Câu 1: Đoạn trích “Chèo đi rán thứ sáu … Đừng cho tôi bỏ thân chốn này, biển hỡi!” được rút từ truyện thơ dân gian " Vượt biển " của dân tộc Tày – Nùng , đây là tác phẩm giàu giá trị nhân văn, thường được sử dụng trong các nghi lễ cầu hồn. Đoạn trích đã miêu tả hành trình vượt qua những rán nước hiểm nguy nhất, qua đó bộc lộ rõ nỗi đau thân phận của các sa dạ sa dồng. Biển trong đoạn trích hiện lên với sức mạnh dữ dội, cuồng bạo và khủng khiếp: nước “vằn mông mốc”, “xé nhau đục vật vờ”, “cuộn thác”, “thét gào”, “gầm réo” như một mãnh thú khát máu luôn chực nuốt chửng con người. Các từ láy tượng thanh, tượng hình cùng nhiều động từ mạnh đã góp phần khắc họa nên sự cuồng bạo của biển cả một cách sinh động. Trước sức mạnh ấy, con người hiện lên nhỏ bé, yếu ớt và bất lực. Tiếng gọi tha thiết “Biển ơi”, “Nước hỡi” vừa thể hiện nỗi sợ hãi, vừa bộc lộ khát vọng được sống, được thoát khỏi số phận nghiệt ngã. Qua đoạn trích, tác giả dân gian đã cất lên tiếng kêu thương cho những con người khốn khổ, đồng thời phản ánh xã hội đầy bất công và áp bức. Câu 2 :

Hạnh phúc của con người gắn liền với tình thân – thứ tình cảm giản dị mà thiêng liêng, bền bỉ theo suốt cuộc đời mỗi người. Trong nhịp sống hiện đại hối hả, khi con người ngày càng bận rộn với học tập, công việc và các mối quan hệ xã hội, tình thân đôi khi bị lãng quên hoặc xem nhẹ. Chính vì vậy, việc nhìn nhận đúng vai trò và ý nghĩa của tình thân, đặc biệt đối với tuổi trẻ, là điều vô cùng cần thiết. Vậy tình thân là gì ? Đó là tình cảm gắn bó giữa những người có quan hệ ruột thịt trong gia đình, được xây dựng từ sự yêu thương, sẻ chia và trách nhiệm. Đây là mối quan hệ bền chặt nhất, không dễ bị thay thế bởi bất kì mối quan hệ nào khác. Trong cuộc sống hiện đại, dù con người có nhiều cơ hội mở rộng thế giới của mình, tình thân vẫn luôn là điểm tựa tinh thần vững chắc, là nơi con người tìm về sau những mệt mỏi, tổn thương. Đối với người trẻ – lứa tuổi nhiều khát vọng nhưng cũng không ít hoang mang – tình thân chính là nguồn động viên âm thầm giúp họ vững vàng hơn trước những thử thách của cuộc sống.Bên cạnh đó, tình thân còn là môi trường nuôi dưỡng nhân cách và cảm xúc con người. Từ trong gia đình, mỗi người học được cách yêu thương, cảm thông, biết sẻ chia và sống có trách nhiệm. Những lời khuyên chân thành khi ta lạc hướng, sự bao dung khi ta mắc lỗi hay niềm tự hào khi ta trưởng thành đều bắt nguồn từ tình thân. Chính những điều tưởng chừng bình dị ấy lại trở thành động lực giúp con người không ngừng cố gắng, vượt qua thất bại và hướng tới những giá trị tốt đẹp hơn.Trong đời sống, không khó để bắt gặp những người luôn trân trọng và gìn giữ tình thân. Có thể kể đến H’Hen Niê – Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam – dù đạt được danh tiếng và thành công nhưng luôn nhắc đến gia đình với sự biết ơn sâu sắc. Cô từng chia sẻ rằng chính sự hi sinh và ủng hộ thầm lặng của bố mẹ là động lực giúp cô vượt qua khó khăn và không quên cội nguồn. Bên cạnh đó, trong cuộc sống thường ngày, hình ảnh những người trẻ đi học, đi làm xa vẫn thường xuyên gọi điện hỏi thăm gia đình, dành dụm tiền gửi về cho cha mẹ đã trở nên quen thuộc. Những hành động nhỏ bé ấy cho thấy dù cuộc sống bận rộn, tình thân vẫn luôn được trân trọng như một giá trị không thể thay thế. Tuy nhiên, trong thực tế vẫn còn không ít người, đặc biệt là người trẻ, chưa thực sự ý thức được tầm quan trọng của tình thân. Có người vì mải mê theo đuổi thành công mà thờ ơ với gia đình, có người vô tình làm tổn thương người thân bằng những lời nói lạnh lùng, vô cảm. Những hành động ấy cần được nhìn nhận và phê phán. Dẫu vậy, trân trọng tình thân không đồng nghĩa với việc sống dựa dẫm hay khép mình trong phạm vi gia đình. Mỗi người cần biết cân bằng giữa tình thân và các mối quan hệ xã hội khác để trưởng thành một cách độc lập, lành mạnh. Nhận thức được giá trị thiêng liêng của tình thân, mỗi người – đặc biệt là người trẻ – cần học cách gìn giữ và vun đắp tình cảm ấy bằng sự quan tâm, lắng nghe và sẻ chia. Bởi suy cho cùng, giữa cuộc đời nhiều biến động, tình thân vẫn luôn là điểm tựa bền vững nhất, là nơi con người tìm thấy bình yên và hạnh phúc đích thực.

Câu 1:

Trong văn bản người kể là sa dạ đồng

Câu 2:

 Hình ảnh “biển” hiện ra trong văn bản có đặc điểm dữ dội, hung bạo, đầy đe doạ : nước cuộn thác, nước xoáy dữ, nước dựng đứng chấm trời, biển nổi bão phong ba, nước gầm réo, thét gào.

Câu 3:

Chủ đề của văn bản là nỗi đau khổ và hành trình chịu đựng số phận nghiệt ngã của con người sau cái chết oan ức, và quan niệm dân gian về thế giới cõi âm, luật lệ , thử thách mà linh hồn phải vượt qua.

Câu 4:

+ Rán nước thứ sáu: Thấy nước vằn mông mốc.

+ Rán nước thứ bảy: Nơi đây có ngọ lồm bủa giăng.

+ Rán nước thứ tám: Nước thét gào kéo xuống Long Vương.

+ Rán nước thứ chín: Khắp mặt biển nước sôi gầm réo.

+ Rán nước thứ mười: Thuyền lướt theo nước trời băng băng.

+ Rán nước thứ mười một: Sóng đuổi sóng xô đi.

+ Rán nước thứ mười hai: – A! Bờ biển kia rồi.

Trong đó các rán nước là biểu tượng cho những thử thách khắc nghiệt, liên tiếp và không lối thoát mà linh hồn người chết phải trải qua ở cõi âm. Đồng thời tượng trưng cho những đau đớn, bất công của số phận, đặc biệt là số phận của những con người thấp cổ bé họng, chết oan uổng.

Câu 5:

Đoạn thơ thể hiện các âm thanh: “gầm réo”, “thét gào”, tiếng nước sôi sục, cuộn xoáy dữ dội.
Những âm thanh này gợi cảm xúc sợ hãi, hoảng loạn, tuyệt vọng và bất lực của con người trước sức mạnh khủng khiếp của thiên nhiên và thế giới siêu nhiên, đồng thời làm nổi bật nỗi ám ảnh, bi thương của hành trình vượt biển nơi cõi âm.