câu 2:

Bài thơ Bảo kính cảnh giới (bài 43) của Nguyễn Trãi là một bức tranh thiên nhiên mùa hè sinh động, đồng thời thể hiện rõ vẻ đẹp tâm hồn cao cả và tấm lòng vì dân vì nước của tác giả. Qua tám câu thơ, người đọc không chỉ cảm nhận được cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp mà còn thấu hiểu khát vọng nhân nghĩa sâu sắc của một bậc hiền tài.

Mở đầu bài thơ là hình ảnh nhà thơ “hóng mát” trong những ngày hè dài. Không gian thiên nhiên hiện lên đầy sức sống với sắc xanh “hòe lục đùn đùn”, sắc đỏ rực rỡ của hoa lựu và hương thơm thanh khiết của hoa sen. Những hình ảnh ấy cho thấy thiên nhiên không tĩnh lặng mà căng tràn nhựa sống, phản ánh con mắt tinh tế và tâm hồn yêu đời, gắn bó sâu sắc với thiên nhiên của Nguyễn Trãi. Cảnh vật được miêu tả bằng ngôn ngữ giàu sức gợi, tạo nên một bức tranh hè rực rỡ, hài hòa giữa màu sắc và hương thơm.

Không chỉ có thiên nhiên, bức tranh còn được mở rộng sang đời sống con người. Âm thanh “lao xao chợ cá” và “dắng dỏi cầm ve” đã làm cho cảnh thơ trở nên gần gũi, ấm áp. Đó là nhịp sống bình dị, yên vui của nhân dân nơi làng chài, thể hiện một xã hội thanh bình, no ấm. Qua đó, ta thấy Nguyễn Trãi không sống tách rời cuộc đời mà luôn hướng về cuộc sống của nhân dân lao động.

Hai câu thơ cuối là điểm sáng tư tưởng của toàn bài. Ước mong “dân giàu đủ khắp đòi phương” thể hiện rõ lý tưởng nhân nghĩa và tấm lòng yêu nước, thương dân sâu nặng của Nguyễn Trãi. Dù đã lui về ở ẩn, ông vẫn đau đáu khát vọng mang lại cuộc sống ấm no, hạnh phúc cho muôn dân. Đó chính là vẻ đẹp lớn nhất trong tâm hồn Nguyễn Trãi – một con người luôn đặt lợi ích của nhân dân lên trên hết.

Tóm lại, bài thơ không chỉ là bức tranh thiên nhiên mùa hè tươi đẹp mà còn là lời tự bạch chân thành về nhân cách, lý tưởng sống cao đẹp của Nguyễn Trãi. Qua tác phẩm, người đọc càng thêm trân trọng một nhà thơ, nhà tư tưởng lớn với tấm lòng nhân nghĩa sáng ngời.

Câu 1 (2,0 điểm)

Trong cuộc sống hiện đại đầy biến động, lối sống chủ động giữ vai trò vô cùng quan trọng đối với mỗi con người. Sống chủ động là biết tự giác trong suy nghĩ và hành động, dám chịu trách nhiệm với lựa chọn của bản thân, không ỷ lại hay trông chờ vào người khác. Khi sống chủ động, con người có khả năng nắm bắt cơ hội, vượt qua khó khăn và thích ứng nhanh với sự thay đổi của xã hội. Ngược lại, lối sống thụ động dễ khiến con người trì trệ, bỏ lỡ cơ hội và khó đạt được thành công. Đặc biệt với thế hệ trẻ ngày nay, lối sống chủ động giúp rèn luyện bản lĩnh, ý chí, tinh thần tự học và sáng tạo – những yếu tố cần thiết để hội nhập và phát triển. Tuy nhiên, sống chủ động không đồng nghĩa với sống vội vàng hay ích kỉ, mà cần gắn liền với trách nhiệm, kỉ luật và đạo đức. Mỗi người hãy bắt đầu từ những việc nhỏ như chủ động học tập, chủ động giúp đỡ người khác để hoàn thiện bản thân và đóng góp tích cực cho xã hội.