Câu 1. (Khoảng 200 chữ)

Đoạn trích “Chèo đi rán thứ sáu … Đừng cho tôi bỏ thân chốn này, biển hỡi!” đã khắc họa sinh động hành trình vượt biển đầy hiểm nguy của con người trong thế giới tâm linh. Biển hiện lên dữ dội với những làn nước cuộn xoáy, thác đổ, gầm réo không ngừng, đe dọa trực tiếp đến sự sống của con người. Trước thiên nhiên hung bạo ấy, nhân vật trữ tình không chỉ chèo thuyền bằng sức lực mà còn bằng nỗi sợ hãi, sự cầu xin và khát vọng được sống. Những lời kêu gọi tha thiết: “Biển ơi, đừng giết tôi”, “Nước hỡi, đừng lôi lấy thuyền” thể hiện rõ tâm trạng hoảng loạn, tuyệt vọng nhưng cũng cho thấy bản năng sinh tồn mãnh liệt của con người. Qua đoạn trích, tác giả dân gian không chỉ phản ánh niềm tin tâm linh của người Tày – Nùng mà còn gửi gắm thông điệp sâu sắc về thân phận con người nhỏ bé trước thiên nhiên và khát vọng vượt qua số phận để tìm đến bình an.

Câu 2. (Khoảng 600 chữ)

Trong cuộc sống của mỗi con người, tình thân luôn là giá trị thiêng liêng và bền vững nhất. Đó là sợi dây gắn kết con người với gia đình, là điểm tựa tinh thần giúp ta vững vàng trước mọi biến động của cuộc đời.

Tình thân trước hết là tình cảm ruột thịt giữa những người cùng chung huyết thống như ông bà, cha mẹ, anh chị em. Đây là thứ tình cảm tự nhiên, không vụ lợi, không điều kiện. Khi ta sinh ra, tình thân đã âm thầm bao bọc, chở che và nuôi dưỡng ta bằng yêu thương và hi sinh. Cha mẹ sẵn sàng vất vả cả đời chỉ mong con cái được bình an, hạnh phúc. Anh chị em có thể cãi vã, giận hờn nhưng trong hoạn nạn vẫn luôn là người sẵn sàng đứng bên nhau.

Trong những lúc khó khăn, thất bại hay đau khổ, tình thân chính là điểm tựa tinh thần vững chắc nhất. Một lời động viên của cha mẹ, một cái nắm tay của người thân cũng đủ tiếp thêm cho ta sức mạnh để vượt qua nghịch cảnh. Không phải ngẫu nhiên mà con người luôn mong muốn được trở về gia đình sau những giông bão cuộc đời, bởi đó là nơi chứa đựng sự bao dung và yêu thương vô điều kiện.

Tuy nhiên, trong xã hội hiện đại, không ít người vì danh lợi, ích kỉ mà xem nhẹ tình thân. Có những gia đình tan vỡ vì hiểu lầm, ghen tuông, thờ ơ, giống như bi kịch trong truyện thơ Vượt biển khi tình anh em rạn nứt dẫn đến cái chết oan uổng và chuỗi bất hạnh kéo dài ở cõi âm. Điều đó cho thấy, khi tình thân bị tổn thương, hậu quả không chỉ dừng lại ở một cá nhân mà còn để lại nỗi đau dai dẳng cho nhiều người.

Chính vì vậy, mỗi chúng ta cần biết trân trọng và gìn giữ tình thân. Hãy quan tâm, lắng nghe và yêu thương những người trong gia đình khi còn có thể. Đừng để đến khi mất đi mới nhận ra giá trị của những điều giản dị mà thiêng liêng ấy.

Tóm lại, tình thân là nền tảng đạo đức, là cội nguồn sức mạnh tinh thần của con người. Dù xã hội có đổi thay thế nào, tình thân vẫn mãi là giá trị không thể thay thế trong cuộc sống mỗi người.

Câu 1.

Người kể trong văn bản là nhân vật “tôi” – người chèo thuyền vượt biển, một linh hồn bị bắt làm sa dạ sa dồng ở cõi âm. Người kể trực tiếp trải nghiệm hành trình vượt qua mười hai rán nước đầy hiểm nguy.

Câu 2.

Hình ảnh biển hiện ra trong văn bản:

• Hung dữ, dữ dội, đầy hiểm nguy
• Nước cuộn, thác xoáy, gầm réo, dựng đứng, sôi sục
• Là thế lực khủng khiếp có thể nuốt chửng con người và thuyền bè

→ Biển không chỉ là không gian tự nhiên mà còn mang màu sắc huyền bí, đáng sợ, đậm chất tâm linh dân gian.

Câu 3.

Chủ đề của văn bản:

Văn bản thể hiện hành trình vượt biển đầy gian khổ, hiểm nguy của con người ở cõi âm, qua đó phản ánh:

• Số phận đau khổ của con người bị đày đọa
• Nỗi sợ hãi trước thiên nhiên và thế lực siêu nhiên
• Khát vọng được sống, được bình an và trở về bờ bến

Câu 4.

Các rán nước trong văn bản là biểu tượng cho những thử thách khắc nghiệt, chặng đường gian nan của kiếp người, đặc biệt là:

• Sự đày đọa ở cõi âm
• Những nỗi đau, bất hạnh, hiểm nguy mà con người phải vượt qua
• Hành trình sinh tử, ranh giới giữa sống và chết

Câu 5.

Âm thanh được thể hiện trong đoạn thơ:

• “nước sôi gầm réo”
• tiếng biển gầm, nước cuộn, thét gào

Cảm xúc gợi ra:

• Sợ hãi, hoảng loạn
• Tuyệt vọng, cầu xin
• Nỗi lo sợ trước cái chết cận kề

→ Những âm thanh ấy làm nổi bật tình thế hiểm nghèo và tâm trạng run rẩy, khát sống của nhân vật trữ tình.