Phạm Quốc An
Giới thiệu về bản thân
Trong nền văn học Việt Nam hiện đại, Thạch Lam là cây bút giàu chất trữ tình, luôn hướng ngòi bút vào những số phận bình dị và những rung động tinh tế trong tâm hồn con người. Truyện ngắn Trở về đã thể hiện sâu sắc điều đó qua cuộc gặp gỡ đầy nghẹn ngào giữa nhân vật Tâm và người mẹ già sau nhiều năm xa cách. Đoạn trích không chỉ khắc họa nỗi cô đơn, tình thương bao la của người mẹ mà còn cho thấy sự lạnh nhạt, vô tâm của Tâm trước tình cảm gia đình thiêng liêng. Mở đầu đoạn trích là khung cảnh ngôi nhà cũ nghèo nàn, hiu quạnh nơi quê nhà. Sau sáu năm xa cách, khi trở về, Tâm nhận ra “cái nhà cũ vẫn như trước”, chỉ “sụp thấp hơn một chút và mái gianh xơ xác hơn”. Những chi tiết miêu tả giản dị nhưng gợi lên sự nghèo khó, tàn tạ theo thời gian. Không gian ấy như phản chiếu cuộc sống lặng lẽ, cô độc của người mẹ già. Tiếng guốc “thong thả và chậm hơn trước” cho thấy dấu vết của tuổi tác và sự nhọc nhằn đã in hằn lên người mẹ. Qua ngòi bút tinh tế của Thạch Lam, người đọc cảm nhận được sự xót xa trước cảnh đời của một người mẹ già sống trong mong nhớ con. Hình ảnh người mẹ hiện lên thật cảm động với tình yêu thương sâu nặng dành cho con trai. Khi gặp lại con, bà “ứa nước mắt”, xúc động đến mức “không nói được”. Dù bị con bỏ bê suốt nhiều năm, bà vẫn không trách móc mà chỉ quan tâm, hỏi han sức khỏe của con. Nghe tin con từng ốm, bà “lo quá”, nhưng vì quê mùa nên không dám lên tỉnh thăm. Từng lời nói, cử chỉ của người mẹ đều chứa chan sự yêu thương và lo lắng. Đặc biệt, khi Tâm chuẩn bị rời đi, bà vẫn “khẩn khoản” giữ con ở lại ăn cơm. Tình mẫu tử trong đoạn trích hiện lên thật giản dị nhưng vô cùng sâu sắc, khiến người đọc không khỏi xúc động. Trái ngược với tình thương của mẹ là thái độ lạnh nhạt, vô cảm của Tâm. Sau nhiều năm xa quê, Tâm đã thay đổi hoàn toàn. Những câu nói của anh với mẹ trở nên gượng gạo, khó khăn “mới ra khỏi miệng được”. Anh không còn tha thiết với quê hương hay những người thân thuộc ngày trước. Khi nghe mẹ kể chuyện làng quê, Tâm “dửng dưng không để ý đến”. Trong suy nghĩ của anh, cuộc sống giàu sang nơi thành thị đã tách biệt hoàn toàn với cuộc đời nghèo khó ở thôn quê. Chính sự thực dụng và ích kỉ đã khiến anh trở nên xa lạ với mẹ ruột của mình. Đỉnh điểm của sự vô tâm ấy là hành động đưa tiền cho mẹ trước lúc ra về. Tâm “hơi kiêu ngạo” lấy tiền đưa cho mẹ như thể đó là cách duy nhất để làm tròn bổn phận. Anh nghĩ rằng chỉ cần gửi tiền là đủ, trong khi điều người mẹ cần hơn cả chính là sự quan tâm và tình cảm của con trai. Hình ảnh “bà cụ run run đỡ lấy gói bạc, rơm rớm nước mắt” gợi lên nỗi tủi thân và đau lòng của người mẹ già. Bà xúc động không phải vì tiền, mà vì khát khao được gần con vẫn quá mong manh. Qua chi tiết ấy, Thạch Lam kín đáo phê phán lối sống thực dụng, vô cảm của một bộ phận con người khi chạy theo cuộc sống thành thị mà quên đi tình nghĩa gia đình. Đoạn trích còn cho thấy nghệ thuật đặc sắc của Thạch Lam. Nhà văn không xây dựng những tình huống gay cấn mà tập trung đi sâu vào tâm lí nhân vật bằng giọng văn nhẹ nhàng, tinh tế. Những chi tiết nhỏ như tiếng guốc, mái nhà xơ xác hay ánh mắt của người mẹ đều mang sức gợi cảm lớn. Chính lối viết giàu chất trữ tình ấy đã làm cho câu chuyện trở nên chân thực và ám ảnh. Qua đoạn trích “Trở về”, Thạch Lam đã thể hiện niềm xót thương đối với người mẹ nghèo giàu tình yêu thương, đồng thời nhắc nhở con người phải biết trân trọng tình cảm gia đình. Tác phẩm để lại trong lòng người đọc nhiều suy ngẫm về đạo hiếu và giá trị của tình thân trong cuộc sống.
Trong nền văn học Việt Nam hiện đại, Thạch Lam là cây bút giàu chất trữ tình, luôn hướng ngòi bút vào những số phận bình dị và những rung động tinh tế trong tâm hồn con người. Truyện ngắn Trở về đã thể hiện sâu sắc điều đó qua cuộc gặp gỡ đầy nghẹn ngào giữa nhân vật Tâm và người mẹ già sau nhiều năm xa cách. Đoạn trích không chỉ khắc họa nỗi cô đơn, tình thương bao la của người mẹ mà còn cho thấy sự lạnh nhạt, vô tâm của Tâm trước tình cảm gia đình thiêng liêng. Mở đầu đoạn trích là khung cảnh ngôi nhà cũ nghèo nàn, hiu quạnh nơi quê nhà. Sau sáu năm xa cách, khi trở về, Tâm nhận ra “cái nhà cũ vẫn như trước”, chỉ “sụp thấp hơn một chút và mái gianh xơ xác hơn”. Những chi tiết miêu tả giản dị nhưng gợi lên sự nghèo khó, tàn tạ theo thời gian. Không gian ấy như phản chiếu cuộc sống lặng lẽ, cô độc của người mẹ già. Tiếng guốc “thong thả và chậm hơn trước” cho thấy dấu vết của tuổi tác và sự nhọc nhằn đã in hằn lên người mẹ. Qua ngòi bút tinh tế của Thạch Lam, người đọc cảm nhận được sự xót xa trước cảnh đời của một người mẹ già sống trong mong nhớ con. Hình ảnh người mẹ hiện lên thật cảm động với tình yêu thương sâu nặng dành cho con trai. Khi gặp lại con, bà “ứa nước mắt”, xúc động đến mức “không nói được”. Dù bị con bỏ bê suốt nhiều năm, bà vẫn không trách móc mà chỉ quan tâm, hỏi han sức khỏe của con. Nghe tin con từng ốm, bà “lo quá”, nhưng vì quê mùa nên không dám lên tỉnh thăm. Từng lời nói, cử chỉ của người mẹ đều chứa chan sự yêu thương và lo lắng. Đặc biệt, khi Tâm chuẩn bị rời đi, bà vẫn “khẩn khoản” giữ con ở lại ăn cơm. Tình mẫu tử trong đoạn trích hiện lên thật giản dị nhưng vô cùng sâu sắc, khiến người đọc không khỏi xúc động. Trái ngược với tình thương của mẹ là thái độ lạnh nhạt, vô cảm của Tâm. Sau nhiều năm xa quê, Tâm đã thay đổi hoàn toàn. Những câu nói của anh với mẹ trở nên gượng gạo, khó khăn “mới ra khỏi miệng được”. Anh không còn tha thiết với quê hương hay những người thân thuộc ngày trước. Khi nghe mẹ kể chuyện làng quê, Tâm “dửng dưng không để ý đến”. Trong suy nghĩ của anh, cuộc sống giàu sang nơi thành thị đã tách biệt hoàn toàn với cuộc đời nghèo khó ở thôn quê. Chính sự thực dụng và ích kỉ đã khiến anh trở nên xa lạ với mẹ ruột của mình. Đỉnh điểm của sự vô tâm ấy là hành động đưa tiền cho mẹ trước lúc ra về. Tâm “hơi kiêu ngạo” lấy tiền đưa cho mẹ như thể đó là cách duy nhất để làm tròn bổn phận. Anh nghĩ rằng chỉ cần gửi tiền là đủ, trong khi điều người mẹ cần hơn cả chính là sự quan tâm và tình cảm của con trai. Hình ảnh “bà cụ run run đỡ lấy gói bạc, rơm rớm nước mắt” gợi lên nỗi tủi thân và đau lòng của người mẹ già. Bà xúc động không phải vì tiền, mà vì khát khao được gần con vẫn quá mong manh. Qua chi tiết ấy, Thạch Lam kín đáo phê phán lối sống thực dụng, vô cảm của một bộ phận con người khi chạy theo cuộc sống thành thị mà quên đi tình nghĩa gia đình. Đoạn trích còn cho thấy nghệ thuật đặc sắc của Thạch Lam. Nhà văn không xây dựng những tình huống gay cấn mà tập trung đi sâu vào tâm lí nhân vật bằng giọng văn nhẹ nhàng, tinh tế. Những chi tiết nhỏ như tiếng guốc, mái nhà xơ xác hay ánh mắt của người mẹ đều mang sức gợi cảm lớn. Chính lối viết giàu chất trữ tình ấy đã làm cho câu chuyện trở nên chân thực và ám ảnh. Qua đoạn trích “Trở về”, Thạch Lam đã thể hiện niềm xót thương đối với người mẹ nghèo giàu tình yêu thương, đồng thời nhắc nhở con người phải biết trân trọng tình cảm gia đình. Tác phẩm để lại trong lòng người đọc nhiều suy ngẫm về đạo hiếu và giá trị của tình thân trong cuộc sống.