Chế độ thực dân (thế kỷ XIX - XX) đã biến Đông Nam Á thành thuộc địa, tước đoạt độc lập, vơ vét tài nguyên, kìm hãm kinh tế lạc hậu và văn hóa nô dịch. Tác động tiêu cực bao gồm xã hội phân hóa sâu sắc và chia rẽ dân tộc. Tuy nhiên, nó cũng du nhập phương thức sản xuất tư bản, hạ tầng mới và làm xuất hiện các giai cấp mới, thúc đẩy phong trào giải phóng dân tộc. 

Ảnh hưởng của chế độ thực dân đối với các quốc gia Đông Nam Á

Chính trị: Các nước mất độc lập, chủ quyền, bị chia cắt

Kinh tế: Trở thành nơi cung cấp nguyên liệu thô và thị trường tiêu thụ hàng hóa cho chính quốc

Xã hội: Phân hóa sâu sắc, tồn tại các mâu thuẫn lớn (nhân dân với thực dân, nông dân với địa chủ). Đời sống nhân dân cực khổ, bị bóc lột, sưu thuế nặng nề.

Văn hóa - Giáo dục: Thực dân thi hành chính sách "ngu dân", hạn chế giáo dục, khuyến khích hủ tục, tệ nạn nhằm làm suy yếu bản sắc văn hóa dân tộc. 

Liên hệ thực tế ở Việt Nam

Về kinh tế: Pháp thực hiện cuộc khai thác thuộc địa, cướp ruộng đất, lập đồn điền, xây dựng hệ thống đường sắt, cảng biển chủ yếu để phục vụ vận chuyển tài nguyên về Pháp thay vì phát triển nội lực.

Về xã hội: Xã hội phân hóa thành các giai cấp: địa chủ phong kiến, nông dân, tư sản, tiểu tư sản và giai cấp công nhân.

Về chính trị & Văn hóa: Pháp thực hiện chính sách "chia để trị" (Bắc Kỳ, Trung Kỳ, Nam Kỳ), hạn chế tự do ngôn luận. Tuy nhiên, văn hóa phương Tây cũng mang lại một số yếu tố tích cực như chữ Quốc ngữ được phổ biến.

Hậu quả và cuộc đấu tranh: Sự áp bức đã dẫn đến các phong trào yêu nước sôi nổi (như Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh) và cuối cùng là sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam, lãnh đạo Cách mạng Tháng Tám năm 1945 giành lại độc lập.

Quá trình xâm lược Đông Nam Á hải đảo của thực dân phương Tây diễn ra sớm và kéo dài (từ thế kỷ XVI - XX), nổi bật với công việcTây Ban Nha chiếm Phi-li-pin, Hà Lan kiểm soát In-đô-nê-xi-a, và Anh xâm chiếm vùng Malaixia, Singapo. Các nước này sử dụng thương mại, truyền giáo, kết hợp quân sự, biến khu vực thành thuộc địa, khai thác tài nguyên và nô dịch nhân dân.

Quá trình xâm nhập công cụ có thể: In-đô-nê-xi-a: Bắt đầu từ thế kỷ XVI, các thương nhân Bồ Đào Nha, sau đó là ảnh hưởng tranh cạnh Hà Lan. Hà Lan thiết lập ách cai trị thực dân, sử dụng toàn bộ quần đảo vào cuối thế kỷ XIX.

Phi-li-pin: Từ thế kỷ XVI, Tây Ban Nha thống trị. Sau trận thua trong trận tranh với Mỹ (1898), Tây Ban Nha nhượng Phi-li-pin cho Mỹ.

Malaixia, Singapo và Brunây: Anh mạnh mẽ xâm nhập thông qua thương điếm. Đến đầu thế kỷ XX, toàn vùng lãnh thổ này rơi vào tay Anh.

Đặc điểm: Quá trình xâm lược diễn ra lâu dài, tận dụng lúc các vương quốc phong kiến ​​​​bản địa suy yếu, khủng hoảng để chia và thôn tính.