câu 1:

Bài làm

Trong "Truyện Kiều" của đại thi hào Nguyễn Du, nhân vật Đạm Tiên hiện lên như một biểu tượng của tài hoa bạc mệnh, một linh hồn cô đơn giữa cõi trần đầy biến động. Dù được miêu tả là người "nổi danh tài sắc một thì", cuộc đời của Đạm Tiên lại vô cùng ngắn ngủi và đầy bi kịch. Nguyễn Du khéo léo sử dụng những hình ảnh đầy sức gợi như "gãy cành thiên hương", "trâm gãy, bình rơi" để diễn tả sự phù du, dang dở của một kiếp người tài sắc. Nấm mồ hoang lạnh lẽo, phủ đầy "rêu lờ mờ xanh", càng khắc sâu thêm nỗi cô đơn, hiu quạnh của một người đã khuất. Qua hình tượng Đạm Tiên, Nguyễn Du không chỉ khắc họa một số phận bi thương mà còn gửi gắm niềm cảm thương sâu sắc trước những tài hoa bị vùi dập bởi xã hội phong kiến đầy bất công. Đồng thời, đoạn trích còn hé lộ chiều sâu tâm hồn của Thúy Kiều, khi nàng có thể đồng cảm sâu sắc với nỗi đau của Đạm Tiên, thốt lên lời than "Đau đớn thay, phận đàn bà!". Sự tương đồng trong số phận giữa hai người phụ nữ tài sắc này đã chạm đến trái tim Kiều, báo hiệu cho những thử thách nghiệt ngã mà nàng sẽ phải đối mặt.

Câu 2:

Bài làm

Trong thời đại công nghệ số phát triển mạnh mẽ như hiện nay, mạng xã hội đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống của học sinh-sinh viên và cả người lớn tuổi. Tuy nhiên, việc sử dụng mạng xã hội quá nhiều, không đúng cách đã dẫn đến nhiều hệ lụy tiêu cực như sao nhãng việc học tập, thiếu trách nhiệm trong cuộc sống và thậm chí ảnh hưởng xấu đến sức khỏe tinh thần. Vì vậy, việc làm thế nào để sử dụng mạng xã hội một cách lành mạnh và hiệu quả là một vấn đề rất cần thiết, đặc biệt với giới trẻ - những người đang từng ngày xây dựng nền tảng tri thức và nhân cách.
Trước hết, cần hiểu rõ mạng xã hội là một công cụ mạnh mẽ giúp kết nối thông tin, giao lưu và học hỏi, nhưng cũng đầy cạm bẫy về mặt thời gian và giá trị. Nếu không sử dụng hợp lý, việc dành quá nhiều thời gian trên mạng xã hội sẽ khiến học sinh dễ bị phân tâm, giảm hiệu quả học tập, thậm chí hình thành thói quen sống ảo, xa rời thực tế. Từ góc độ cá nhân, mỗi học sinh cần xác định mục đích sử dụng mạng xã hội một cách rõ ràng và có kế hoạch cụ thể. Chẳng hạn, thay vì lướt mạng xã hội một cách vô thức hàng giờ, học sinh nên đặt giới hạn thời gian và ưu tiên các nội dung hữu ích như học tập trực tuyến, đọc tin tức tích cực hay giao lưu với bạn bè một cách có điều độ.
Về phía gia đình và nhà trường, vai trò định hướng, giáo dục là vô cùng quan trọng. Phụ huynh và thầy cô cần truyền đạt cho học sinh kiến thức về lợi ích cũng như tác hại của mạng xã hội, đồng thời hướng dẫn các kỹ năng tự quản lý bản thân trên mạng. Việc giới thiệu các công cụ kiểm soát thời gian sử dụng điện thoại, thiết lập chế độ "không làm phiền" khi học tập cũng là những giải pháp thực tiễn. Bên cạnh đó, nhà trường nên tổ chức các buổi sinh hoạt, hội thảo về nhận thức và cách sử dụng mạng xã hội sao cho an toàn, lành mạnh, giúp học sinh nâng cao ý thức về trách nhiệm của mình đối với bản thân và xã hội.
Không thể bỏ qua vai trò của công nghệ trong việc hỗ trợ sử dụng mạng xã hội hiệu quả. Các ứng dụng rõ ràng với tính năng kiểm soát thời gian, lọc nội dung độc hại hay thiết lập giới hạn tương tác sẽ giúp học sinh tránh xa được những tác động xấu từ mạng xã hội. Đồng thời, bản thân mỗi người nên chủ động chọn lọc thông tin, không chia sẻ những nội dung sai lệch, tiêu cực hoặc gây ảnh hưởng xấu đến người khác. Ý thức xây dựng một môi trường mạng xã hội trong sạch, tích cực là trách nhiệm chung của mọi người dùng.
Một minh chứng tiêu biểu cho việc sử dụng mạng xã hội có trách nhiệm và hiệu quả là hình ảnh của nhiều bạn trẻ tham gia vào các nhóm học tập online, chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm, hoặc tổ chức các hoạt động thiện nguyện, lan tỏa thông điệp tích cực trên mạng xã hội. Điều này không những giúp họ phát triển bản thân mà còn góp phần tạo nên nét văn hóa mạng xã hội đúng mực và đáng tin cậy trong cộng đồng.
Tóm lại, để sử dụng mạng xã hội một cách lành mạnh và hiệu quả, mỗi học sinh cần có ý thức tự giác trong việc quản lý thời gian và nội dung tiếp nhận trên mạng. Gia đình và nhà trường đóng vai trò định hướng và hỗ trợ kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn. Công nghệ cũng có thể trở thành công cụ đắc lực giúp hạn chế những tác động tiêu cực. Quan trọng hơn cả, mỗi cá nhân phải xây dựng cho mình một thái độ tích cực, trách nhiệm khi tham gia môi trường mạng xã hội. Chỉ có như vậy, mạng xã hội mới thực sự trở thành kênh giao lưu, học hỏi bổ ích, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và tri thức của thế hệ trẻ trong thời đại mới.

Câu 1. Xác định thể thơ của văn bản trên.

Trả lời:
Thể thơ của văn bản trên là thơ Nôm, cụ thể là lục bát (hoặc song thất lục bát biến thể trong một số câu). *Đặc điểm: Các câu thơ gồm 6 chữ và 8 chữ xen kẽ, gieo vần theo quy tắc của thơ Nôm Đường luật (vần chân và vần lưng). Ví dụ:

- Sẻ sẻ nấm đất bên đàng (6 chữ)

- Dầu dầu ngọn cỏ nửa vàng nửa xanh. (8 chữ)

Câu 2. Xác định kiểu lời thoại của nhân vật trong hai dòng thơ sau:

Rằng: "Sao trong tiết Thanh minh,
Mà đây hương khói vắng tanh thế mà?"

Trả lời:
Hai dòng thơ trên thể hiện lời thoại của nhân vật Thúy Kiều (được dẫn bằng từ "Rằng:").

Kiểu lời thoại là lời đối thoại trực tiếp (lời tự sự kết hợp chất vấn). Đây là lời thoại mang tính tự bạch (Kiều tự hỏi, tự thốt lên) thể hiện sự ngạc nhiên, băn khoăn của Kiều khi thấy cảnh đền mộ Đạm Tiên đìu hiu vào tiết Thanh minh (tiết tảo mộ).

Câu 3. Nhận xét về hệ thống từ láy được tác giả sử dụng trong văn bản.

Trả lời:
Nguyễn Du sử dụng rất nhiều từ láy trong đoạn trích này để tăng tính biểu cảm, gợi hình, gợi thanh và miêu tả tâm trạng một cách tinh tế.

1.Miêu tả ngoại cảnh, không gian vắng vẻ, ảm đạm:

- Sẻ sẻ, dầu dầu: Gợi tả sự tiêu điều, xơ xác của cảnh vật.

- Vắng tanh tanh: Nhấn mạnh sự vắng lặng, không có người thăm viếng.

- Rêu lờ mờ xanh: Gợi sự cũ kỹ, lâu ngày không chăm nom.

2.Miêu tả tâm trạng, hành động:

- Rơm rớm, rớm nở: (Không có trong đoạn này nhưng thường xuất hiện)

- Dâm dâm, đăm đăm: (Dòng cuối: "dâm dâm châu sa," "đăm đăm châu sa")  -Đây là từ láy tượng hình, miêu tả hành động chảy nước mắt của Thúy Kiều một cách chậm rãi, đau đớn, không kìm nén được.

*Nhận xét chung: Hệ thống từ láy được sử dụng điêu luyện, vừa giúp tái hiện không gian buồn bã, hoang vắng, vừa tắc động mạnh mẽ vào cảm xúc của nhân vật Kiều khi chứng kiến và cảm thông với số phận Đạm Tiên.

Câu 4. Trước hoàn cảnh của Đạm Tiên, Thuý Kiều đã có tâm trạng, cảm xúc gì? Điều này cho thấy Thuý Kiều là người con gái như thế nào?

Trả lời:
Tâm trạng, cảm xúc của Thúy Kiều:

+Xót xa, đồng cảm sâu sắc: Kiều không chỉ buồn cho Đạm Tiên mà còn cảm thấy xót thương cho một tài hoa bạc mệnh. Câu thơ "Đau đớn thay, phận đàn bà!" là lời than chung cho số kiếp hẩm hiu của người phụ nữ tài sắc.

+Buồn bã, chua xót: Kiều nhận ra sự tương đồng giữa số phận mình và Đạm Tiên ("Khéo vô duyên bây là mình với ta!").

+Thương cảm cho người đã khuất: Việc Kiều nhỏ lệ (châu sa) và thốt lên lời than cho thấy sự trân trọng đối với tài sắc và tiếc nuối cho cuộc đời ngắn ngủi của Đạm Tiên.

Điều này cho thấy Thúy Kiều là người con gái:

+Có tâm hồn tinh tế, giàu lòng trắc ẩn: Kiều có khả năng đồng cảm sâu sắc với nỗi đau của người khác, đặc biệt là những số phận bất hạnh.

+Tài hoa, hiểu biết: Kiều nhận ra ngay sự vắng vẻ bất thường vào dịp Thanh minh, và hiểu được giá trị tài sắc của Đạm Tiên ("Nổi danh tài sắc một thì").

+Nhạy cảm với kiếp người: Kiều nhìn thấy trước bóng dáng bất hạnh của chính mình trong bi kịch của Đạm Tiên, thể hiện sự sâu sắc trong nhận thức về thân phận người phụ nữ phong kiến.

Câu 5. Từ nội dung của văn bản ở phần Đọc hiểu, em rút ra được bài học gì cho bản thân? Vì sao?

Trả lời:
Từ đoạn trích này, em có thể rút ra bài học về sự trân trọng cuộc sống và sẻ chia đồng cảm với nỗi đau của người khác.

-Vì: +Trân trọng tài năng và cuộc sống: Đạm Tiên là một tài nữ "nổi danh tài sắc" nhưng số phận lại ngắn ngủi ("Nửa chừng xuân, thoắt gãy cành thiên hương"). Điều này nhắc nhở em phải biết quý trọng những gì mình đang có, nỗ lực phát huy tài năng và sống hết mình khi còn cơ hội, tránh để tài hoa bị lãng phí hoặc bị số phận tước đoạt.

+Rèn luyện lòng nhân ái và sự đồng cảm: Việc Kiều khóc thương Đạm Tiên dù chưa hề quen biết cho thấy tầm quan trọng của lòng nhân ái. Trong cuộc sống hiện đại, bài học này nhắc nhở em cần có cái nhìn bao dung, sẻ chia và cảm thông trước những mảnh đời, những hoàn cảnh khó khăn xung quanh mình, không chỉ sống cho riêng bản thân.

+Hiểu rõ thân phận con người: Lời than "Đau đớn thay, phận đàn bà!" là tiếng nói chung về những khó khăn, bất công mà con người (đặc biệt là phụ nữ trong xã hội cũ) phải gánh chịu. Điều này giúp em có cái nhìn sâu sắc hơn về các vấn đề xã hội và biết trân trọng những giá trị tốt đẹp mà xã hội đã đạt được.