câu 1 :

Trong văn bản Chiếu cầu hiền, nghệ thuật lập luận của Nguyễn Trãi (viết thay lời vua Lê Thái Tổ) đạt đến trình độ mẫu mực của thể văn nghị luận trung đại. Đầu tiên, cấu trúc lập luận rất chặt chẽ và logic, đi từ việc khẳng định quy luật khách quan "hiền tài là nguyên khí quốc gia" đến việc chỉ ra trách nhiệm của người trí thức đối với thời đại. Cách đặt vấn đề trực diện, sử dụng những hình ảnh ẩn dụ giàu sức thuyết phục như "ngôi sao sáng" hay "người quân tử" giúp tăng tính biểu cảm. Thứ hai, hệ thống luận điểm rõ ràng, kết hợp nhuần nhuyễn giữa lí lẽ đanh thép và tình cảm chân thành. Tác giả không dùng quyền uy của bậc quân vương để áp đặt mà dùng thái độ cầu thị, khiêm cung nhằm xóa bỏ tâm lí e ngại của những bậc hiền sĩ còn ẩn dật. Cuối cùng, ngôn ngữ văn chính luận sắc sảo, hàm súc nhưng vẫn thấm đẫm tinh thần nhân văn đã tạo nên sức mạnh cảm hóa lòng người sâu sắc. Chính nghệ thuật lập luận bậc thầy này đã biến một văn bản hành chính thành một áng văn chương đầy sức thuyết phục, góp phần quan trọng vào công cuộc kiến thiết đất nước sau chiến tranh.
câu2:

Trong kỷ nguyên kinh tế tri thức, hiền tài không chỉ là "nguyên khí quốc gia" mà còn là động cơ chính thúc đẩy sự phát triển vượt bậc của mỗi dân tộc. Tuy nhiên, một thực trạng đáng lo ngại mà Việt Nam đang phải đối mặt chính là hiện tượng "chảy máu chất xám". Đây là vấn đề nan giải, ảnh hưởng trực tiếp đến nội lực và tương lai của đất nước trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng.

"Chảy máu chất xám" (Brain Drain) được hiểu là sự di chuyển của nguồn nhân lực có trình độ cao, các chuyên gia, nhà khoa học và sinh viên ưu tú từ quốc gia này sang quốc gia khác để học tập và làm việc lâu dài. Tại Việt Nam, hiện tượng này biểu hiện rõ rệt qua việc đại đa số các quán quân đường lên đỉnh Olympia hay các du học sinh xuất sắc thường chọn ở lại các nước phát triển như Mỹ, Úc, Châu Âu sau khi tốt nghiệp thay vì trở về cống hiến. Bên cạnh đó, nhiều trí thức trong nước cũng có xu hướng chuyển từ các cơ quan nhà nước sang các tập đoàn đa quốc gia hoặc tìm đường định cư nước ngoài.

Nguyên nhân của hiện trạng này bắt nguồn từ nhiều phía. Trước hết, về mặt kinh tế, mức lương và chế độ đãi ngộ tại Việt Nam nhìn chung còn thấp, chưa tương xứng với công sức và trí tuệ mà người lao động bỏ ra. Thứ hai, môi trường làm việc trong nước đôi khi còn thiếu sự chuyên nghiệp, máy móc thiết bị nghiên cứu lạc hậu, khiến các nhà khoa học khó có thể phát huy tối đa năng lực sáng tạo. Ngoài ra, cơ chế quản lý còn nặng tính hành chính, thiếu không gian cho những ý tưởng đột phá cũng là một rào cản lớn. Cuối cùng, tâm lý mong muốn con cái được hưởng nền giáo dục và y tế tiên tiến ở nước ngoài cũng thúc đẩy nhiều người tài chọn con đường ra đi.

Hậu quả của "chảy máu chất xám" là vô cùng nặng nề. Khi những cái đầu tinh túy nhất rời đi, quốc gia sẽ mất đi lực lượng nòng cốt để thực hiện các cuộc cách mạng công nghệ và đổi mới sáng tạo. Điều này dẫn đến nguy cơ tụt hậu về kinh tế, lãng phí ngân sách đào tạo và làm gia tăng khoảng cách phát triển giữa Việt Nam với thế giới. Đất nước sẽ rơi vào vòng lặp: thiếu người tài nên chậm phát triển, mà chậm phát triển lại càng khó thu hút và giữ chân người tài.

Để khắc phục tình trạng này, chúng ta cần một chiến lược đồng bộ. Nhà nước và các doanh nghiệp cần cải thiện mạnh mẽ chế độ tiền lương, xây dựng môi trường làm việc hiện đại và minh bạch. Quan trọng hơn, cần có cơ chế "trải thảm đỏ" thực sự, trao cho người tài quyền tự chủ trong nghiên cứu và các vị trí lãnh đạo xứng tầm. Tuy nhiên, chúng ta cũng cần nhìn nhận "chảy máu chất xám" theo một hướng tích cực hơn: "gửi chất xám". Nếu không thể giữ họ ở lại trong nước, hãy tìm cách kết nối với mạng lưới trí thức Việt kiều để họ có thể đóng góp từ xa thông qua tư vấn, đầu tư hoặc chuyển giao công nghệ.

Tóm lại, việc người tài đi hay ở là quyền tự do cá nhân, nhưng việc tạo ra một "mảnh đất lành" để họ muốn đậu lại là trách nhiệm của quốc gia. Là thế hệ học sinh đang ngồi trên ghế nhà trường, chúng ta cần nỗ lực rèn luyện đức và tài, để dù ở bất cứ đâu, trong bất cứ vai trò nào, chúng ta vẫn có thể đóng góp sức mình cho sự phồn vinh của quê hương Việt Nam.

câu 1 :

Trong văn bản Chiếu cầu hiền, nghệ thuật lập luận của Nguyễn Trãi (viết thay lời vua Lê Thái Tổ) đạt đến trình độ mẫu mực của thể văn nghị luận trung đại. Đầu tiên, cấu trúc lập luận rất chặt chẽ và logic, đi từ việc khẳng định quy luật khách quan "hiền tài là nguyên khí quốc gia" đến việc chỉ ra trách nhiệm của người trí thức đối với thời đại. Cách đặt vấn đề trực diện, sử dụng những hình ảnh ẩn dụ giàu sức thuyết phục như "ngôi sao sáng" hay "người quân tử" giúp tăng tính biểu cảm. Thứ hai, hệ thống luận điểm rõ ràng, kết hợp nhuần nhuyễn giữa lí lẽ đanh thép và tình cảm chân thành. Tác giả không dùng quyền uy của bậc quân vương để áp đặt mà dùng thái độ cầu thị, khiêm cung nhằm xóa bỏ tâm lí e ngại của những bậc hiền sĩ còn ẩn dật. Cuối cùng, ngôn ngữ văn chính luận sắc sảo, hàm súc nhưng vẫn thấm đẫm tinh thần nhân văn đã tạo nên sức mạnh cảm hóa lòng người sâu sắc. Chính nghệ thuật lập luận bậc thầy này đã biến một văn bản hành chính thành một áng văn chương đầy sức thuyết phục, góp phần quan trọng vào công cuộc kiến thiết đất nước sau chiến tranh.
câu2:

Trong kỷ nguyên kinh tế tri thức, hiền tài không chỉ là "nguyên khí quốc gia" mà còn là động cơ chính thúc đẩy sự phát triển vượt bậc của mỗi dân tộc. Tuy nhiên, một thực trạng đáng lo ngại mà Việt Nam đang phải đối mặt chính là hiện tượng "chảy máu chất xám". Đây là vấn đề nan giải, ảnh hưởng trực tiếp đến nội lực và tương lai của đất nước trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng.

"Chảy máu chất xám" (Brain Drain) được hiểu là sự di chuyển của nguồn nhân lực có trình độ cao, các chuyên gia, nhà khoa học và sinh viên ưu tú từ quốc gia này sang quốc gia khác để học tập và làm việc lâu dài. Tại Việt Nam, hiện tượng này biểu hiện rõ rệt qua việc đại đa số các quán quân đường lên đỉnh Olympia hay các du học sinh xuất sắc thường chọn ở lại các nước phát triển như Mỹ, Úc, Châu Âu sau khi tốt nghiệp thay vì trở về cống hiến. Bên cạnh đó, nhiều trí thức trong nước cũng có xu hướng chuyển từ các cơ quan nhà nước sang các tập đoàn đa quốc gia hoặc tìm đường định cư nước ngoài.

Nguyên nhân của hiện trạng này bắt nguồn từ nhiều phía. Trước hết, về mặt kinh tế, mức lương và chế độ đãi ngộ tại Việt Nam nhìn chung còn thấp, chưa tương xứng với công sức và trí tuệ mà người lao động bỏ ra. Thứ hai, môi trường làm việc trong nước đôi khi còn thiếu sự chuyên nghiệp, máy móc thiết bị nghiên cứu lạc hậu, khiến các nhà khoa học khó có thể phát huy tối đa năng lực sáng tạo. Ngoài ra, cơ chế quản lý còn nặng tính hành chính, thiếu không gian cho những ý tưởng đột phá cũng là một rào cản lớn. Cuối cùng, tâm lý mong muốn con cái được hưởng nền giáo dục và y tế tiên tiến ở nước ngoài cũng thúc đẩy nhiều người tài chọn con đường ra đi.

Hậu quả của "chảy máu chất xám" là vô cùng nặng nề. Khi những cái đầu tinh túy nhất rời đi, quốc gia sẽ mất đi lực lượng nòng cốt để thực hiện các cuộc cách mạng công nghệ và đổi mới sáng tạo. Điều này dẫn đến nguy cơ tụt hậu về kinh tế, lãng phí ngân sách đào tạo và làm gia tăng khoảng cách phát triển giữa Việt Nam với thế giới. Đất nước sẽ rơi vào vòng lặp: thiếu người tài nên chậm phát triển, mà chậm phát triển lại càng khó thu hút và giữ chân người tài.

Để khắc phục tình trạng này, chúng ta cần một chiến lược đồng bộ. Nhà nước và các doanh nghiệp cần cải thiện mạnh mẽ chế độ tiền lương, xây dựng môi trường làm việc hiện đại và minh bạch. Quan trọng hơn, cần có cơ chế "trải thảm đỏ" thực sự, trao cho người tài quyền tự chủ trong nghiên cứu và các vị trí lãnh đạo xứng tầm. Tuy nhiên, chúng ta cũng cần nhìn nhận "chảy máu chất xám" theo một hướng tích cực hơn: "gửi chất xám". Nếu không thể giữ họ ở lại trong nước, hãy tìm cách kết nối với mạng lưới trí thức Việt kiều để họ có thể đóng góp từ xa thông qua tư vấn, đầu tư hoặc chuyển giao công nghệ.

Tóm lại, việc người tài đi hay ở là quyền tự do cá nhân, nhưng việc tạo ra một "mảnh đất lành" để họ muốn đậu lại là trách nhiệm của quốc gia. Là thế hệ học sinh đang ngồi trên ghế nhà trường, chúng ta cần nỗ lực rèn luyện đức và tài, để dù ở bất cứ đâu, trong bất cứ vai trò nào, chúng ta vẫn có thể đóng góp sức mình cho sự phồn vinh của quê hương Việt Nam.