Câu 1:

Bài làm

Đoạn trích "Con chim vàng" của Nguyễn Quang Sáng để lại trong lòng người đọc nỗi ám ảnh khôn nguôi về số phận bi thương của những đứa trẻ nghèo khổ và sự tàn nhẫn đến lạnh người của tầng lớp chủ nô cũ. Tác giả đã xây dựng tình huống truyện đầy kịch tính khi Bào – một đứa trẻ ở đợ ngây thơ – bị ép buộc đánh cược mạng sống leo lên ngọn cây cao chỉ để bắt chim làm trò tiêu khiển cho cậu chủ. Bằng nghệ thuật tương phản gay gắt, nhà văn làm nổi bật sự đối lập giữa nỗi sợ hãi, run rẩy của Bào với sự háo hức, hối thúc đầy vô cảm của mẹ con thằng Quyên. Đỉnh điểm của bi kịch nằm ở chi tiết kết thúc: khi Bào ngã xuống vũng máu, trong cơn mê man, bàn tay em chới với tìm kiếm sự cứu giúp nhưng chỉ nhận lại sự trống rỗng. Đau đớn thay, người đàn bà kia thò tay xuống không phải để cứu đứa trẻ đang thoi thóp, mà để nâng xác con chim và tắc lưỡi tiếc rẻ: "Con chim vàng của con tôi chết rồi!". Chi tiết ấy là bản cáo trạng đanh thép tố cáo thói đời coi trọng vật chất hơn sinh mạng con người, đồng thời khơi gợi niềm xót thương sâu sắc cho những kiếp người thấp cổ bé họng như Bào.

Câu 2:

Bài làm

Trong tác phẩm "Con chim vàng" của Nguyễn Quang Sáng, chúng ta đau đớn trước hình ảnh cậu bé Bào ngã xuống trên vũng máu mà chỉ nhận lại sự tiếc rẻ một xác chim từ bà chủ. Sự vô cảm ấy khiến thế giới trở nên lạnh lẽo và đáng sợ. Chính vì thế, tình yêu thương không chỉ là một khái niệm trừu tượng mà nó chính là ngọn lửa sưởi ấm, là sợi dây kết nối quý giá nhất giúp con người vượt qua bóng tối của sự ích kỷ để hướng tới một xã hội nhân văn hơn. Tình yêu thương là sự rung động, thấu cảm và sẻ chia giữa người với người. Đó là khi ta biết xót xa trước nỗi đau của đồng loại, biết đưa tay ra giúp đỡ những mảnh đời bất hạnh mà không mưu cầu tư lợi. Tình yêu thương có muôn vàn hình thái: là sự chăm sóc của cha mẹ, là sự tương trợ của bạn bè, hay cao cả hơn là sự đồng cảm giữa những người xa lạ trong xã hội. Ý nghĩa đầu tiên và quan trọng nhất của tình yêu thương chính là khả năng chữa lành và tiếp thêm sức mạnh. Đối với người nhận, một ánh mắt thấu hiểu hay một hành động giúp đỡ kịp thời có thể là "phao cứu sinh" cứu rỗi một cuộc đời đang bên bờ vực tuyệt vọng. Nó giúp họ tin rằng mình không cô độc, từ đó có thêm nghị lực để vượt qua nghịch cảnh. Còn đối với người cho đi, tình yêu thương giúp tâm hồn trở nên nhẹ nhàng, thanh thản và tìm thấy giá trị đích thực của bản thân. Khi ta sống vì người khác, ta cũng đang tự bồi đắp cho mình một nhân cách cao đẹp. Hơn thế nữa, tình yêu thương là chất keo bền chặt nhất để gắn kết cộng đồng. Một xã hội thiếu vắng tình thương sẽ giống như một cỗ máy khô khan, nơi con người đối xử với nhau bằng sự tính toán, hệt như cách mẹ con thằng Quyên coi mạng sống của Bào không bằng một con chim cảnh. Ngược lại, khi tình thương lan tỏa, khoảng cách giữa giàu và nghèo, giữa sang và hèn sẽ bị xóa nhòa. Nó tạo ra một sức mạnh tập thể to lớn để cùng nhau vượt qua thiên tai, dịch bệnh và xây dựng một thế giới hòa bình, thịnh vượng. Tuy nhiên, trong xã hội hiện đại, dường như sự vô cảm đang có xu hướng gia tăng. Có những người mải mê chạy theo giá trị vật chất mà bỏ quên đi việc bồi đắp trái tim. Họ có thể bỏ ra rất nhiều tiền cho những thú vui xa xỉ nhưng lại dửng dưng trước tiếng khóc của một đứa trẻ nghèo hay nỗi đau của người bên cạnh. Tình yêu thương nếu không được đặt đúng chỗ hoặc bị lợi dụng cũng sẽ mất đi giá trị vốn có. Vì vậy, yêu thương cần đi đôi với sự tỉnh táo và chân thành. Mỗi chúng ta, đặc biệt là thế hệ trẻ, cần hiểu rằng: "Sống là đâu chỉ nhận riêng mình". Tình yêu thương không cần phải là điều gì đó quá lớn lao, nó bắt đầu từ việc biết lắng nghe mẹ cha, biết chia sẻ với bạn bè hay đơn giản là một nụ cười khích lệ người gặp khó khăn. Tóm lại, tình yêu thương là món quà tuyệt vời nhất mà con người có thể dành cho nhau. Giống như một bông hoa tỏa hương làm đẹp cho đời, tình yêu thương giúp chúng ta sống "người" hơn, tử tế hơn. Đừng để trái tim mình hóa đá như bà chủ trong câu chuyện của Nguyễn Quang Sáng, hãy mở lòng ra để yêu thương và được yêu thương, bởi đó chính là cội nguồn của mọi hạnh phúc.

Câu 1: Phương thức biểu đạt chính : Tự sự. Câu 2: Tình huống truyện xoay quanh việc cậu bé Bào (người ở đợ) bị bà chủ ép buộc phải trèo lên cây cao để bắt bằng được con chim vàng cho con trai bà (cậu chủ Quyên), bất chấp sự nguy hiểm đến tính mạng. Tình huống này đẩy mâu thuẫn lên đỉnh điểm, làm bộc lộ bản chất tàn nhẫn của bà chủ và thân phận rẻ rúng của người ở. Câu 3: Ngôi kể: Ngôi thứ ba (người kể chuyện giấu mặt). Tác dụng: Giúp câu chuyện được kể một cách khách quan, chân thực. Người kể có thể bao quát toàn bộ diễn biến, quan sát được hành động và thâm nhập vào nội tâm của cả Bào lẫn mẹ con bà chủ để làm nổi bật sự đối lập gay gắt giữa họ. Câu 4: Phân tích ý nghĩa chi tiết: "Mắt Bào chập chờn thấy bàn tay mẹ thằng Quyên thò xuống..." Ý nghĩa thực tế: Đây là ảo giác của Bào trong cơn đau đớn tột cùng. Trong tiềm thức, em vẫn khao khát một sự cứu rỗi, một tình thương từ đồng loại. Ý nghĩa nghệ thuật: Là chi tiết đắt giá tạo nên sự tương phản bi kịch: Bào ngỡ bàn tay ấy đưa ra để cứu mình (cứu người), nhưng thực tế bà chủ chỉ đưa tay ra để nhặt xác con chim (tiếc của). Tố cáo đanh thép sự vô cảm, tàn độc của bà chủ: Mạng sống của một con người không bằng một con thú vật giải trí. Câu 5: Nhận xét nhân vật Bào và thái độ tác giả Nhận xét về Bào: Bào là đại diện cho số phận những đứa trẻ nghèo khổ, đi ở đợ ngày xưa: ngây thơ, hiền lành, chịu thương chịu khó nhưng bị áp bức, bóc lột và rẻ rúng đến tận cùng. Tình cảm, thái độ của tác giả: Sự xót thương, đồng cảm sâu sắc với nỗi đau về thể xác và tinh thần của những kiếp người nhỏ bé như Bào. Sự căm phẫn, lên án gay gắt thói vô nhân đạo, coi trọng vật chất hơn sinh mạng con người của tầng lớp giàu có vô cảm.