

Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm 

Câu 2.

Văn bản nói về việc con người vô tình gây ra những tổn thương cho thiên nhiên, cho cuộc sống và cho chính tâm hồn mình; từ đó nhắc nhở con người cần sống chậm lại, biết trân trọng, yêu thương và có trách nhiệm hơn với thế giới xung quanh.

Câu 3.

Biện pháp tu từ nổi bật ở đoạn (7) là điệp từ “quen”.

→ Tác dụng: Nhấn mạnh sự bao dung, nhẫn nại, bền bỉ của thiên nhiên và cuộc sống trước những tổn thương do con người gây ra; đồng thời làm giọng văn trở nên da diết, sâu lắng, giàu cảm xúc.

Câu 4.

Tác giả nói “Thỉnh thoảng bàn chân nên bị gai đâm” vì đó là ẩn dụ cho những vấp ngã, tổn thương trong cuộc sống. Những đau đớn ấy giúp con người giật mình tỉnh thức, nhận ra lỗi lầm, biết sống chậm lại, biết yêu thương và trân trọng hơn những điều tưởng chừng quen thuộc.

Câu 5.

Bài học rút ra: Con người cần sống có ý thức, biết yêu thương, nâng niu thiên nhiên và cuộc sống; biết chấp nhận những tổn thương như một cách để trưởng thành và sống nhân văn hơn.

câu 1:

Trong cuộc sống, con người không tồn tại một cách đơn lẻ mà luôn gắn bó mật thiết với thiên nhiên và muôn loài. Vì thế, biết yêu thương vạn vật chính là một biểu hiện quan trọng của nhân cách và lối sống nhân văn. Vạn vật xung quanh, từ cây cỏ, con vật đến môi trường tự nhiên, đều góp phần nuôi dưỡng và duy trì sự sống của con người. Khi con người biết yêu thương, trân trọng chúng, cuộc sống sẽ trở nên hài hòa, bền vững hơn. Ngược lại, sự thờ ơ, tàn phá thiên nhiên và đối xử tàn nhẫn với muôn loài không chỉ làm tổn hại môi trường sống mà cuối cùng còn gây đau khổ cho chính con người. Yêu thương vạn vật không phải là điều gì lớn lao, mà bắt đầu từ những hành động nhỏ: không xả rác bừa bãi, bảo vệ động vật, sống thân thiện với thiên nhiên. Khi con người học cách yêu thương mọi sự sống xung quanh, cũng là lúc chúng ta đang hoàn thiện chính tâm hồn mình, xây dựng một xã hội nhân ái và tiến bộ hơn

câu 2:

“Bên kia sông Đuống” của Hoàng Cầm là khúc trữ tình da diết viết về quê hương Kinh Bắc, nơi in đậm dấu ấn văn hóa dân tộc và cũng là nơi phải gánh chịu những đau thương khốc liệt của chiến tranh. Qua đoạn thơ, tác giả đã làm nổi bật sự biến đổi sâu sắc của quê hương trước và sau chiến tranh, từ vẻ đẹp thanh bình, giàu bản sắc đến cảnh hoang tàn, đau xót.

Trước hết, quê hương hiện lên trong đoạn thơ đầu với vẻ đẹp yên bình, ấm no và đậm đà truyền thống văn hóa. Hình ảnh “lúa nếp thơm nồng”, “tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong”, “màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp” đã gợi lên một miền quê trù phú, giàu sức sống. Đó là quê hương của lao động cần cù, của nghệ thuật dân gian, của những giá trị văn hóa lâu đời được gìn giữ qua bao thế hệ. Những hình ảnh ấy không chỉ mang ý nghĩa tả thực mà còn chứa đựng niềm tự hào, tình yêu sâu nặng của tác giả đối với quê hương xứ sở.

Thế nhưng, chiến tranh đã ập đến, biến quê hương tươi đẹp ấy thành một vùng đất đau thương, tang tóc. Các câu thơ ngắn, dồn dập như những nhát cắt vào ký ức: “Ruộng ta khô”, “Nhà ta cháy”, “Chó ngộ một đàn”. Không gian sống quen thuộc bị tàn phá nghiêm trọng, từ ruộng đồng, nhà cửa đến cả những sinh hoạt đời thường. Hình ảnh “lưỡi dài lê sắc máu” mang tính biểu tượng mạnh mẽ, gợi lên sự tàn bạo của kẻ thù và nỗi đau mất mát mà quê hương phải gánh chịu. Chiến tranh không chỉ hủy hoại vật chất mà còn làm tan nát hạnh phúc con người, khiến “mẹ con đàn lợn âm dương chia lìa trăm ngả”, những đám cưới, niềm vui bị cắt ngang trong đau đớn.

Sự đối lập rõ nét giữa hai bức tranh quê hương trước và sau chiến tranh đã làm nổi bật giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo sâu sắc của đoạn thơ. Qua đó, Hoàng Cầm không chỉ bày tỏ nỗi xót xa, đau đớn trước cảnh quê hương bị tàn phá mà còn thể hiện tình yêu quê hương tha thiết, niềm căm thù giặc sâu sắc. Đoạn thơ là lời nhắc nhở về những mất mát to lớn mà chiến tranh gây ra, đồng thời khơi dậy trong lòng người đọc ý thức trân trọng hòa bình, giữ gìn những giá trị văn hóa và cuộc sống yên bình hôm nay.