Câu 1:

Lối sống chủ động đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống hàng ngày của mỗi người. Khi sống chủ động, chúng ta có thể kiểm soát cuộc sống của mình, đưa ra quyết định sáng suốt và đạt được mục tiêu. Lối sống chủ động giúp chúng ta trở nên tự tin, tự lập và có trách nhiệm hơn. Chúng ta không còn bị động trước những sự kiện xảy ra trong cuộc sống mà có thể tạo ra những cơ hội mới và giải quyết vấn đề một cách hiệu quả. Sống chủ động cũng giúp chúng ta quản lý thời gian và nguồn lực một cách hiệu quả, giảm thiểu căng thẳng và tăng cường sức khỏe tinh thần. Khi chúng ta chủ động trong công việc và cuộc sống, chúng ta có thể đạt được thành công và hạnh phúc hơn. Ngược lại, lối sống thụ động có thể khiến chúng ta mất cơ hội, giảm tự tin và cảm thấy bất mãn với cuộc sống. Vì vậy, việc áp dụng lối sống chủ động là điều cần thiết để đạt được thành công và hạnh phúc trong cuộc sống. Hãy bắt đầu bằng việc đặt mục tiêu và lên kế hoạch để sống chủ động ngay từ hôm nay.

Câu 2:

Bài thơ Cảnh ngày hè trích trong Quốc âm thi tập của Nguyễn Trãi là một tác phẩm tiêu biểu cho thơ Nôm trung đại Việt Nam. Qua bức tranh ngày hè rực rỡ và sinh động, tác giả không chỉ thể hiện tâm hồn yêu thiên nhiên tha thiết mà còn bộc lộ tấm lòng yêu nước, thương dân sâu sắc – tư tưởng nhân văn lớn xuyên suốt sự nghiệp sáng tác của ông.

Mở đầu bài thơ là hình ảnh nhà thơ trong tư thế thư thái, ung dung: “Rồi hóng mát thuở ngày trường”. Đó là trạng thái nhàn tản hiếm hoi của Nguyễn Trãi sau những tháng ngày bận rộn với việc nước. Tuy nhàn thân nhưng không nhàn tâm, bởi từ điểm nhìn ấy, nhà thơ mở ra một bức tranh thiên nhiên ngày hè tràn đầy sức sống. Cảnh vật hiện lên với màu sắc tươi sáng, rực rỡ: màu xanh mướt của tán hòe “đùn đùn tán rợp trương”, sắc đỏ rực của hoa lựu “phun thức đỏ”, hương thơm thanh khiết của hoa sen “tịn mùi hương”. Những động từ mạnh như “đùn đùn”, “phun” gợi cảm giác thiên nhiên đang căng tràn nhựa sống, phát triển mãnh liệt trong cuối cùng thì cũngánh nắng hè. Không chỉ có màu sắc và hương thơm, bức tranh ngày hè còn được cảm nhận bằng âm thanh của cuộc sống con người. Tiếng “lao xao chợ cá làng ngư phủ” gợi lên khung cảnh sinh hoạt bình dị, đông vui của người dân lao động miền quê. Âm thanh ấy không ồn ào náo nhiệt mà gần gũi, thân quen, mang hơi thở của đời sống thường ngày. Tiếp đó là tiếng ve “dắng dỏi” vang lên lúc chiều tà, khiến bức tranh thiên nhiên – cuộc sống trở nên trọn vẹn, có chiều sâu không gian và thời gian. Qua đó, có thể thấy Nguyễn Trãi không chỉ yêu thiên nhiên mà còn gắn bó sâu sắc với đời sống nhân dân, luôn hướng cái nhìn trìu mến về cuộc sống của họ. Đỉnh cao tư tưởng của bài thơ nằm ở hai câu kết: “Lẽ có Ngu cầm đàn một tiếng, Dân giàu đủ khắp đòi phương.” Nhà thơ mượn điển tích vua Ngu Thuấn – vị minh quân trong truyền thuyết – để bày tỏ khát vọng lớn lao của mình. Ước mong được gảy một tiếng đàn để mang lại cuộc sống ấm no, sung túc cho muôn dân chính là ước mơ về một xã hội thái bình, nhân dân hạnh phúc. Dù đang trong cảnh nhàn tản, tâm hồn Nguyễn Trãi vẫn luôn đau đáu vì dân, vì nước. Đây chính là vẻ đẹp cao quý trong nhân cách và tư tưởng của một bậc đại thần, một nhà thơ lớn của dân tộc.

Như vậy, Cảnh ngày hè không chỉ là bức tranh thiên nhiên rực rỡ, giàu sức sống mà còn là bức chân dung tinh thần của Nguyễn Trãi con người suốt đời lấy dân làm gốc, lấy hạnh phúc của nhân dân làm lý tưởng sống. Bài thơ thể hiện sự hòa quyện hài hòa giữa tình yêu thiên nhiên và tinh thần nhân đạo cao cả, góp phần làm nên giá trị bền vững cho thơ ca Nguyễn Trãi và văn học trung đại Việt Nam.

Câu 1 Văn bản được viết theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật.

Câu 2 Những hình ảnh thể hiện nét sinh hoạt hằng ngày đạm bạc, thanh cao của tác giả là: “Một mai, một cuốc, một cần câu” “Thu ăn măng trúc, đông ăn giá” “Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao” “Rượu, đến cội cây, ta sẽ uống” → Đó đều là những sinh hoạt giản dị, gần gũi với thiên nhiên, không vướng bận danh lợi.

Câu 3 (0,75 điểm): Biện pháp tu từ liệt kê được sử dụng qua các hình ảnh: “một mai, một cuốc, một cần câu”. → Tác dụng: Nhấn mạnh cuộc sống lao động giản đơn, tự cung tự cấp; đồng thời làm nổi bật tư thế ung dung, thong thả, chủ động lựa chọn lối sống thanh nhàn của tác giả giữa cuộc đời.

Câu 4: Quan niệm dại – khôn của Nguyễn Bỉnh Khiêm mang tính nghịch lí mà sâu sắc. “Dại” là rời bỏ chốn quan trường ồn ào để tìm nơi vắng vẻ, giữ gìn nhân cách.

“Khôn” là chạy theo danh lợi, bon chen nơi “lao xao”. → Qua đó, tác giả đảo ngược cách nhìn thông thường để khẳng định một triết lí sống tỉnh táo, cao thượng.

Câu 5:

Qua bài thơ Nhàn, có thể cảm nhận Nguyễn Bỉnh Khiêm là người có nhân cách cao đẹp, sống thanh cao, giản dị và hòa hợp với thiên nhiên. Ông chủ động rời xa vòng danh lợi để giữ sự an nhiên trong tâm hồn. Dù sống giữa cuộc đời biến động, tác giả vẫn giữ được bản lĩnh, trí tuệ và thái độ coi nhẹ phú quý. Đó là vẻ đẹp của một nhà nho uyên thâm, tỉnh táo và giàu chiều sâu triết lí.