Câu 1 (khoảng 200 chữ) Truyện ngắn Con chim vàng của Nguyễn Quang Sáng đã để lại nhiều ám ảnh về số phận của những đứa trẻ nghèo trong xã hội cũ. Nhân vật trung tâm là Bào – một cậu bé mồ côi mẹ, nghèo khổ, phải đi ở cho nhà địa chủ từ khi còn rất nhỏ. Vì chiều lòng cậu chủ, Bào bị ép trèo cây bắt chim vàng và phải trả giá bằng chính mạng sống của con chim cùng nỗi đau thể xác, tinh thần của mình. Qua hình ảnh Bào run rẩy, kiệt sức, bất lực giữa sự thờ ơ và tàn nhẫn của người lớn, tác giả đã tố cáo sự bất công, vô nhân đạo của xã hội đối với trẻ em nghèo. Đồng thời, truyện cũng thể hiện niềm xót thương sâu sắc dành cho những số phận bé nhỏ, bị bóc lột và chà đạp. Con chim vàng không chỉ là câu chuyện buồn về một đứa trẻ mà còn là lời cảnh tỉnh về trách nhiệm, tình yêu thương con người trong cuộc sống.

Câu 2 (khoảng 600 chữ) Trong cuộc sống, tình yêu thương luôn giữ một vị trí vô cùng quan trọng đối với mỗi con người. Đó là sợi dây gắn kết con người với con người, là nguồn sức mạnh giúp chúng ta vượt qua khó khăn và làm cho cuộc sống trở nên ý nghĩa hơn. Trước hết, tình yêu thương là sự quan tâm, sẻ chia và thấu hiểu giữa con người với nhau. Khi ta biết yêu thương, ta sẽ biết đặt mình vào hoàn cảnh của người khác để cảm thông và giúp đỡ. Một lời động viên đúng lúc, một hành động giúp đỡ nhỏ bé cũng có thể mang lại niềm tin và hy vọng lớn lao cho người đang gặp khó khăn. Chính tình yêu thương đã làm dịu đi những nỗi đau, hàn gắn những tổn thương trong tâm hồn con người. Bên cạnh đó, tình yêu thương còn là nền tảng để xây dựng các mối quan hệ tốt đẹp trong gia đình và xã hội. Trong gia đình, tình yêu thương giúp các thành viên gắn bó, yêu quý và bao dung cho nhau. Ngoài xã hội, tình yêu thương góp phần tạo nên một cộng đồng nhân ái, nơi con người biết sống vì nhau, sẵn sàng giúp đỡ những mảnh đời kém may mắn. Một xã hội thiếu vắng tình yêu thương sẽ trở nên lạnh lùng, vô cảm và đầy rẫy bất công. Không chỉ vậy, tình yêu thương còn giúp mỗi con người hoàn thiện nhân cách. Khi biết yêu thương người khác, ta cũng học được cách sống trách nhiệm, nhân hậu và vị tha hơn. Yêu thương không chỉ là cho đi mà còn là nhận lại niềm vui, sự bình yên trong tâm hồn. Người sống chan hòa, giàu tình yêu thương thường được mọi người quý trọng và tin yêu. Tuy nhiên, trong cuộc sống hiện đại, vẫn còn không ít người sống thờ ơ, vô cảm trước nỗi đau của người khác. Điều đó khiến xã hội trở nên khô khan và lạnh lẽo. Vì vậy, mỗi chúng ta cần rèn luyện cho mình một trái tim biết yêu thương, bắt đầu từ những hành động giản dị như quan tâm đến gia đình, bạn bè, giúp đỡ người gặp khó khăn. Tóm lại, tình yêu thương là giá trị nhân văn cao đẹp, không thể thiếu trong cuộc sống con người. Biết yêu thương và sống yêu thương chính là cách để chúng ta làm cho cuộc đời này trở nên tốt đẹp và ý nghĩa hơn.

Câu 1: Phương thức biểu đạt chính là tự sự (kết hợp miêu tả). Câu 2: Tình huống truyện là Bào bị ép trèo cây bắt chim vàng cho cậu chủ và gặp tai nạn. Câu 3: Đoạn trích kể theo ngôi thứ ba, giúp câu chuyện khách quan, khắc họa rõ diễn biến và tâm trạng nhân vật. Câu 4: Chi tiết cho thấy sự kiệt sức, bất lực và cô độc của Bào, làm nổi bật nỗi đau của đứa trẻ nghèo. Câu 5: Bào là cậu bé nghèo, hiền lành, đáng thương; tác giả bày tỏ niềm xót xa và phê phán sự tàn nhẫn của người lớn.

Câu 1 (2,0 điểm): Trong cuộc sống hiện đại, lối sống chủ động có vai trò vô cùng quan trọng đối với mỗi con người. Sống chủ động là biết tự đặt mục tiêu, tự quyết định và chịu trách nhiệm cho hành động của mình thay vì ỷ lại hay trông chờ vào người khác. Khi sống chủ động, con người sẽ nắm bắt tốt hơn các cơ hội học tập và làm việc, từ đó không ngừng hoàn thiện bản thân. Ngược lại, lối sống thụ động dễ khiến con người trở nên lười biếng, mất phương hướng và tụt lại phía sau trong xã hội đầy cạnh tranh. Lối sống chủ động còn giúp con người rèn luyện bản lĩnh, tinh thần tự lập và khả năng thích nghi với những biến đổi không ngừng của cuộc sống. Đặc biệt, trong thời đại công nghệ phát triển nhanh chóng như hiện nay, chỉ khi chủ động học hỏi và đổi mới, con người mới có thể khẳng định giá trị của bản thân. Vì vậy, mỗi người cần rèn luyện cho mình lối sống chủ động để sống ý nghĩa, tự tin và thành công hơn. Câu 2 (4,0 điểm): Đoạn thơ trong Bảo kính cảnh giới của Nguyễn Trãi đã vẽ nên một bức tranh thiên nhiên và cuộc sống làng quê thanh bình, giàu sức sống. Thiên nhiên hiện lên rực rỡ với màu sắc và hương thơm của hoa lựu, hồng liên, với sắc xanh um tùm của hoè lục. Cảnh vật không tĩnh lặng mà tràn đầy nhịp sống qua hình ảnh “lao xao chợ cá làng ngư phủ”, cho thấy cuộc sống sinh hoạt sôi động, ấm no của nhân dân. Âm thanh “đàn một tiếng” gợi cảm giác yên bình, hài hòa giữa con người và thiên nhiên. Qua bức tranh ấy, Nguyễn Trãi bộc lộ tấm lòng yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống và đặc biệt là tấm lòng vì dân. Niềm vui của nhà thơ không nằm ở công danh phú quý mà ở cảnh dân giàu, nước mạnh, đời sống yên vui. Đoạn thơ thể hiện rõ nhân cách cao đẹp và tư tưởng nhân văn sâu sắc của Nguyễn Trãi.

Câu 1 (0,5 điểm): Văn bản được viết theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật (mỗi câu 7 chữ, 8 câu, bố cục chặt chẽ). Câu 2 (0,75 điểm): Những hình ảnh thể hiện nét sinh hoạt hằng ngày đạm bạc, thanh cao của tác giả là: “Một mai, một cuốc, một cần câu” “Thu ăn măng trúc, đông ăn giá” “Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao” “Rượu, đến cội cây, ta sẽ uống” → Những hình ảnh này cho thấy cuộc sống giản dị, hòa hợp với thiên nhiên, không màng vật chất. Câu 3 (0,75 điểm): Biện pháp tu từ liệt kê được sử dụng trong câu: “Một mai, một cuốc, một cần câu” → Tác dụng: Nhấn mạnh những vật dụng lao động quen thuộc, đơn sơ, qua đó làm nổi bật lối sống thanh bạch, tự tại và tinh thần an nhiên của tác giả. Câu 4 (1,0 điểm): Quan niệm dại – khôn của tác giả rất đặc biệt: “Ta dại” là dại theo cách của người đời, tức là rời xa chốn bon chen. “Người khôn” là khôn theo thế gian, tìm đến nơi lao xao, danh lợi. → Thực chất, cái “dại” của tác giả là sự tỉnh táo, còn cái “khôn” của người đời lại là mê muội vì danh lợi. Câu 5 (1,0 điểm): Qua văn bản, có thể cảm nhận Nguyễn Bỉnh Khiêm là người có nhân cách cao đẹp. Ông sống giản dị, thanh bạch, yêu thiên nhiên và giữ được cốt cách thanh cao giữa cuộc đời nhiều bon chen. Tác giả chủ động rời xa danh lợi để giữ gìn sự an nhiên trong tâm hồn. Quan niệm sống của ông thể hiện trí tuệ sâu sắc và bản lĩnh của một nhà nho chân chính. Đây là vẻ đẹp nhân cách đáng trân trọng và học hỏi.