Câu 1

Truyện ngắn Con chim vàng của Nguyễn Quang Sáng là một tác phẩm giàu giá trị hiện thực và nhân đạo. Qua hình tượng cậu bé Bào – một đứa trẻ nghèo phải ở đợ từ nhỏ, tác giả đã phản ánh sâu sắc số phận đau khổ của những con người thấp cổ bé họng trong xã hội cũ. Bào hiền lành, cam chịu, dù bị đánh đập vẫn cố gắng làm theo yêu cầu của chủ để bắt con chim vàng cho cậu chủ Quỳên. Tình huống truyện được đẩy lên cao trào khi Bào liều mình trèo cây bắt chim và rơi xuống trong đau đớn, còn con chim vàng cũng chết thảm. Bi kịch ấy không chỉ gây ám ảnh bởi nỗi đau thể xác mà còn bởi sự cô độc, tuyệt vọng của Bào khi em không nhận được sự cứu giúp thực sự nào. Qua đó, truyện tố cáo sự tàn nhẫn, vô cảm của người lớn và xã hội bất công, đồng thời bày tỏ niềm thương xót sâu sắc đối với trẻ em nghèo. Con chim vàng vì thế mang đậm giá trị nhân đạo và để lại dư âm đau xót trong lòng người đọc.

Câu 2

Trong cuộc sống, tình yêu thương luôn là giá trị tinh thần cao đẹp, giúp con người gắn bó với nhau và vượt qua những khó khăn, thử thách. Không có tình yêu thương, cuộc sống sẽ trở nên khô khan, lạnh lẽo và con người dễ rơi vào cô đơn, vô cảm.

Trước hết, tình yêu thương là sự quan tâm, chia sẻ và thấu hiểu giữa con người với con người. Đó có thể là tình cảm gia đình ấm áp, là sự giúp đỡ chân thành giữa bạn bè, hay lòng nhân ái dành cho những người xa lạ gặp hoàn cảnh khó khăn. Khi con người biết yêu thương, họ không chỉ mang lại niềm vui, hạnh phúc cho người khác mà chính bản thân cũng cảm thấy cuộc sống có ý nghĩa hơn. Tình yêu thương giúp xoa dịu nỗi đau, tiếp thêm sức mạnh để con người đứng dậy sau những mất mát, tổn thương.

Bên cạnh đó, tình yêu thương còn là nền tảng để xây dựng một xã hội tốt đẹp. Một cộng đồng tràn đầy yêu thương sẽ giảm bớt hận thù, bạo lực và bất công. Thực tế cho thấy, những hành động sẻ chia như giúp đỡ người nghèo, cứu trợ đồng bào gặp thiên tai hay đơn giản là một lời động viên đúng lúc đều có thể tạo nên sức lan tỏa mạnh mẽ. Chính tình yêu thương đã kết nối con người lại gần nhau hơn, làm cho xã hội trở nên nhân văn và đáng sống.

Tuy nhiên, trong xã hội hiện đại, không ít người sống thờ ơ, chỉ quan tâm đến lợi ích cá nhân mà quên đi việc yêu thương và chia sẻ. Sự vô cảm ấy có thể khiến con người trở nên lạnh lùng, đánh mất những giá trị đạo đức tốt đẹp. Vì vậy, mỗi người cần biết nuôi dưỡng tình yêu thương từ những điều nhỏ bé nhất: yêu thương gia đình, tôn trọng bạn bè, sẵn sàng giúp đỡ người khác khi có thể.

Tóm lại, tình yêu thương là sức mạnh tinh thần to lớn, là cội nguồn của hạnh phúc và là chìa khóa để con người sống nhân ái, tốt đẹp hơn. Biết yêu thương và được yêu thương chính là cách để mỗi chúng ta làm cho cuộc sống này trở nên ý nghĩa và đáng trân trọng.

Câu 1

Phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích là : tự sự

Câu 2

Tình huống truyện của đoạn trích là:

Bào – đứa trẻ ở đợ cho nhà Quỳên – bị ép phải bắt con chim vàng cho cậu chủ. Trong quá trình trèo cây để bắt chim, Bào bị ngã trọng thương, còn con chim vàng thì chết.

→ Đây là tình huống éo le, căng thẳng, đẩy nhân vật vào bi kịch, qua đó bộc lộ rõ sự bất công, tàn nhẫn và số phận đáng thương của trẻ em nghèo.

Câu 3

Đoạn trích được kể theo ngôi thứ ba.

Người kể chuyện giấu mình, gọi tên nhân vật (Bào, Quỳên…), nhưng vẫn miêu tả rất sâu hành động, cảm xúc, nỗi sợ hãi và đau đớn của Bào, giúp câu chuyện khách quan mà giàu cảm

Câu 4

Phân tích ý nghĩa chi tiết:

“Mắt Bào chập chờn thấy bàn tay mẹ thằng Quỳên thò xuống. Tay Bào với tới, với mãi, với mãi nhưng cũng chẳng với được ai.”

Đây là một chi tiết giàu giá trị biểu tượng và cảm xúc:

• Hình ảnh “bàn tay thò xuống” gợi lên hi vọng mong manh về sự cứu giúp, nhưng đó lại là bàn tay của mẹ thằng Quỳên – người đại diện cho quyền lực, sự áp bức.
• Hành động “với tới, với mãi” cho thấy khát khao sống, khát khao được cứu của Bào, nhưng càng với càng tuyệt vọng.
• “Chẳng với được ai” không chỉ là sự bất lực về thể xác mà còn là bi kịch thân phận: Bào bị bỏ rơi, cô độc, không có chỗ dựa trong xã hội.

Chi tiết này khắc sâu nỗi đau thể xác lẫn tinh thần, tố cáo sự vô cảm, tàn nhẫn của người lớn đối với trẻ em nghèo.

Câu 5

Nhận xét về nhân vật cậu bé Bào và tình cảm, thái độ của tác giả:

Nhân vật Bào là:

• Một cậu bé nghèo khổ, đáng thương, phải ở đợ từ nhỏ.
• Hiền lành, cam chịu, dù bị đánh đập vẫn cố làm theo yêu cầu.
• Dũng cảm nhưng bất lực, liều mình trèo cây bắt chim cho cậu chủ, dẫn đến bi kịch đau lòng.

Qua nhân vật Bào, tác giả Nguyễn Quang Sáng:

• Bày tỏ niềm thương xót sâu sắc đối với số phận trẻ em nghèo.
• Thể hiện thái độ lên án gay gắt sự tàn nhẫn, bất công của xã hội cũ.
• Gửi gắm giá trị nhân đạo sâu sắc, kêu gọi sự cảm thông và bảo vệ những con người yếu thế.