Câu 1 (0,5 điểm): Chỉ ra dấu hiệu để xác định thể thơ của đoạn trích.

Trả lời:

Dấu hiệu để xác định thể thơ của đoạn trích này là dựa vào số lượng tiếng trong mỗi dòng và cách gieo vần/ngắt nhịp.

Quan sát các dòng thơ trong đoạn trích (ví dụ: "Chưa xóm mạc đã bắt đầu ngọn gió" - 8 tiếng; "Thổi không yên suốt chiều dài lịch sử" - 8 tiếng), ta thấy đoạn trích được viết theo thể thơ tám chữ (thơ tám chữ).

• Dấu hiệu cụ thể: Các dòng thơ chủ yếu có 8 tiếng (hoặc biến thể 7, 9 tiếng linh hoạt), thể hiện sự nhịp nhàng, uyển chuyển, phù hợp với việc diễn tả những dòng chảy tự do của gió và tình yêu đất nước.

Câu 2 (0,5 điểm): Xác định hình ảnh được so sánh với "đất nước" trong đoạn trích.

Trả lời:

Hình ảnh được so sánh trực tiếp với "đất nước" trong đoạn trích là con thuyền.

• Trích dẫn: "Đất nước giống con thuyền xuyên gió mạnh"

Câu 3 (1,0 điểm): Trình bày hiệu quả của việc sử dụng phép điệp "Gió và tình yêu thổi trên đất nước tôi" trong đoạn trích.

Trả lời:

Phép điệp ngữ được sử dụng với cụm từ "Gió và tình yêu thổi trên đất nước tôi" đóng vai trò là điệp khúc (điệp ngữ đầu đoạn), mang lại hiệu quả nghệ thuật và ý nghĩa sâu sắc:

1. Tạo cấu trúc và nhịp điệu: Cụm từ này đóng vai trò như một điệp khúc chủ đề, tạo nên cấu trúc chặt chẽ, nhịp điệu du dương, trang trọng cho toàn bộ đoạn thơ. Nó neo giữ mạch cảm xúc của nhân vật trữ tình.
2. Khẳng định sự song hành: Điệp ngữ nhấn mạnh sự gắn bó mật thiết, không thể tách rời giữa hai yếu tố: Gió (sức sống, sự chuyển động, thiên nhiên) và Tình yêu (tình cảm lớn lao của con người) trên Đất nước. Cả hai cùng tồn tại, cùng tác động, cùng biểu hiện sức sống mãnh liệt của dân tộc.
3. Nhấn mạnh chủ đề: Sự lặp lại liên tục khẳng định thông điệp xuyên suốt tác phẩm: Tình yêu và sức sống mãnh liệt (biểu hiện qua "gió") là nguồn năng lượng không bao giờ tắt trong tâm hồn người Việt đối với quê hương, dù qua thăng trầm lịch sử hay những đổi thay của thời cuộc.

Câu 4 (1,0 điểm): Nêu sự đồng cảm của nhân vật trữ tình "tôi" trong đoạn trích.

Trả lời:

Sự đồng cảm của nhân vật trữ tình "tôi" thể hiện qua việc nhân vật nhận ra và chia sẻ những cảm xúc lớn lao, những khát vọng cháy bỏng của đất nước và con người:

1. Đồng cảm với lịch sử và con người: Nhân vật cảm nhận được gió thổi "suốt chiều dài lịch sử" và "đời sống con người", cho thấy sự thấu hiểu sâu sắc những thăng trầm mà đất nước đã trải qua.
2. Đồng cảm với khát vọng vươn lên: Nhân vật đồng cảm với sự bất khuất (như tiếng gọi ngàn đời không khuất phục) và khát vọng tự do mãnh liệt (như con thuyền xuyên gió mạnh).
3. Đồng cảm với sự thôi thúc của Tình yêu: Dù có lúc muốn "nguôi yên" và "khép cánh cửa lòng mình" để tránh những bão táp của cảm xúc, nhân vật vẫn nhận ra rằng điều đó là "vô ích". Sự đồng cảm lớn nhất là việc không thể chối bỏ được "Những yêu thương khao khát của đời tôi" - đó là tình yêu sâu sắc dành cho đất nước, luôn thôi thúc nhân vật hướng về và hành động.

Câu 5 (1,0 điểm): Hai tiêu biểu sau đây có sự tương đồng về nghĩa:

Trả lời:

Hai tiêu biểu sau đây có sự tương đồng về nghĩa, đều thể hiện khát vọng vươn lên, hướng về phía trước, bất chấp khó khăn:

1. Đất nước tôi như một con thuyền
Lướt trên sóng những ngọn buồm trắng xoá.

• Tương đồng: Hình ảnh con thuyền lướt trên sóng gió là biểu tượng cho sự kiên định, vượt qua thử thách (sóng gió) để tiến về phía trước.

VÀ

2. Đất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước (từ Mưa xuân nho nhỏ - Thanh Hải)

• Tương đồng: Hình ảnh "vì sao" và hành động "cứ đi lên phía trước" thể hiện sự vĩnh cửu, kiên trì, và khát vọng tiến bộ không ngừng nghỉ của đất nước, không lùi bước.

Cả hai hình ảnh đều sử dụng các biểu tượng thiên nhiên (thuyền, sóng, sao) để khái quát hóa tinh thần vươn lên mạnh mẽ, bền bỉ của dân tộc Việt Nam.

câu 1

Trong đoạn trích Gió và tình yêu thổi trên đất nước tôi, hình tượng "gió" được nhân vật trữ tình "tôi" cảm nhận không chỉ như một yếu tố tự nhiên mà còn như một người bạn tri kỷ, một biểu tượng sống động cho tinh thần yêu đời và khát vọng của con người Việt Nam. Gió xuất hiện với nhiều sắc thái: lúc dịu dàng, lúc mạnh mẽ, nhưng luôn mang theo hơi thở của quê hương, đất nước. Nhân vật "tôi" cảm nhận gió qua từng con phố, từng mái nhà, từng cánh đồng, cảm nhận được sự biến chuyển của đất nước qua từng cơn gió. Gió không chỉ gợi lên nỗi nhớ, niềm thương mà còn khơi dậy niềm tự hào về một dân tộc đang chuyển mình, đang vươn lên mạnh mẽ. Nó như dòng chảy của sức sống, mang theo tình yêu, hy vọng, và thúc giục con người hãy sống hết mình, cống hiến cho quê hương. Hình tượng gió, qua lăng kính cảm xúc của nhân vật "tôi", đã trở thành một ẩn dụ tinh tế cho sức sống mãnh liệt, khát vọng tự do và tình yêu tha thiết dành cho đất nước.

câu 2

Khi Việt Nam bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình, hòa nhập và phát triển mạnh mẽ cùng thế giới, vai trò của tuổi trẻ càng trở thành yếu tố cốt lõi quyết định tốc độ và chiều sâu của sự phát triển đó. Tuổi trẻ, với sức trẻ, nhiệt huyết và khả năng nắm bắt công nghệ, chính là lực lượng tiên phong dẫn dắt sự chuyển mình của dân tộc, thực hiện khát vọng làm cho đất nước vững bước trên trường quốc tế.

Trước hết, kỷ nguyên vươn mình đặt ra những cơ hội và thách thức chưa từng có: cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, sự chuyển đổi số toàn diện, cạnh tranh toàn cầu về nguồn lực con người đòi hỏi thế hệ trẻ không chỉ có kiến thức, mà còn có năng lực thích ứng, tư duy đổi mới và tinh thần quốc tế. Những năm gần đây, chúng ta đã thấy hình ảnh hàng ngàn kỹ sư trẻ Việt Nam làm việc trong các tập đoàn công nghệ lớn của thế giới, những bạn trẻ khởi nghiệp với các sản phẩm công nghệ sáng tạo xuất khẩu ra quốc tế, hay những sinh viên đạt giải cao tại các kỳ thi Olympic quốc tế - tất cả đều là minh chứng cho khả năng bắt nhịp của tuổi trẻ với nhịp độ phát triển của thời đại. Không chỉ ở lĩnh vực khoa học công nghệ, nhiều bạn trẻ còn góp sức xây dựng nông thôn mới, phát triển du lịch cộng đồng, giữ gìn và lan tỏa văn hóa dân tộc ra thế giới, biến những giá trị truyền thống thành sức mạnh cạnh tranh của đất nước.Tuy nhiên, để vai trò của tuổi trẻ trở thành động lực thực sự, mỗi người trẻ cần rèn luyện không chỉ chuyên môn mà còn lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm với cộng đồng. Không ít bạn trẻ hiện nay còn mắc phải lối sống ích kỷ, chỉ nghĩ đến lợi ích cá nhân, thờ ơ với vận mệnh của đất nước, hoặc chạy theo những giá trị bề ngoài mà quên đi trách nhiệm với quê hương. Đó là những hạn chế cần khắc phục, vì chỉ khi kết hợp giữa sức trẻ và lòng yêu nước, thế hệ trẻ mới thực sự tạo ra những giá trị bền vững cho đất nước. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nhấn mạnh: “Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em”. Lời dạy đó càng trở nên đúng đắn trong bối cảnh hiện nay, khi kỷ nguyên vươn mình mở ra cho tuổi trẻ vô vàn cơ hội để thể hiện bản thân, cống hiến cho đất nước.

Kết lại, kỷ nguyên mới là sân chơi rộng lớn cho tuổi trẻ Việt Nam chứng tỏ năng lực, khát vọng và tình yêu quê hương của mình. Mỗi bạn trẻ cần xác định được vai trò của bản thân, không ngừng học tập, rèn luyện để góp phần đưa dân tộc Việt Nam vươn xa, thực hiện ước mơ về một đất nước giàu mạnh, văn minh, hòa bình và thịnh vượng.