Phạm Phương Uyên
Giới thiệu về bản thân
Truyện mở đầu bằng việc giới thiệu hoàn cảnh sống và chiến đấu của ba nhân vật chính: Phương Định, Thao và Nho. Họ là những cô gái trẻ, sống trong một cái hang dưới chân cao điểm, nơi bom đạn luôn trút xuống tưởng chừng như không ngừng nghỉ. Công việc của họ vô cùng nguy hiểm: trinh sát mặt đường, đo khối lượng đất đá lấp hố bom, phát hiện và phá bom nổ chậm để giữ cho con đường huyết mạch thông suốt. Cuộc sống của họ gắn liền với sự đối mặt thường trực với cái chết, với những khó khăn, thiếu thốn bộn bề. Tuy nhiên, chính trong hoàn cảnh khắc nghiệt ấy, tinh thần đoàn kết, sự gắn bó keo sơn giữa ba cô gái lại càng thêm bền chặt, tạo nên sức mạnh phi thường để vượt qua mọi thử thách.
Lê Minh Khuê đã rất tài tình trong việc xây dựng từng nhân vật với những nét tính cách riêng biệt nhưng đều toát lên vẻ đẹp chung của thế hệ trẻ thời đại. Nhân vật Thao hiện lên là một tiểu đội trưởng mẫu mực, luôn giữ được sự bình tĩnh đáng kinh ngạc ngay cả trong những tình huống nguy hiểm nhất. Câu văn "những khi biết rằng cái sắp tới sẽ không êm ả thì chị tỏ ra bình tĩnh đến phát bực" đã lột tả rõ nét phẩm chất này, giúp cô thực hiện nhiệm vụ một cách chính xác và hiệu quả. Thế nhưng, đằng sau vẻ ngoài rắn rỏi ấy, Thao vẫn là một cô gái với những nét nữ tính đáng yêu: "Thấy máu, thấy vắt là chị nhắm mắt lại, mặt tái mét, áo lót của chị cái nào cũng thêu chỉ màu. Chị lại hay tỉa đôi lông mày của mình, tỉa nhỏ như cái tăm." Cô yêu thích chép nhạc, thích sự điệu đà, nhưng khi công tác thì lại vô cùng táo bạo và cương quyết, luôn đặt kỷ luật lên hàng đầu, là tấm gương để Nho và Phương Định noi theo.
Nhân vật Nho, cô gái út trong đội, dù trẻ tuổi nhất nhưng lại thể hiện sự rắn rỏi, ít nói và đôi khi hơi bộc trực. Cô gái này có một "cái nhìn xa xăm", một tâm hồn nhạy cảm và luôn mang trong mình nỗi nhớ nhà, nhớ mẹ da diết. Dù vậy, Nho vẫn hoàn thành tốt nhiệm vụ, thể hiện sự trưởng thành vượt bậc so với tuổi.
Nhân vật Phương Định có lẽ là nhân vật được tác giả khắc họa sâu sắc và đa chiều nhất. Cô gái này có vẻ đẹp trong sáng, hồn nhiên và một tâm hồn phong phú, lãng mạn. Phương Định có một "mái tóc dài và mượt, dày, cứ luồn vào thắt lưng". Cô có cái nhìn tinh tế, nhạy bén với cuộc sống xung quanh, từ cảnh vật thiên nhiên cho đến những tâm tư, tình cảm của đồng đội. Khi đối mặt với bom đạn, Phương Định thể hiện sự dũng cảm, gan dạ, đôi khi còn có chút ngang tàng: "Khi bom nổ, cô cho mình là chim séc, cô cho mình là con nai". Tuy nhiên, ẩn sâu trong vẻ ngoài mạnh mẽ ấy là một tâm hồn khát khao tình yêu thương, khao khát được trở về với cuộc sống bình thường, được làm những điều giản dị của tuổi trẻ như hát, đọc sách, hay đơn giản chỉ là được "về Hà Nội và ăn một cái kem". Những suy nghĩ, những cảm xúc chân thật của Phương Định đã góp phần làm nên sức hấp dẫn và chiều sâu tâm lý cho tác phẩm.
Bên cạnh việc khắc họa thành công hình tượng nhân vật, nghệ thuật miêu tả thiên nhiên và bom đạn của Lê Minh Khuê cũng góp phần tạo nên sự độc đáo cho tác phẩm. Thiên nhiên trên Trường Sơn vừa hùng vĩ, thơ mộng, vừa dữ dội, khốc liệt. Những cơn mưa rừng, tiếng chim hót, hay vẻ đẹp của những bông hoa dại... tất cả làm dịu đi phần nào sự căng thẳng, khốc liệt của chiến tranh. Ngược lại, những trận bom với âm thanh dữ dội, cảnh tượng tan hoang, khói bụi mù mịt đã tái hiện chân thực sự tàn khốc của chiến tranh, những hiểm nguy mà các cô gái phải đối mặt hàng ngày.
"Những ngôi sao xa xôi" không chỉ là câu chuyện về chiến tranh, về sự hy sinh, mà còn là khúc ca về tuổi trẻ anh hùng, về vẻ đẹp tâm hồn trong sáng, cao thượng của những người con đất Việt. Tác phẩm đã khẳng định sức mạnh tinh thần vô biên của con người Việt Nam, dù trong hoàn cảnh nào, họ vẫn luôn giữ vững niềm tin, tình yêu cuộc sống và khát vọng hòa bình. Ý nghĩa nhân văn sâu sắc, giọng văn chân thực, giàu cảm xúc cùng với hình tượng nhân vật sống động đã khiến "Những ngôi sao xa xôi" trở thành một tác phẩm có giá trị văn học và lịch sử to lớn, để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng độc giả.
- Bài thơ bắt nguồn từ cảm hứng trân quý vẻ đẹp thiên nhiên, đất nước. Qua đó thể hiện tình yêu quê hương đất nước được thể hiện qua những hình ảnh thơ giản dị mà sâu sắc.
- Bài thơ cũng bắt nguồn từ cảm hứng vui vẻ, phấn chấn, hân hoan khi đón nhận mùa mưa. Con người hạnh phúc muốn hóa thân vào thiên nhiên đất trời để cảm nhận sự tuyệt vời của mùa mưa đến.
Khao khát được hóa thân thành phù sa mỗi bến chờ để tận hưởng không khí, vẻ đẹp mỗi khi mưa đến.
Câu 1. Sau khi đọc bài thơ "Đất nước", tôi đã có những cảm xúc sâu sắc và xúc động không thể tả. Bài thơ không chỉ mô tả cảnh đẹp tự nhiên của quê hương mà còn gieo rắc niềm tự hào, sự trân trọng và nỗi nhớ đến những người anh hùng đã hy sinh để bảo vệ đất nước.Trong bài thơ, tác giả đã sử dụng những hình ảnh đẹp như tranh vẽ như: "đất nước Việt Nam, đất nước của những ngọn đồi xanh ngát, những con sông chảy trong veo", "đất nước có những cánh đồng lúa vàng rực rỡ, những vườn trái cây ngọt ngào". Những hình ảnh này đã giúp tôi hình dung rõ hơn về quê hương, về đất nước mà chúng ta đang sinh sống. Tôi cảm thấy tự hào vì mình là một người Việt Nam, được sống trên những mảnh đất đẹp như vậy.Ngoài ra, bài thơ còn nhắc đến những người anh hùng đã hy sinh để bảo vệ đất nước. Tác giả viết: "đất nước có những người anh hùng đã hy sinh, đã làm nên sự vĩ đại của đất nước". Những câu này đã khiến tôi nhớ đến những chiến sĩ đã ra đi chiến đấu cho độc lập và tự do của dân tộc. Tôi cảm biết ơn những người anh hùng này, vì nếu không có họ, chúng ta sẽ không có được cuộc sống yên ổn, hạnh phúc như ngày nay.Tôi cũng cảm thấy trân trọng những điều nhỏ nhặt xung quanh mình. Bài thơ đã giúp tôi nhận ra giá trị của quê hương, của đất nước và của những người anh hùng đã hy sinh. Tôi sẽ cố gắng học hỏi, phát triển bản thân để đóng góp vào sự phát triển của đất nước.Tóm lại, bài thơ "Đất nước" đã để lại ấn tượng sâu sắc trong tâm trí tôi. Tôi sẽ luôn nhớ những điều đã học được từ bài thơ và cố gắng làm tốt trách nhiệm của mình với đất nước.
Câu 2. Trong bài thơ "Đất nước", Nguyễn Đình Thi đã khẳng định đầy tự hào: "Nước chúng ta/ Nước những người chưa bao giờ khuất" - một định nghĩa đất nước được hun đúc từ truyền thống bất khuất, ý chí kiên cường và tinh thần làm chủ của bao thế hệ người Việt. Đó là những giá trị thiêng liêng mà bao anh hùng đã hy sinh để bảo vệ, nhưng trong đời sống hiện nay, khi chiến tranh đã lùi xa, không ít người, đặc biệt là một số bạn trẻ, lại dần trở nên thờ ơ với những giá trị đó.
Thái độ thờ ơ của một số bạn trẻ hiện nay thể hiện rõ qua nhiều hình thức. Đầu tiên là sự thờ ơ với các hoạt động xã hội, tình nguyện. Nhiều bạn trẻ chỉ quan tâm đến cuộc sống cá nhân, không muốn tham gia các hoạt động giúp đỡ cộng đồng, không muốn đóng góp cho sự phát triển của đất nước. Họ cho rằng những việc đó không mang lại lợi ích gì cho bản thân, hay đơn giản là không có thời gian. Thứ hai là sự thờ ơ với các vấn đề chính trị, xã hội. Nhiều bạn trẻ không quan tâm đến các cuộc bầu cử, không tìm hiểu về các chính sách của chính phủ, không biết cách phản ánh ý kiến của mình đối với các vấn đề xã hội. Họ cho rằng những vấn đề đó là của chính phủ, không liên quan đến bản thân. Thứ ba là sự thờ ơ với văn hóa, truyền thống dân tộc. Nhiều bạn trẻ thích thú với văn hóa phương Tây, bỏ qua văn hóa truyền thống của dân tộc. Họ không biết đọc, hiểu các tác phẩm văn học cổ điển, không biết thực hiện các phong tục, lễ hội truyền thống.
Thái độ thờ ơ này có những tác động tiêu cực rất lớn đến xã hội. Đầu tiên, nó làm suy yếu tinh thần đoàn kết của dân tộc. Khi mỗi người chỉ quan tâm đến bản thân, không quan tâm đến cộng đồng, thì sự đoàn kết sẽ bị tan rã, đất nước sẽ không có sức mạnh để đối mặt với các thách thức. Thứ hai, nó làm giảm sự tham gia của người dân vào quá trình xây dựng và quản lý đất nước. Khi không có sự tham gia của người dân, chính phủ sẽ khó khăn trong việc ra các chính sách phù hợp với nhu cầu của xã hội. Thứ ba, nó làm mất đi những giá trị truyền thống của dân tộc. Khi người trẻ không biết trân trọng văn hóa truyền thống, thì đất nước sẽ mất đi nét đặc trưng của mình.
Để khắc phục tình trạng thờ ơ này, chúng ta cần có những biện pháp phù hợp. Đầu tiên, cần tăng cường giáo dục chính trị, tư tưởng cho người trẻ. Cần cho họ hiểu rõ về lịch sử, văn hóa, truyền thống dân tộc, về những giá trị thiêng liêng của đất nước. Thứ hai, cần tạo điều kiện cho người trẻ tham gia các hoạt động xã hội, tình nguyện. Cần tổ chức các hoạt động giúp đỡ cộng đồng, các hoạt động tình nguyện, để người trẻ có cơ hội đóng góp cho sự phát triển của đất nước. Thứ ba, cần tạo môi trường khuyến khích người trẻ tham gia vào quá trình xây dựng và quản lý đất nước. Cần tạo điều kiện cho người trẻ bày tỏ ý kiến, phản ánh vấn đề, để họ cảm thấy được lắng nghe và tôn trọng.
Tóm lại, thái độ thờ ơ của một số bạn trẻ với vận mệnh và lợi ích chung của đất nước là một vấn đề nghiêm trọng, cần được giải quyết ngay lập tức. Chúng ta cần cùng nhau xây dựng một xã hội có tinh thần đoàn kết, có ý chí kiên cường, có tinh thần làm chủ, để đất nước ngày càng phát triển và thịnh vượng.
Câu 1.
Thể thơ: Tự do.
Câu 2.
Các đại từ được sử dụng trong văn bản: tôi, chúng ta.
Câu 3.
− Hình ảnh về đất nước được tác giả khắc hoạ: Rừng tre phấp phới, trời thu thay áo mới, trời xanh, núi rừng cánh đồng thơm ngát, ngả đường bát ngát, dòng sông đỏ nặng phù sa,...
− Nhận xét:
+ Những hình ảnh này gợi lên một bức tranh thiên nhiên trong sáng, tươi đẹp, tràn đầy sức sống.
+ Những hình ảnh này góp phần thể hiện niềm vui sướng, tự hào của nhân vật trữ tình trước sự đổi mới, phát triển của đất nước sau những năm tháng chiến tranh gian khổ.
Câu 4.
− Ví dụ: Biện pháp tu từ điệp ngữ của chúng ta / là của chúng ta / đây là của chúng ta. Biện pháp tu từ này có những tác dụng sau:
+ Góp phần làm tăng nhạc tính cho bài thơ.
+ Nhấn mạnh sự khẳng định ý thức về chủ quyền, đất nước là của nhân dân.
+ Gợi nên sự gắn bó, thân thuộc giữa con người và đất nước; khơi dậy lòng tự hào dân tộc,...
Câu 5.
− Trân trọng, giữ gìn, phát huy những giá trị truyền thống của dân tộc (tinh thần yêu nước, ý chí tự cường, tinh thần đoàn kết,...).
− Có ý thức bảo vệ chủ quyền của dân tộc.
− Không ngừng học hỏi và rèn luyện bản thân để xây dựng tương lai và cống hiến cho đất nước.
− Tích cực tham gia các hoạt động xã hội: Bảo vệ môi trường, tình nguyện, giúp đỡ đồng bào khi xảy ra thiên tai,...
Nói về sự sẻ chia trong xã hội, nhà thơ Tố Hữu đã từng có những vần thơ thấm đượm triết lí nhân sinh:
“Đã là con chim chiếc lá
Con chim phải hót, chiếc lá phải xanh
Lẽ nào vay mà không trả?
Sống là cho đâu chỉ nhận riêng mình?”
Thế nhưng dường như khi xã hội càng phát triển, đời sống con người ngày càng nâng cao cũng là lúc họ trở nên thờ ơ, vô cảm với nhau hơn. Và chính lối sống đó đã phần nào khiến cho xã hội trở nên xấu xí và mất tính nhân văn.
Vậy bệnh vô cảm mà chúng ta hay nói là gì? Vô là không, cảm tức là cảm xúc. Vô cảm tức là không có cảm xúc, không quan tâm đến mọi người hay đời sống xung quanh mình thế nào. Khi mà đất nước ngày càng phát triển sự ra đời của khoa học công nghệ, áp lực của đồng tiền chính là nguyên nhân khiến cho con người sống thờ ơ, vô cảm, thiếu trách nhiệm với người thân, gia đình và cộng đồng hơn. Bệnh vô cảm tuy không phải là thuật ngữ y học song sức “lây lan” của nó vô cùng khủng khiếp. Nó trở thành một trong những vấn đề khiến con người ta trăn trở không thôi.
Vậy nguyên nhân của bệnh thờ ơ vô cảm là do đâu? Trước hết đó là do áp lực của cuộc sống. Khi mà con người ta mở mắt thức dậy hay bước chân ra đường đã phải chịu sức ép của cơm áo gạo tiền. Dần dà họ bỏ đi những điều xung quanh tất cả chỉ tập trung cho mục tiêu duy nhất đó là kiếm được nhiều tiền mà thôi. Nguyên nhân thứ hai cũng có thể coi là sâu xa nhất đó chính là sự phát triển của mạng xã hội internet. Thế giới ảo có vô số điều mới mẻ thu hút mà ở đó con người ta thỏa sức được thể hiện cái tôi của mình và dần dần họ cần thế giới đó hơn là những người bên cạnh mình. Những nguyên nhân đó đã đẩy con người trở nên cách xa nhau hơn.
Quay trở lại với truyền thống tương thân tương ái của dân tộc Việt Nam. Trong suốt chiều dài dựng nước giữ nước, chúng ta luôn tự hào bởi có một tinh thần dân tộc sâu sắc, “nhiễu điều phủ lấy giá gương”, thế nhưng ở xã hội hiện đại truyền thống này dường như đang dần bị mai một. Và càng nguy hại hơn khi nó ngày càng “ăn sâu” vào đối tượng giới trẻ hiện tại.
Giới trẻ là thế hệ mầm tương lai của đất nước, người ta gửi gắm những điều tốt đẹp nhất vào họ. Thế nhưng dường như thực trạng hiện nay nó trở nên vô cùng xa vời. Có rất nhiều các trường hợp vô cảm xảy ra xung quanh chúng ta có thể kể đến như: Một cô gái bị bạn trai đánh đập giữa đường thế nhưng thay vì vào can ngăn thì các bạn trẻ lại chọn cách đứng xem. Điều đó vô tình khiến cho xã hội chúng ta trở nên xấu xí và mất văn minh hơn. Dường như, họ đang lo lắng cho sự an toàn của bản thân, lo cho việc của mình hơn là bao đồng chuyện thiên hạ. Thế nên mới có sư việc cô gái tai nạn thương tâm giữa đường mà chẳng ai cứu giúp thế rồi chờ khi xe cứu thương đến cô ấy đã tử vong từ bao giờ. Chao ôi chưa bao giờ mạng người trong xã hội này lại rẻ rúm đến vậy.
Bên cạnh những tác hại to lớn mà nó mang đến cho xã hội thì căn bệnh thờ ơ vô cảm này còn tác động sâu sắc tới bản thân của mỗi bạn trẻ. Những người sống thờ ơ, vô cảm thường sống trong một vỏ bọc do chính mình tạo nên. Lâu dần họ sẽ trở nên tự kỉ mà căn bệnh tự kỉ hiện là một trong những căn bệnh nguy hiểm dẫn đến nguy cơ tử vong rất cao. Vậy thì sao bạn không mở lòng chia sẻ với mọi người xung quanh? Bởi lẽ yêu thương chỉ thực sự nảy mầm khi bạn biết cho đi và nhận lại mà thôi.
Bệnh vô cảm, thờ ơ chính là những vũ khí giết người âm thầm và nguy hiểm nhất. Nó khiến cho con người trở nên có khoảng cách và xã hội trở nên xấu xí hơn. Vì thế chúng ta những người trẻ hãy ra sức ngăn chặn nó, bởi như thế tức là chúng ta đang bảo vệ cuộc sống của chính mình và giữ gìn truyền thống tốt đẹp tương thân tương ái của dân tộc.
1. Bài thơ được viết theo thể thơ thất ngôn bát cú luật Đường.
2. Đối tượng trào phúng trong bài thơ là tác giả.–
3. Từ “làng nhàng” trong bài thơ có nghĩa là thuộc vào loại tạm gọi là trung bình, không có gì nổi bật.
– Từ “làng nhàng” góp phần thể hiện thái độ xem thường, mỉa mai, cười cợt chính mình của tác giả. Bên cạnh đó, từ này còn giúp bộc lộ cảm xúc buồn bã, tủi hổ của nhà thơ khi nhận thấy mình chỉ là kẻ tầm thường, vô dụng
4. – Nghệ thuật trào phúng trong hai câu thơ là ẩn dụ.
– Tác dụng: Nhấn mạnh hoàn cảnh của đất nước (nước mất, bế tắc như thế cờ bí); hoàn cảnh của chính nhà thơ (chưa trọn cuộc đời làm quan đã bỏ về ở ẩn như con bạc chạy làng). Biện pháp ẩn dụ khắc họa rõ tiếng cười của tác giả tự chế nhạo mình là kẻ vô tích sự khi đất nước rơi vào cảnh khốn cùng thì bản thân chẳng thể làm gì có ích.
5. Vào thời phong kiến, những người đỗ đạt trong các kì thi thường được khắc tên trên “bia xanh”, “bảng vàng”. Hai câu thơ chính là tiếng cười chua cay của tác giả. Ông tự cười cợt, khinh bỉ chính địa vị mà mình từng được ngồi. Dù có đỗ đạt nhưng chẳng thể làm gì trước cảnh nước mất nhà tan.
6. Học sinh trình bày theo suy nghĩ, quan điểm của mình về việc làm của giới trẻ ngày nay để cống hiến, xây dựng quê hương đất nước.
+ Cần noi theo tấm gương học tập của Bác Hồ, ra sức học hành, tích lũy tri thức, góp phần đưa đất nước phát triển với cường quốc năm châu.
+ Cần giữ gìn, bảo vệ những giá trị truyền thống nhưng cũng cần tiếp thu sự phát triển hiện đại của khoa học công nghệ.
+ Cần có ý thức quảng bá nét đẹp văn hóa đất nước với bạn bè năm châu.