Câu 1 Truyện ngắn Con chim vàng của Nguyễn Quang Sáng đã phản ánh số phận đau khổ của cậu bé Bào – một đứa trẻ nghèo bị bóc lột và đối xử tàn nhẫn. Vì món nợ của mẹ, Bào phải đi ở đợ, chịu đòn roi và bị ép làm những việc nguy hiểm. Hình ảnh Bào liều mình trèo cây bắt chim cho cậu chủ thể hiện sự cam chịu và đáng thương của em. Đặc biệt, chi tiết Bào ngã xuống trong khi bà chủ chỉ quan tâm đến con chim đã làm nổi bật sự vô tình, tàn nhẫn của người lớn đối với đứa trẻ nghèo. Qua câu chuyện, tác giả bày tỏ niềm thương xót sâu sắc cho những số phận nhỏ bé và lên án xã hội bất công, nơi con người bị đối xử như công cụ. Truyện gợi cho người đọc lòng trắc ẩn và ý thức bảo vệ trẻ em. Câu 2 Trong cuộc sống, tình yêu thương là giá trị vô cùng quan trọng, giúp con người gắn kết với nhau và làm cho cuộc đời trở nên tốt đẹp hơn. Không có tình yêu thương, con người sẽ trở nên lạnh lùng, ích kỉ và xã hội khó có thể phát triển bền vững. Trước hết, tình yêu thương giúp con người vượt qua khó khăn, thử thách. Khi ta gặp thất bại hay đau khổ, sự quan tâm, động viên từ gia đình, bạn bè sẽ tiếp thêm sức mạnh để ta đứng lên. Một lời an ủi đúng lúc hay một hành động giúp đỡ nhỏ bé cũng có thể làm ấm lòng người khác. Chính tình yêu thương đã tạo nên niềm tin và hi vọng trong cuộc sống. Bên cạnh đó, tình yêu thương còn giúp gắn kết con người với nhau. Trong gia đình, cha mẹ yêu thương con cái, anh chị em quan tâm lẫn nhau tạo nên mái ấm hạnh phúc. Trong xã hội, khi mọi người biết chia sẻ, giúp đỡ những hoàn cảnh khó khăn thì cộng đồng trở nên đoàn kết và nhân ái hơn. Những phong trào thiện nguyện, cứu trợ người nghèo, giúp đỡ nạn nhân thiên tai là minh chứng rõ ràng cho sức mạnh của tình yêu thương. Ngoài ra, tình yêu thương còn làm cho mỗi con người hoàn thiện về nhân cách. Người biết yêu thương thường sống bao dung, vị tha và có trách nhiệm hơn với người khác. Ngược lại, nếu sống ích kỉ, chỉ nghĩ cho bản thân, con người sẽ dần trở nên cô đơn và bị xã hội xa lánh. Vì vậy, yêu thương không chỉ mang lại hạnh phúc cho người khác mà còn đem đến niềm vui cho chính mình. Tuy nhiên, trong cuộc sống vẫn còn những người thờ ơ trước nỗi đau của người khác, chỉ quan tâm đến lợi ích cá nhân. Những hành động đó cần bị phê phán vì làm xã hội trở nên lạnh lẽo, thiếu tình người. Mỗi chúng ta cần học cách yêu thương từ những việc nhỏ như giúp đỡ bạn bè, kính trọng thầy cô, quan tâm đến gia đình và sẵn sàng chia sẻ với những người gặp khó khăn. Tóm lại, tình yêu thương là nền tảng của hạnh phúc và là sức mạnh giúp xã hội ngày càng tốt đẹp hơn. Mỗi người hãy biết sống yêu thương, quan tâm và chia sẻ để cuộc sống luôn tràn đầy ý nghĩa.

Câu 1: Phương thức biểu đạt chính: Tự sự. Câu 2: Tình huống truyện: Bào bị ép bắt chim vàng cho cậu chủ, trong lúc trèo cây thì ngã xuống bị thương nặng, chim cũng chết. Câu 3: Ngôi kể: Ngôi thứ ba. Tác dụng: Giúp kể chuyện khách quan, miêu tả được hành động và tâm trạng nhiều nhân vật, làm câu chuyện chân thực. Câu 4: Chi tiết cho thấy Bào tuyệt vọng mong được cứu giúp nhưng bà chủ chỉ quan tâm đến con chim. Qua đó thể hiện sự vô tình, tàn nhẫn của người lớn và số phận đáng thương của Bào. Câu 5: Bào là cậu bé hiền lành, cam chịu, đáng thương, bị bóc lột và đối xử tàn nhẫn. Tác giả bày tỏ lòng thương xót trẻ em nghèo và lên án sự bất công trong xã hội.

Câu 1: Thể thơ → Bài thơ viết theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật (mỗi câu 7 chữ, 8 câu).

Câu 2: Những hình ảnh nói về sinh hoạt giản dị, thanh cao Một số hình ảnh tiêu biểu: “Một mai, một cuốc, một cần câu” “Thu ăn măng trúc, đông ăn giá” “Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao”

Câu 3: Biện pháp tu từ liệt kê và tác dụng Trong hai câu: Một mai, một cuốc, một cần câu Thơ thẩn dầu ai vui thú nào

Tác dụng: Gợi lên cuộc sống lao động đơn sơ, mộc mạc Thể hiện niềm vui thanh nhàn, tự tại của tác giả Nhấn mạnh lối sống giản dị nhưng đầy thư thái

Câu 4: Quan niệm dại – khôn đặc biệt Ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ Người khôn, người đến chốn lao xao

“Dại” mới là khôn thật (giữ được nhân cách, tâm hồn thanh thản) “Khôn” kia lại là dại (vì chạy theo danh lợi phù du)

Câu 5: Đoạn văn cảm nhận (5–7 dòng) Bạn có thể viết như sau: Nguyễn Bỉnh Khiêm hiện lên là một con người có nhân cách thanh cao, thoát tục. Ông chọn cuộc sống giản dị, hòa hợp với thiên nhiên thay vì bon chen danh lợi. Qua bài thơ “Nhàn”, ta thấy tác giả yêu lao động, yêu sự bình yên và coi thường phú quý. Quan niệm sống của ông thể hiện trí tuệ sâu sắc và bản lĩnh trước cuộc đời. Đó là vẻ đẹp của một con người sống thanh thản, trong sạch và đáng kính trọng.

Phần II

Câu 1

Trong cuộc sống hiện nay, lối sống chủ động đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với mỗi người. Chủ động giúp chúng ta biết tự sắp xếp thời gian, xác định mục tiêu và cố gắng nỗ lực để đạt được điều mình mong muốn. Khi sống chủ động, con người không ỷ lại vào người khác mà luôn tự giác học tập, làm việc và rèn luyện bản thân. Điều đó giúp ta trưởng thành hơn, tự tin hơn trong mọi hoàn cảnh. Ngược lại, nếu sống thụ động, con người dễ lười biếng, chán nản và bỏ lỡ nhiều cơ hội tốt trong cuộc sống. Trong xã hội phát triển nhanh chóng ngày nay, ai chủ động sẽ dễ thích nghi và thành công hơn. Vì vậy, mỗi người cần rèn luyện cho mình lối sống chủ động, biết tự chịu trách nhiệm với bản thân, không ngừng học hỏi để vươn lên. Lối sống chủ động chính là chìa khóa mở ra cánh cửa của tương lai tốt đẹp.

Câu 2

Đoạn thơ trong “Bảo kính cảnh giới” của Nguyễn Trãi đã vẽ nên một bức tranh thiên nhiên và cuộc sống thanh bình, tươi đẹp. Những hình ảnh như hoa lựu đỏ rực, sen tỏa hương, chợ cá lao xao, tiếng đàn vang xa cho thấy cảnh vật vừa rộn ràng vừa yên ả. Thiên nhiên hiện lên đầy sức sống, con người sống trong cảnh no đủ, vui vẻ. Qua đó, ta cảm nhận được tâm hồn yêu đời, yêu thiên nhiên và khát vọng về một cuộc sống thái bình của Nguyễn Trãi. Đoạn thơ không chỉ ca ngợi vẻ đẹp của cảnh vật mà còn thể hiện ước mong về xã hội hòa bình, nhân dân ấm no, hạnh phúc. Đây là vẻ đẹp hài hòa giữa thiên nhiên và con người trong tâm hồn nhà thơ.