Câu 1. Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ)

Phân tích đoạn trích: “Chèo đi rán thứ sáu/ … / Đừng cho tôi bỏ thân chốn này, biển hỡi!”

Đoạn trích trong truyện thơ dân gian Vượt biển đã khắc họa rõ nét hành trình đầy đau khổ và hiểm nguy của linh hồn người em khi phải chèo thuyền vượt qua các rán nước nơi cõi âm. Hình ảnh “rán thứ sáu” cùng không gian biển cả mênh mông, dữ dội cho thấy mức độ ngày càng khắc nghiệt của thử thách. Biển hiện lên không còn là hình ảnh thiên nhiên quen thuộc mà trở thành một thế lực đáng sợ, tượng trưng cho ranh giới giữa sự sống và cái chết. Trong hoàn cảnh ấy, lời van xin tha thiết “Đừng cho tôi bỏ thân chốn này, biển hỡi!” vang lên như một tiếng kêu cứu đầy tuyệt vọng. Đó không chỉ là nỗi sợ hãi trước cái chết mà còn là khát vọng được sống, được giải thoát khỏi oan khuất. Qua đoạn trích, tác giả dân gian đã bày tỏ niềm thương cảm sâu sắc đối với số phận con người lương thiện bị đẩy vào cảnh bất hạnh, đồng thời thể hiện quan niệm nhân văn của người Tày – Nùng về việc cần cầu siêu, cầu hồn để linh hồn người chết được yên nghỉ.

Câu 2. Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ)

Bàn về giá trị của tình thân trong cuộc sống

Trong cuộc sống, con người có thể có nhiều mối quan hệ khác nhau, nhưng tình thân – tình cảm giữa những người ruột thịt trong gia đình – luôn giữ một vị trí đặc biệt và thiêng liêng. Tình thân không chỉ là sợi dây gắn kết máu mủ mà còn là nền tảng tinh thần quan trọng giúp con người trưởng thành và vững vàng trước những thử thách của cuộc đời.

Trước hết, tình thân là điểm tựa tinh thần vững chắc cho mỗi con người. Gia đình là nơi ta được sinh ra, được yêu thương và chở che vô điều kiện. Khi gặp khó khăn, thất bại hay đau khổ, chính người thân là những người đầu tiên lắng nghe, an ủi và giúp ta đứng dậy. Không cần lời hoa mỹ hay điều kiện ràng buộc, tình thân luôn âm thầm tồn tại bằng sự quan tâm giản dị nhưng sâu sắc. Nhờ có tình thân, con người cảm thấy mình không đơn độc giữa cuộc đời rộng lớn.

Không chỉ vậy, tình thân còn góp phần hình thành nhân cách và đạo đức của mỗi người. Trong gia đình, ông bà, cha mẹ là những tấm gương đầu tiên dạy ta cách sống yêu thương, biết chia sẻ, biết đúng sai. Những bài học từ tình thân thường bền vững và có sức ảnh hưởng lâu dài hơn bất cứ lời dạy nào khác. Một người được nuôi dưỡng trong tình yêu thương của gia đình sẽ dễ biết cảm thông, sống nhân ái và có trách nhiệm hơn với xã hội.

Tuy nhiên, trong thực tế, không phải lúc nào tình thân cũng được trân trọng đúng mức. Vì ích kỉ, ghen tuông hay lợi ích cá nhân, nhiều người sẵn sàng làm tổn thương chính người ruột thịt của mình, để rồi gây ra những bi kịch đau lòng. Điều đó cho thấy, khi tình thân bị xem nhẹ, con người không chỉ làm đau người khác mà còn tự đánh mất điểm tựa quý giá của chính mình.

Trong xã hội hiện đại, khi nhịp sống ngày càng nhanh, con người càng cần ý thức giữ gìn và vun đắp tình thân. Đó có thể là những hành động rất nhỏ: một lời hỏi han, một bữa cơm gia đình, hay đơn giản là sự lắng nghe và thấu hiểu. Những điều tưởng chừng bình thường ấy lại chính là cách giúp tình thân luôn bền chặt.

Câu 1. Xác định người kể trong văn bản

- Văn bản được kể bởi người kể chuyện dân gian (ngôi thứ ba), không trực tiếp xuất hiện trong câu chuyện mà kể lại số phận của nhân vật.

Câu 2. Hình ảnh “biển” hiện ra trong văn bản có đặc điểm gì?

-“Biển” hiện lên rộng lớn, dữ dội, hung hiểm, với nước dựng đứng, sôi gầm réo, đầy nguy hiểm và chết chóc. Đây không phải biển thực mà mang màu sắc huyền ảo, tâm linh của thế giới cõi âm.

Câu 3. Chủ đề của văn bản là gì?

-Văn bản thể hiện nỗi đau khổ, oan khuất của con người lương thiện, đồng thời lên án sự vô tình, tàn nhẫn của con người và bày tỏ khát vọng được giải thoát, được che chở cho linh hồn người chết oan.

Câu 4. Các rán nước trong văn bản là biểu tượng cho điều gì?

-Các rán nước là biểu tượng cho những thử thách khắc nghiệt, đau đớn và hành trình đầy gian nan của linh hồn nơi cõi âm, phản ánh quan niệm dân gian về con đường sang thế giới bên kia.

Câu 5. Những âm thanh nào được thể hiện trong đoạn thơ và gợi cảm xúc gì?

-Âm thanh được thể hiện: “nước dựng đứng”, “nước sôi”, “gầm réo”, tiếng kêu cầu khẩn: “Biển ơi… Nước hỡi…”

-Cảm xúc gợi ra: Những âm thanh ấy gợi cảm giác sợ hãi, căng thẳng, tuyệt vọng và thương xót cho số phận nhỏ bé, bất lực của con người trước thiên nhiên và thế lực cõi âm.