Câu 1 :

Lối sống chủ động đóng vai trò vô cùng quan trọng trong cuộc sống hiện đại. Nó thể hiện ở việc mỗi cá nhân tự nhận thức, tự chịu trách nhiệm và hành động một cách có mục đích, thay vì chờ đợi hoặc phản ứng thụ động trước hoàn cảnh. Người sống chủ động luôn biết cách đặt ra mục tiêu rõ ràng, lập kế hoạch cụ thể và kiên trì thực hiện để đạt được ước mơ của mình. Họ không ngừng học hỏi, rèn luyện bản thân và sẵn sàng đối mặt với thử thách. Nhờ đó, họ có thể kiểm soát cuộc sống, giảm bớt căng thẳng, nắm bắt cơ hội và đạt được thành công bền vững. Hơn nữa, lối sống chủ động còn giúp xây dựng sự tự tin, tạo động lực cho người xung quanh và đóng góp tích cực vào cộng đồng. Ngược lại, lối sống thụ động dễ dẫn đến sự phụ thuộc, lãng phí thời gian, bỏ lỡ cơ hội và khó đạt được hạnh phúc trọn vẹn. Vì vậy, việc rèn luyện và duy trì lối sống chủ động là điều cần thiết để mỗi người có thể sống một cuộc đời ý nghĩa và trọn vẹn.

Câu 2 :

Bài thơ "Bảo kính cảnh giới" của Nguyễn Trãi là một bức tranh thiên nhiên mùa hè tươi đẹp, sống động, đồng thời thể hiện tâm hồn thanh cao, tấm lòng yêu nước thương dân sâu sắc của nhà thơ.

Mở đầu bài thơ là khung cảnh ngày hè dài với cảm giác thư thái: "Rồi hóng mát thuở ngày trường". Khung cảnh thiên nhiên hiện lên rực rỡ, tràn đầy sức sống qua các hình ảnh: "Hoè lục đùn đùn tán rợp trương", "Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ", "Hồng liên trì đã tịn mùi hương". Màu xanh mướt của hoè, màu đỏ nồng nàn của thạch lựu, hương sen thơm ngát... tất cả đều được miêu tả bằng những động từ mạnh ("đùn đùn", "phun", "tịn") cho thấy sự sinh sôi nảy nở mãnh liệt của vạn vật.

Trong bức tranh thiên nhiên ấy, âm thanh cuộc sống con người cũng len lỏi vào, tạo nên sự hài hoà giữa thiên nhiên và cuộc sống: "Lao xao chợ cá làng ngư phủ", "Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương". Tiếng lao xao của chợ cá chiều tà, tiếng ve kêu râm ran lúc hoàng hôn mang đến sự gần gũi, ấm áp, thể hiện cái nhìn lạc quan, yêu đời của Nguyễn Trãi.

Đặc biệt, hai câu thơ cuối bộc lộ rõ nhất tấm lòng ưu dân ái quốc của tác giả: "Lẽ có Ngu cầm đàn một tiếng, Dân giàu đủ khắp đòi phương". Nguyễn Trãi ước gì có được cây đàn Ngu cầm của vua Thuấn ngày xưa để gảy lên khúc ca thái bình, mong muốn nhân dân được sống trong cảnh giàu đủ, ấm no. Đây là ước mơ lớn lao, cao cả, vượt lên trên niềm vui cá nhân, khẳng định tư tưởng nhân đạo cốt lõi trong thơ văn Ức Trai.

Qua nghệ thuật đối, việc sử dụng từ Hán Việt trang nhã kết hợp với từ thuần Việt giản dị, bài thơ đã khắc hoạ thành công vẻ đẹp của thiên nhiên ngày hè và truyền tải thông điệp sâu sắc về tình yêu cuộc sống, tình yêu thương con người của Nguyễn Trãi.

Qua đó, bài thơ là sự kết hợp hài hòa giữa chất trữ tình và chất triết lí. Qua bức tranh thiên nhiên mùa hè, Nguyễn Trãi đã bộc lộ vẻ đẹp tâm hồn mình: một con người yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống và trên hết là tấm lòng vì dân, vì nước.

Câu 1 :

- Thể thơ : Thất ngôn bát cú Đường luật

Câu 2 :

- Những hình ảnh/chi tiết nói về nét sinh hoạt hàng ngày đạm bạc, thanh cao của tác giả: + Một mai, một cuốc, một cần câu. + Thu ăn măng trúc, đông ăn giá. + Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao.

Câu 3 :

- Biện pháp tu từ : Liệt kê - Tác dụng : + Liệt kê những công cụ lao động đơn sơ, dân dã, quen thuộc của người nông dân. + Nhấn mạnh sự sẵn sàng, chủ động trong cuốc sống ở ẩn, rời xa danh lợi. + Tạo nhịp điệu chậm rãi, thể hiện phong thái ung dung, thảnh thơi, hòa mình với thiên nhiên của tác giả.

Câu 4 :

- Quan niệm "dại - khôn" của tác giả là : + Điểm đặc biệt: Tác giả sử dụng cách nói ngược (trào phúng) + Ta dại - tìm nơi vắng vẻ : Lựa chọn lối sống ẩn dật, rời xa chốn quan trường bon chen, danh lợi để giữ vững nhân cách, sống an nhàn, trong sạch. + Người khôn - đến chốn lao xao: Ý chỉ những người ham hố công danh, phú quý, bon chen chốn triều đình, theo quan điểm của Nguyễn Bỉnh Khiêm, đó chỉ là "dại" vì đánh mất sự bình yên và nhân cách. => Khẳng định triết lý sống nhàn, coi thường danh lợi, tự tại.

Câu 5 :

Qua bài thơ "Nhàn", tôi cảm nhận sâu sắc vẻ đẹp nhân cách cao thượng, thanh cao của Nguyễn Bỉnh Khiêm. Ông là một bậc trí giả nhìn thấu sự phù phiêm của danh lợi, "phú quý tựa chiêm bão", nên chủ đồng từ bỏ chốn quan trường để về quê sống cuộc đời an nhàn, hòa mình với thiên nhiên. Nhân cách của ông thể hiện ở thái độ sống thuần theo tự nhiên, giản dị nhưng giữ trọn sự trong sạch, khí tiết của một bậc quân tử. Sự "dại" mà ông chọn chính là cái khôn của một người biết dừng đúng lúc để tầm hồn được thư thái.