Câu 1 Trong cuộc sống hiện đại, lối sống chủ động giữ vai trò vô cùng quan trọng đối với mỗi con người. Sống chủ động là biết tự đặt mục tiêu, tự nỗ lực và chịu trách nhiệm với lựa chọn của bản thân thay vì trông chờ, ỷ lại vào người khác. Người sống chủ động luôn biết nắm bắt cơ hội, không ngại khó khăn, thử thách để vươn lên. Nhờ đó, họ dễ dàng thích nghi với những biến đổi nhanh chóng của xã hội ngày nay. Ngược lại, lối sống thụ động khiến con người trì trệ, đánh mất cơ hội phát triển và dễ thất bại. Đặc biệt với học sinh, sống chủ động trong học tập giúp hình thành tinh thần tự giác, sáng tạo và bản lĩnh. Vì vậy, mỗi người cần rèn luyện lối sống chủ động ngay từ hôm nay để làm chủ tương lai và khẳng định giá trị bản thân.

Câu 2 Đoạn thơ vẽ nên một bức tranh thiên nhiên mùa hè sống động, tràn đầy sức sống. Những hình ảnh như “hồng liên”, “thạch lựu”, “mùi hương”, “lao xao chợ cá” vừa gợi sắc, gợi hương, vừa gợi âm thanh rộn ràng của cuộc sống đời thường. Thiên nhiên không tĩnh lặng mà chan hòa cùng nhịp sống con người. Qua đó, ta cảm nhận được tâm hồn yêu đời, yêu thiên nhiên và gắn bó sâu nặng với nhân dân của Nguyễn Trãi. Không chỉ rung động trước vẻ đẹp cảnh vật, nhà thơ còn hướng tới khát vọng về cuộc sống ấm no, hạnh phúc cho muôn dân. Đoạn thơ thể hiện vẻ đẹp hài hòa giữa tâm hồn nghệ sĩ và tấm lòng nhân nghĩa cao cả của một con người suốt đời vì nước, vì dân.

Câu 1

Thể thơ:

→ Thất ngôn bát cú Đường luật.

Câu 2

Những hình ảnh thể hiện nếp sinh hoạt hằng ngày đạm bạc, thanh cao của tác giả:

“Một mai, một cuốc, một cần câu”

“Thu ăn măng trúc, đông ăn giá”

“Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao”

“Rượu, đến cội cây, ta sẽ uống”

→ Cuộc sống giản dị, gần gũi thiên nhiên, tự cung tự cấp

Câu 3

Biện pháp tu từ liệt kê trong hai câu thơ:

“Một mai, một cuốc, một cần câu

Thơ thẩn dầu ai vui thú nào”

Tác dụng:

Nhấn mạnh những vật dụng lao động đơn sơ.

Gợi cuộc sống điền viên giản dị, thanh nhàn.

Thể hiện thái độ sống ung dung, không bon chen danh lợi của tác giả.

Câu 4 Quan niệm “dại – khôn” của tác giả: “Ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ Người khôn, người đến chốn lao xao” → “Dại” là cách nói ngược: “Dại”: chọn sống ẩn dật, tránh xa danh lợi → thực chất là khôn. “Khôn”: chạy theo quyền lực, bon chen → thực chất là dại. → Quan niệm sống tỉnh táo, sâu sắc, mang triết lí nhân sinh.

Câu 5 Nguyễn Bỉnh Khiêm hiện lên là con người có nhân cách cao đẹp, sống thanh cao, ung dung giữa cuộc đời. Ông lựa chọn lối sống nhàn tĩnh, hòa hợp với thiên nhiên, tránh xa vòng xoáy danh lợi. Dù từng giữ trọng trách trong triều đình, ông vẫn đủ tỉnh táo để rời bỏ chốn quan trường khi không còn phù hợp. Nhân cách ấy thể hiện trí tuệ, bản lĩnh và sự thanh sạch đáng trân trọng.