Câu 1:

Trong nhịp sống hối hả và đầy biến động hiện nay, lối sống chủ động đóng vai trò vô cùng quan trọng, là nhân tố then chốt quyết định sự thành bại của mỗi cá nhân. Sống chủ động không chỉ đơn thuần là việc tự giác thực hiện công việc, mà đó còn là một tư duy tích cực, sẵn sàng đương đầu với thử thách và làm chủ hoàn cảnh thay vì chờ đợi cơ hội đến. Tầm quan trọng của lối sống này trước hết thể hiện ở việc giúp chúng ta nắm bắt "thời điểm vàng" để phát triển bản thân và đạt được mục tiêu. Khi chủ động, chúng ta luôn ở trong tư thế sẵn sàng, từ đó dễ dàng thích nghi với mọi thay đổi và tìm ra giải pháp tối ưu cho những vấn đề phát sinh. Hơn nữa, sự chủ động còn bồi đắp lòng tự tin và bản lĩnh, giúp con người thoát khỏi tâm thế dựa dẫm hay bị động trước số phận. Một người trẻ biết chủ động học tập, chủ động kết nối và chủ động rèn luyện sẽ luôn là người dẫn đầu trong mọi lĩnh vực. Ngược lại, lối sống thờ ơ, "há miệng chờ sung" sẽ chỉ khiến chúng ta dần tụt hậu và mất đi quyền kiểm soát cuộc đời mình. Vì vậy, mỗi chúng ta cần rèn luyện tinh thần chủ động từ những việc nhỏ nhất hàng ngày để kiến tạo nên một tương lai rạng rỡ. Hãy nhớ rằng: "Cơ hội không tự nhiên sinh ra, nó được tạo ra bởi những người biết chủ động" ​Câu 2:     ​Nguyễn Trãi không chỉ là một người anh hùng dân tộc vĩ đại mà còn là một nhà thơ có tâm hồn nhạy cảm, luôn dành cho thiên nhiên và con người một tình yêu thiết tha, sâu nặng. Bài thơ "Cảnh ngày hè" (Bảo kính cảnh giới – bài 43) là một minh chứng tiêu biểu cho phong cách nghệ thuật và tư tưởng nhân nghĩa cao cả của ông. Tác phẩm không chỉ vẽ nên một bức tranh ngày hè rực rỡ sức sống mà còn bộc lộ khát vọng cháy bỏng về một đất nước thái bình, nhân dân ấm no. ​Mở đầu bài thơ, Nguyễn Trãi đưa người đọc đến với tâm thế của một bậc ẩn sĩ: "Rồi hóng mát thuở ngày trường". Từ "rồi" cùng cụm từ "ngày trường" gợi lên một khoảng thời gian rảnh rỗi hiếm hoi khi ông rời xa chốn quan trường xô bồ để về với thiên nhiên. Thế nhưng, đằng sau vẻ ngoài nhàn tản ấy không phải là một tâm hồn tĩnh lặng, u sầu mà là một sự giao hòa mãnh liệt với sự sống đang trào dâng. Bức tranh mùa hè hiện lên qua những quan sát vô cùng tinh tế: "Hoè lục đùn đùn tán rợp trương / Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ / Hồng liên trì đã tiễn mùi hương". Các động từ mạnh như "đùn đùn", "phun", "tiễn" đã thổi hồn vào cảnh vật, khiến thiên nhiên không chỉ có sắc có hương mà còn như đang cựa quậy, căng tràn nhựa sống từ bên trong phát tiết ra ngoài. Màu xanh của lá hòe, sắc đỏ rực của hoa thạch lựu và hương thơm tinh khiết của sen hồng hòa quyện, tạo nên một không gian mùa hè lộng lẫy và tràn đầy năng lượng. ​Ánh mắt của nhà thơ không chỉ dừng lại ở cảnh vật mà còn hướng về phía cuộc sống nhân dân: "Lao xao chợ cá làng ngư phủ / Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương". Bằng nghệ thuật đảo ngữ kết hợp với các từ láy tượng thanh "lao xao", "dắng dỏi", Nguyễn Trãi đã tái hiện sinh động bản nhạc của đời thường. Tiếng "lao xao" từ chợ cá xa xa chính là âm thanh của sự ấm no, của một cuộc sống thanh bình nơi thôn dã. Tiếng ve kêu như tiếng đàn "cầm ve" vang lên dưới ánh nắng chiều tà không hề gợi sự tàn tạ mà trái lại, nó làm cho không gian thêm phần náo nức. Chính tình yêu cuộc sống sâu sắc đã giúp nhà thơ lắng nghe được những rung động tinh vi nhất của đất trời và đời người. ​Điểm kết tinh vẻ đẹp tư tưởng của bài thơ nằm ở hai câu cuối, khi tình cảm dành cho thiên nhiên chuyển hóa thành khát vọng trị quốc: "Lẽ có Ngu cầm đàn một tiếng / Dân giàu đủ khắp đòi phương". Nguyễn Trãi đã khéo léo sử dụng điển tích về cây đàn của vua Thuấn để bày tỏ ước nguyện của mình. Ông mong ước có được cây đàn ấy để gảy khúc Nam phong, cầu chúc cho mưa thuận gió hòa và trên hết là mong sao cho nhân dân ở khắp mọi nơi đều được giàu có, no đủ. Câu thơ cuối kết thúc bằng thể lục ngôn (6 chữ) ngắn gọn, đanh thép như một lời thề nguyền và là đích đến cuối cùng của cả cuộc đời Nguyễn Trãi. Đó là tư tưởng "lấy dân làm gốc" – một vẻ đẹp nhân cách cao cả của một con người dù ở bất cứ hoàn cảnh nào, tâm hồn vẫn luôn đau đáu nỗi lo cho dân, cho nước. ​Tóm lại, bằng ngôn ngữ tiếng Việt giản dị, giàu hình ảnh và sự phá cách trong thể thơ thất ngôn xen lục ngôn, "Cảnh ngày hè" đã khắc họa thành công một bức tranh thiên nhiên tươi đẹp và một tâm hồn nghệ sĩ lớn lao. Qua bài thơ, chúng ta không chỉ khâm phục tài năng văn chương của Nguyễn Trãi mà còn thêm trân trọng một tấm lòng nhân đạo cao cả, một đời hết lòng vì sự bình yên và hạnh phúc của nhân dân.               

Câu 1: Thể thơ: Thất ngôn bát cú Đường luật.      Câu 2: * Công cụ lao động: mai, cuốc, cần câu     * Thức ăn theo mùa: măng trúc      * Sinh hoạt: tắm hồ sen       * Thú vui: uống rượu gốc cây. Câu 3: Biện pháp tu từ liệt kê

 Liệt kê các danh từ: mai, cuốc, cần câu.  * Về nội dung: Khắc họa hình ảnh một lão nông tri điền với những công cụ lao động thủ công quen thuộc. Nó cho thấy một cuộc sống tự tại, thong dong, sẵn sàng làm lụng để vui với thú điền viên. * Về nghệ thuật: Tạo nhịp điệu thong thả (1/1/1), khẳng định tư thế chủ động và sự chuẩn bị sẵn sàng của tác giả khi về với cuộc sống ẩn dật. Câu 4: * Cái "dại" của tác giả: Tìm nơi "vắng vẻ" (nơi tĩnh tại, không màng danh lợi, tâm hồn được thảnh thơi). Đây thực chất là cái khôn cực đỉnh – khôn để giữ mình trong sạch. * Cái "khôn" của người đời: Đến chốn "lao xao" (nơi cửa quyền, bon chen danh lợi). Tác giả gọi đó là khôn nhưng thực chất lại là dại, vì con người dễ đánh mất bản tâm trong vòng xoáy tiền tài. * Kết luận: Qua cách đối lập "vắng vẻ" – "lao xao", Nguyễn Bỉnh Khiêm khẳng định lối sống tách mình khỏi bụi trần, giữ vững nhân cách cao khiết. Câu 5: Vẻ đẹp nhân cách của Nguyễn Bỉnh Khiêm qua bài thơ "Nhàn" là sự hòa quyện giữa trí tuệ sáng suốt và tâm hồn thanh cao. Ông không chỉ là một bậc trí giả nhìn thấu sự phù hoa của phú quý như một giấc chiêm bao, mà còn là một tâm hồn yêu thiên nhiên tha thiết, tìm thấy niềm vui trong lao động bình dị. Nhân cách ấy tỏa sáng ở thái độ sống tự tại, bản lĩnh dám rời bỏ chốn quan trường để giữ gìn sự chính trực và thanh sạch cho tâm hồn. Qua đó, ta thấy được cốt cách của một bậc tiên phong đạo cốt, luôn làm chủ bản thân trước những cám dỗ của thời đại.