Trần Nhân Tông ( 1258-1308 ) là vị vua thứ ba của nhà họ trần . Ông cũng là một nhà thơ trữ tình giàu cảm hứng nhan đạo và lòng yêu quê hương đất nước . Nhà thơ đã để lại nhiều tác phẩm hay và có giá trị ý nghĩa sâu sắc . Thiên trường vãn vọng là một trong những bài thơ thất ngôn tứ tuyệt đường luật nổi tiếng nhất của ông bà viết về hình cảnh bức trang thiên nhiên , cuộc sống đẹp đẽ , hài hòa và cho thấy tình yêu quê hương sâu nặng của tác giả . thể hiện nội dung ấy nhà thơ viết :
''Thôn hậu thôn tiền đạm tự yên,

Bán vô bán hữu tịch dương biên

Mục đồng địch lí quy ngưu tận,

Bạch lộ song song phi hạ điền''

Thiên trường vãn vọng là một nhan đề hay giàu ý nghĩa và nội dung tư tưởng , chủ đề của bài thơ .
Thiên trường vãn vọng được viết theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật, với niêm, luật chặt chẽ. Cả bài thơ gồm có 4 câu thơ, mỗi câu có 7 chữ được chia thành 4 phần: câu khai, câu thừa, câu chuyển và câu hợp Tuy nhiên ở bài thơ này theo nội dung của bài thơ ta có thể chia thành hai phần: hai câu đầu và hai câu cuối .
Trước hết hai câu đầu tác giả đã mở ra trước mắt người đọc một cảnh vật thiên nhiên huyền ảo .
'' Thôn hậu thôn tiền đạm tự yên
bán vô ban hữu tịch dương biên ."
Từ hành cung của vua, ông đã nhìn thấy cảnh cả thôn xóm đang chìm trong màn sương mờ ảo, lảng bảng, khiến cho cảnh vật trở nên không rõ ràng, nửa như có, nửa như không.  Khói tác giả thấy có thể là sương mù do thời tiết, cũng có thể là khói bốc lên từ những mái bếp đang thổi cơm chiều.Ý thơ này như đang muốn miêu tả cuộc sống yên bình, dưới những nóc nhà yên tĩnh là bữa cơm ngon ngọt, quây quần chứ không còn cảnh nheo nhóc, đau thương nữa. Ánh “tịch dương” cuối ngày chiếu vào nơi ấy càng làm cho mọi thứ như hư ảo hơn, như lạc vào chốn bồng lai tiên cảnh. Cảnh đẹp thanh bình, dung dị này được miêu tả qua việc sử dụng cấu trúc đối xứng, biện pháp tiểu đối kết hợp với điệp từ “thôn hậu – thôn tiền”, “bán vô – bán hữu”. Chính điều này tạo nên sự cân xứng, hài hòa và uyển chuyển cho câu thơ. 

“Mục đồng địch lí quy ngưu tận,

Bạch lộ song song phi hạ điền”.

Hai câu thơ cuối gợi khung cảnh trở nên sinh động nhờ xuất hiện âm thanh và hoạt động của sự vật. Tiếng sáo gọi trâu về văng vẳng cùng màu trắng của cánh cò, màu xanh của cánh đồng, màu xám của khói chiều khiến người đứng ngắm cảnh cảm giác thư thái, nhẹ nhàng.Tác giả đã chuyển điểm nhìn từ thôn xóm ra cánh đồng rộng lớn, thoáng đãng hơn. Nơi đó có lũ trẻ mục đồng, có đàn cò trắng bay xuống cánh đồng để bắt đầu một buổi kiếm ăn. Thiên nhiên và con người trở nên thân thiết, hòa hợp đến lạ lùng. Hình ảnh “cò trắng từng đôi liệng xuống đồng” làm cho không gian được mở ra, thoáng đãng, cao rộng, trong sạch, yên ả hơn. Hình ảnh những chú trâu đủng đỉnh, chậm rãi, vắt vẻo trên lưng là mục đồng như gợi tiếng reo vui về một đất nước thanh bình sau bao nhiêu tháng ngày bị giặc ngoại xâm giày xéo. Bức tranh này không chỉ làm nổi bật sự êm ả của làng quê mà “từng đôi cò trắng” còn thể hiện sự sinh sôi nảy nở. Cuộc sống nhẹ nhàng, đầm ấm của những gia đình trong làng quê nhỏ bé, chân chất, chính là sự phát triển bền vững của một đất nước, một dân tộc bởi gia đình chính là tế bào của xã hội.

Bài thơ thiên trường vãn vọng của trần nhân tông vừa kết tinh những giá trị đặc sắc của thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật. Nhà thơ đã sử dụng một cách linh hoạt và điêu luyện các yếu tố đặc trưng của thể loại: sự hòa phối thanh điệu, gieo vần đặc sắc, kết cấu chặt chẽ, tính cô đọng, hàm súc,… Đồng thời, bài thơ có những sáng tạo độc đáo ở nhiều bình diện: đề tài, thi liệu, ý tứ, đặc biệt là ngôn ngữ thơ điêu luyện. Các biện pháp nghệ thuật độc đáo giữa ẩn dụ , hoán dụ , nhân hóa đối lập , điệp ngữ để khắc họa nỗi nhớ quê hương , gia đình da diết dùng nhiều danh từ, tính từ, gợi hình gợi cảm như cảnh chiều tà , trăng , sương , khói cách ngắt nhịp 4 / 3  được sử dụng rất thành công. Hình ảnh thơ giàu tính tạo hình và giá trị biểu cảm. . Những nét đặc sắc về nghệ thuật của bài thơ đã làm nổi bật được tư tưởng chủ đề bài thơ khắc họa cảnh vật mộc mạc giản dị và tình yêu quê hương của tác giả tạo nên vẻ đẹp riêng của bài thơ và cũng là một đặc điểm nổi bật của thơ Trần Nhân Tông .
Có thể nói Thiên trường vãn vọng là tác phẩm tiêu biểu cho giá trị tư tưởng , và nghệ thuật của trần nhân tông . Lựa chọn đề tài bức tranh thiên nhiên và cuộc sống làng quê yên bình , thanh bình vào buổi chiều tà , thể hiện tình yêu quê hương sâu sắc , sự gắn bó với đời sống , giản dị của nhân dân và niềm vui , sự thư thái của một vị vua có thân hồn thi sĩ những tác giả đã đặt nhiều vấn đề có ý nghĩa xã hội to lớn . Vì vậy bài thơ đã để lại trong lòng người đọc những giá trị tư tưởng nhân văn tốt đẹp , vẫn có giá trị bồi đắp những tình cảm đẹp đe . Bài thơ Thiên trường vãn vọng xứng đáng là biểu tượng cho triết lí '' Văn học nằm ngoài sự băng hoại của thời gian '' bởi những gì mà nó mang lại cho hậu thế còn cao qúy hơn cả 1 tác phẩm văn học bình thường có thể đem lại

Sắc thái nghĩa của từ "thiếu phụ" trong câu văn trên mang tính trang trọng nhã nhặn và gợi hình . Nó được dùng trong văn viết để chỉ người phụ nữ trẻ tuổi đã có chồng và đang làm mẹ ,tạo nên hình ảnh một người phụ nữ đằm thắm, phù hợp với văn phong tự sự, miêu tả.