Câu 1

Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, lối sống chủ động giữ vai trò vô cùng quan trọng đối với mỗi con người. Sống chủ động là biết tự giác trong học tập, công việc, biết lập kế hoạch cho tương lai và dám chịu trách nhiệm về những lựa chọn của bản thân. Khi sống chủ động, con người không còn phụ thuộc hay chờ đợi sự sắp đặt của người khác mà tự mình nắm bắt cơ hội, vượt qua khó khăn. Đối với học sinh, lối sống chủ động giúp chúng ta học tập hiệu quả hơn, biết tự tìm tòi kiến thức, rèn luyện kỹ năng và hoàn thiện bản thân. Trong xã hội đầy cạnh tranh, người chủ động sẽ dễ thích nghi, tự tin và có khả năng thành công cao hơn. Ngược lại, lối sống thụ động khiến con người dễ bỏ lỡ cơ hội, thiếu ý chí phấn đấu và khó phát triển. Vì vậy, mỗi chúng ta cần rèn luyện cho mình lối sống chủ động ngay từ hôm nay, bắt đầu từ những việc nhỏ nhất, để làm chủ cuộc sống và hướng tới tương lai tốt đẹp hơn.

Câu 2

Cảm nhận về đoạn thơ của Nguyễn Trãi

Đoạn thơ trích từ Bảo kính cảnh giới đã khắc họa một bức tranh thiên nhiên và đời sống làng quê thanh bình, giàu sức sống. Thiên nhiên hiện lên với màu sắc tươi tắn và hương thơm dịu nhẹ: sắc đỏ của hoa lựu, hương thơm của hồng liên, bóng mát của cây hòe. Những hình ảnh ấy gợi cảm giác yên ả, trong lành và gần gũi. Không chỉ có thiên nhiên, đoạn thơ còn phản ánh nhịp sống con người nơi thôn dã: cảnh chợ cá lao xao, tiếng ve râm ran, âm thanh đàn ca vang lên khắp nơi. Cuộc sống hiện lên đông vui, no đủ, tràn đầy sinh khí. Qua bức tranh ấy, người đọc cảm nhận được tấm lòng yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống và đặc biệt là khát vọng về một xã hội thái bình, nhân dân ấm no, hạnh phúc của Nguyễn Trãi. Đoạn thơ không chỉ đẹp về hình ảnh mà còn sâu sắc về tư tưởng, thể hiện nhân cách cao cả của một con người suốt đời vì dân, vì nước.

Câu 1

Văn bản Nhàn được viết theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật.

Câu 2

Những hình ảnh nói về nét sinh hoạt hằng ngày đạm bạc, thanh cao của tác giả:

• Một mai, một cuốc, một cần câu

• Thu ăn măng trúc, đông ăn giá

• Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao

• Rượu, đến cội cây, ta sẽ uống

→ Các hình ảnh cho thấy cuộc sống giản dị, hòa hợp với thiên nhiên, không màng vật chất, danh lợi.

Câu 3

Biện pháp tu từ được sử dụng là liệt kê trong hai câu:

“Một mai, một cuốc, một cần câu

Thơ thẩn dầu ai vui thú nào”

Tác dụng:

• Làm nổi bật những công cụ lao động quen thuộc, đơn sơ.

• Gợi lên cuộc sống nhàn tản, tự do, thanh thản của tác giả.

• Nhấn mạnh thái độ sống ung dung, không so đo với thú vui của người đời.

Câu 4

Quan niệm dại – khôn của tác giả có điểm đặc biệt:

• Tác giả tự nhận mình là “dại” khi rời bỏ chốn quan trường.

• Nhưng cái “dại” ấy thực chất là khôn ngoan, vì tránh được bon chen, danh lợi.

• Người “khôn” theo đời lại lao vào chốn xô bồ, mệt mỏi.

→ Đây là quan niệm sống đảo ngược cách nghĩ thông thường, thể hiện triết lí sâu sắc.

Câu 5

Qua bài thơ Nhàn, em cảm nhận được vẻ đẹp nhân cách cao quý của Nguyễn Bỉnh Khiêm. Đó là một con người sống thanh cao, giản dị, không màng danh lợi. Ông tìm niềm vui trong lao động và thiên nhiên, coi thường phú quý, vinh hoa. Lối sống nhàn của tác giả thể hiện trí tuệ, bản lĩnh và sự tỉnh táo trước cuộc đời. Nhân cách ấy khiến người đọc cảm phục và trân trọng.