Câu 1:

Đoạn trích “Chèo đi rán thứ sáu … Đừng cho tôi bỏ thân chốn này, biển hỡi!” đã khắc họa sinh động hành trình vượt biển đầy ám ảnh của con người trong thế giới siêu nhiên. Trước hết, đoạn thơ gây ấn tượng mạnh bởi hình ảnh biển hiện lên với dáng vẻ dữ dội, hung bạo: nước cuộn thác, nước sôi gầm réo, nước dựng đứng chấm trời. Biển không chỉ là không gian thiên nhiên khắc nghiệt mà còn trở thành thế lực đe dọa trực tiếp đến sự sống con người. Qua đó, đoạn trích làm nổi bật thân phận nhỏ bé, mong manh của con người trước sức mạnh vô hình của tự nhiên và cõi âm. Đặc biệt, lời van xin tha thiết “Biển ơi, đừng giết tôi” cho thấy nỗi sợ hãi, tuyệt vọng nhưng đồng thời cũng thể hiện khát vọng sống mãnh liệt của nhân vật trữ tình. Về nghệ thuật, đoạn trích sử dụng nhiều động từ mạnh, âm thanh dữ dội cùng nhịp thơ dồn dập, gấp gáp, góp phần tái hiện không khí căng thẳng, hiểm nguy của hành trình vượt biển. Qua đó, đoạn thơ không chỉ kể một chuyến đi đầy thử thách mà còn gợi lên nỗi ám ảnh sâu sắc về số phận con người trong quan niệm dân gian.

Câu 2:

Có những lúc con người tưởng mình đủ mạnh để đi một mình giữa cuộc đời rộng lớn, đủ tỉnh táo để không cần bám víu vào ai. Nhưng càng đi xa, ta càng nhận ra: phía sau mỗi bước chân vững vàng luôn có một nơi âm thầm dõi theo, không ồn ào, không đòi hỏi, đó là gia đình. Tình thân vì thế không chỉ là mối quan hệ máu mủ, mà là giá trị sâu bền, nâng đỡ con người trước những biến động khắc nghiệt của cuộc sống hiện đại.

Trước hết, tình thân là mối quan hệ gắn bó giữa những người trong cùng gia đình, được xây dựng trên nền tảng huyết thống, yêu thương và trách nhiệm. Đây là mối quan hệ mang tính tự nhiên, bền chặt, không dựa trên lợi ích hay sự lựa chọn, nên có khả năng nâng đỡ con người một cách lâu dài và sâu sắc. Trong cuộc sống, khi con người rơi vào hoàn cảnh khó khăn, thất bại hay tuyệt vọng, chính tình thân là điểm tựa tinh thần giúp họ không gục ngã. Câu chuyện của Nick Vujicic là một minh chứng rõ ràng: sinh ra không tay không chân, từng nhiều lần muốn từ bỏ cuộc sống, nhưng tình yêu kiên nhẫn và niềm tin không điều kiện của cha mẹ đã giúp anh vượt qua mặc cảm, tìm thấy giá trị bản thân và trở thành nguồn cảm hứng cho hàng triệu người. Tương tự, Stephen Hawking, dù phải sống chung với căn bệnh xơ cứng teo cơ gần như suốt đời, vẫn kiên trì theo đuổi khoa học nhờ sự chăm sóc, động viên và hi sinh thầm lặng của gia đình. Điều đó cho thấy, tình thân không thể thay con người chống chọi với số phận, nhưng có thể trao cho họ sức mạnh tinh thần để tự đứng lên và đi tiếp.

Bên cạnh đó, tình thân còn là môi trường đầu tiên hình thành nhân cách và định hướng cách sống của mỗi con người. Những bài học về yêu thương, trách nhiệm và sự sẻ chia không đến từ những lời giáo huấn khô cứng, mà được nuôi dưỡng qua cách các thành viên trong gia đình đối xử với nhau hằng ngày. Gia đình là nơi con người học cách làm người trước khi bước ra xã hội. Tuy nhiên, cũng cần nhìn nhận rằng không phải mọi gia đình đều hoàn hảo; vẫn tồn tại những gia đình thiếu thấu hiểu, áp đặt hoặc làm tổn thương nhau. Nhưng chính sự thiếu vắng ấy càng khẳng định rằng tình thân là điều con người luôn khao khát và không thể thay thế bằng bất cứ mối quan hệ nào khác.

Từ đó, mỗi người cần rút ra bài học cho bản thân: biết trân trọng tình thân khi còn có thể, chủ động quan tâm, lắng nghe và gìn giữ gia đình bằng những hành động nhỏ nhưng chân thành, bởi đó là nơi duy nhất luôn dang tay đón ta trở về sau mọi biến cố của cuộc đời.

Giữa nhịp sống gấp gáp hôm nay, khi con người dễ bị cuốn vào tham vọng và thành công cá nhân, tình thân đôi khi bị lãng quên như một điều hiển nhiên. Nhưng chính sự hiển nhiên ấy lại là điều không thể thay thế. Bởi sau tất cả những được và mất của đời người, thứ còn ở lại không phải là danh vọng hay tiền bạc, mà là những bàn tay sẵn sàng nắm lấy ta khi mỏi mệt. Giữ gìn tình thân, vì thế, không chỉ là trân trọng gia đình, mà còn là cách con người giữ lại phần nhân bản sâu xa nhất của chính mình.

Câu 1:

- Người kể trong văn bản là nhân vật trữ tình xưng “tôi”, đồng thời là người chèo thuyền vượt biển.

Câu 2:

- Hình ảnh biển trong văn bản hiện ra với diện mạo dữ dội, hung bạo và đầy đe dọa, được khắc họa qua những con nước cuộn xiết, sóng gầm réo, nước dựng đứng, nước sôi, nước thét gào, luôn trực tiếp đe dọa tính mạng con người.

Câu 3:

- Chủ đề của văn bản là hành trình vượt biển đầy hiểm nguy của con người trong cõi âm.

Câu 4:

- Các rán nước trong văn bản là biểu tượng cho những thử thách khắc nghiệt, liên tiếp và không lối thoát mà con người phải chịu đựng trên hành trình sang cõi âm, đồng thời tượng trưng cho những tai ương, khổ ải của kiếp người nhỏ bé trước sức mạnh vô hình của thiên nhiên và thế giới siêu nhiên.

Câu 5:

- Trong đoạn thơ, các âm thanh được thể hiện là: tiếng nước sôi gầm réo, tiếng nước thét gào, tiếng sóng biển dữ dội.

- Những âm thanh ấy gợi lên cảm giác sợ hãi, tuyệt vọng và bất lực của con người trước thiên nhiên hung bạo, đồng thời làm nổi bật nỗi hoảng loạn tột cùng của nhân vật trữ tình khi đối diện với ranh giới giữa sự sống và cái chết.

Câu 1:

Đoạn trích trong văn bản Thạch Sanh, Lý Thông để lại ấn tượng bởi chiều sâu nhân văn được thể hiện qua số phận của người lương thiện. Ở đó, Thạch Sanh không chỉ hiện lên như một người anh hùng diệt quái, mà trước hết là một con người bị đẩy vào cảnh oan khuất, cô độc và đứng trước cái chết dù không hề có tội. Chính hoàn cảnh ấy làm nổi bật niềm tin của nhân dân vào công lý: sự thật có thể bị che lấp, nhưng không thể bị chôn vùi. Chi tiết tiếng đàn vang lên trong ngục tối vừa mang màu sắc kì ảo, vừa gợi cảm giác rất người, như tiếng lòng của kẻ bị oan tìm đường lên ánh sáng. Về nghệ thuật, đoạn trích được viết bằng thể thơ lục bát quen thuộc, ngôn ngữ giản dị mà giàu sức gợi. Cách kể chuyện kết hợp với cảm xúc trữ tình giúp câu chuyện không khô khan, đồng thời làm nổi bật vẻ đẹp trong sáng, nhân hậu của nhân vật Thạch Sanh.

Câu 2:

Cuộc sống hiện đại đang trôi đi với tốc độ ngày càng nhanh. Con người quen với những lịch trình dày đặc, những mục tiêu nối tiếp mục tiêu và cảm giác thường trực phải chạy đua với thời gian. Trong guồng quay ấy, sống chậm đôi khi bị hiểu lầm là chậm tiến, là không theo kịp nhịp vận động của xã hội. Nhưng thực chất, sống chậm không phải là đứng yên hay từ chối nỗ lực, mà là cách để con người điều chỉnh nhịp sống, sống tỉnh táo và có chiều sâu hơn giữa một thế giới vội vã.

Trước hết, sống chậm là biết dừng lại để lắng nghe chính mình. Khi quá bận rộn, con người dễ hành động theo quán tính, chạy theo kỳ vọng của người khác mà quên mất cảm xúc và nhu cầu thật sự của bản thân. Một nhịp chậm vừa đủ giúp con người nhận ra mình đang mệt hay đang ổn, cần nghỉ ngơi hay cần tiếp tục cố gắng. Đó có thể là những khoảnh khắc rất giản dị: một bữa cơm ăn trọn vẹn không bị gián đoạn, một buổi tối rời xa màn hình điện thoại, hay vài phút tĩnh lặng để suy nghĩ. Steve Jobs từng cho rằng sự sáng tạo không nảy sinh từ việc lao đi không ngừng, mà từ những khoảng lặng để suy nghĩ và kết nối các ý tưởng. Chính những khoảng chậm ấy giúp con người giữ được sự cân bằng và bền bỉ trong hành trình dài.

Không chỉ vậy, sống chậm còn góp phần nâng cao chất lượng công việc và các mối quan hệ. Trong xã hội hiện đại, không ít người bận rộn nhưng thiếu hiệu quả, làm nhiều nhưng hời hợt. Khi biết chậm lại đúng lúc, con người có điều kiện tập trung sâu hơn, suy nghĩ kỹ hơn trước khi hành động, từ đó giảm áp lực và hạn chế sai lầm. Nhà văn Haruki Murakami duy trì lối sống kỷ luật, làm việc trong không gian tĩnh lặng và chạy bộ hằng ngày để nuôi dưỡng sự tập trung và sáng tạo lâu dài. Đồng thời, sống chậm cũng giúp các mối quan hệ trở nên chân thành hơn, bởi sự thấu hiểu chỉ có thể hình thành từ những cuộc trò chuyện đủ lâu và đủ lắng nghe, chứ không thể nảy nở trong sự vội vàng.

Tuy nhiên, sống chậm không đồng nghĩa với lười biếng hay né tránh trách nhiệm. Nếu hiểu sai, sống chậm rất dễ trở thành cái cớ cho sự trì trệ và thụ động. Vì vậy, sống chậm cần đi kèm với ý thức và mục tiêu rõ ràng: biết khi nào cần tăng tốc để nắm bắt cơ hội, và khi nào cần chậm lại để giữ thăng bằng. Đó là sự chủ động làm chủ nhịp sống của mình, chứ không để hoàn cảnh hay áp lực xã hội cuốn đi một cách bị động.

Trong một xã hội luôn vận động không ngừng, sống chậm không khiến con người tụt lại phía sau. Trái lại, nó giúp con người đi vững hơn, hiểu mình hơn và sống có trách nhiệm hơn với bản thân cũng như với những người xung quanh. Khi biết chậm lại đúng lúc, con người mới có thể đi xa mà không đánh mất những giá trị quan trọng nhất của cuộc sống.

Câu 1:

- Văn bản được viết theo thể thơ lục bát

Câu 2:

- Văn bản sử dụng các phương thức biểu đạt: tự sự, miêu tả, biểu cảm.

Câu 3:

- Văn bản kể lại việc Thạch Sanh bị chằn tinh và đại bàng hãm hại, bị Lý Thông vu oan và giam vào ngục chờ ngày xử tử. Trong ngục, Thạch Sanh gảy đàn khiến tiếng đàn vang xa, làm công chúa nhớ lại ân nhân cứu mình và xin vua cho gặp người đánh đàn. Thạch Sanh được minh oan, kể rõ sự việc trước triều đình, được phong làm phò mã. Lý Thông được Thạch Sanh tha tội vì còn mẹ già nhưng trên đường về quê thì bị sét đánh chết, chịu sự trừng phạt của trời.

- Văn bản thuộc mô hình cốt truyện cổ tích quen thuộc: người tốt bị hãm hại, chịu oan khuất, được minh oan và cái ác bị trừng phạt.

Câu 4:

- Chi tiết này có tác dụng trước hết là thúc đẩy sự phát triển của cốt truyện, bởi chính tiếng đàn đã trở thành cầu nối giúp công chúa nhận ra ân nhân, từ đó dẫn đến việc Thạch Sanh được minh oan. Đồng thời, chi tiết kì ảo ấy còn khắc họa vẻ đẹp tâm hồn của Thạch Sanh: dù bị giam cầm, chịu oan ức nhưng chàng vẫn giữ được tấm lòng trong sáng, nhân hậu, thể hiện qua tiếng đàn ai oán mà chân thành. Bên cạnh đó, tiếng đàn mang yếu tố kì ảo còn thể hiện niềm tin của nhân dân vào sức mạnh của cái thiện, cho rằng sự lương thiện và công bằng sẽ tự tìm được tiếng nói và ánh sáng của nó, dù trong hoàn cảnh tăm tối nhất.

Câu 5:

- Giống nhau: Hai văn bản đều kể về nhân vật Thạch Sanh – người anh hùng hiền lành, dũng cảm, bị Lý Thông hãm hại nhưng cuối cùng được minh oan và hưởng hạnh phúc xứng đáng. Cả hai đều đề cao tư tưởng thiện thắng ác, phản ánh ước mơ công lý và lòng nhân đạo của nhân dân.

- Khác nhau: Văn bản trong đề được viết dưới hình thức truyện thơ lục bát, nhấn mạnh nhiều hơn vào yếu tố trữ tình, đặc biệt là tiếng đàn và tâm trạng nhân vật, trong khi truyện cổ tích Thạch Sanh truyền thống chủ yếu được kể bằng văn xuôi, chú trọng hành động và diễn biến sự kiện. Ngoài ra, văn bản thơ có xu hướng tăng cường tính cảm xúc và tính giáo huấn thông qua ngôn ngữ giàu hình ảnh, vần điệu dân gian.