Câu 1Trong đoạn trích, Lê Tương Dực hiện lên như một vị hôn quân tiêu biểu của thời loạn. Trước những lời khuyên can tha thiết của Trịnh Duy Sản, ông tỏ ra cau có, giận dữ, cố chấp, nhất quyết bảo vệ thú vui xa xỉ của mình thay vì lo việc nước. Việc xây Cửu Trùng Đài đối với ông không phải công trình vì dân vì nước mà chỉ để phục vụ sự hưởng lạc cá nhân. Lê Tương Dực mù quáng tin rằng kinh thành “vững như bàn thạch”, mặc kệ tình cảnh giặc giã khắp nơi. Qua ngôn ngữ đối thoại và những chỉ dẫn sân khấu như cau mặt, quát mắng, rút kiếm, nhân vật hiện lên với bản chất tàn bạo, độc đoán, xem thường trung thần và xem nhẹ sinh mạng dân chúng. Không chỉ mê tửu sắc, ông còn bị cung nữ và kẻ nịnh thần thao túng, mất hẳn khả năng phân biệt đúng sai. Hình ảnh Lê Tương Dực là lời cảnh tỉnh về sự suy đồi của tầng lớp cầm quyền và nguyên nhân sâu xa khiến triều Lê mục ruỗng, dẫn đến bi kịch cho dân tộc và cho chính bản thân ông

câu 2 Trong đời sống hiện đại, khi nhịp sống trở nên gấp gáp và con người bị cuốn vào những mối quan tâm cá nhân, “bệnh vô cảm” đang trở thành một vấn đề đáng lo ngại, đặc biệt trong bộ phận giới trẻ. Vô cảm là trạng thái thờ ơ trước nỗi đau, niềm vui hay những biến động xung quanh; là sự mất dần khả năng rung động trước các giá trị nhân văn. Đây không chỉ là hiện tượng đạo đức mà còn là hồi chuông cảnh tỉnh về sự xuống cấp của tình người.

Thực tế cho thấy, một số bạn trẻ ngày nay dễ dàng thản nhiên trước cảnh người gặp nạn, vô tư quay clip hay đăng tải hình ảnh thay vì giúp đỡ. Không ít người chỉ biết quan tâm đến lợi ích của bản thân, ngại sẻ chia, ngại tham gia hoạt động cộng đồng. Nguyên nhân của tình trạng này bắt nguồn từ sự phát triển quá nhanh của công nghệ làm con người phụ thuộc vào thế giới ảo; từ lối sống ích kỷ được nuông chiều; từ sự thiếu gắn kết trong gia đình và nhà trường về giáo dục cảm xúc, kỹ năng sống.

Tác hại của căn bệnh vô cảm vô cùng nghiêm trọng. Nó bào mòn những giá trị đạo đức truyền thống, khiến con người trở nên lạnh lùng, xã hội trở nên chia cắt. Một cộng đồng mà mỗi cá nhân chỉ biết sống cho mình sẽ không thể phát triển bền vững. Ngược lại, sự đồng cảm và sẻ chia luôn là nền tảng để xây dựng một xã hội nhân ái, văn minh.

Để đẩy lùi bệnh vô cảm, giới trẻ trước hết cần tập thói quen quan sát, lắng nghe và đặt mình vào hoàn cảnh của người khác. Hãy bắt đầu từ những hành động nhỏ như giúp đỡ người gặp khó khăn, tham gia hoạt động thiện nguyện, dành thời gian cho gia đình. Gia đình, nhà trường và xã hội cũng cần tạo môi trường khuyến khích lòng nhân ái, tôn vinh những hành động đẹp.

Vô cảm không phải là bản chất của tuổi trẻ. Khi biết sống yêu thương, biết đồng cảm, giới trẻ sẽ trở thành lực lượng lan tỏa những giá trị tốt đẹp, góp phần xây dựng một xã hội ấm áp và giàu tính nhân văn

Câu 1 Đoạn trích trên tái hiện lại cuộc đối thoại căng thẳng giữa Vua Lê Tương Dực và Nguyên Quận công Trịnh Duy Sản. Trịnh Duy Sản lo ngại về tình hình đất nước, cho rằng nhà Lê đang đứng trước nguy cơ diệt vong vì sự suy đồi của chính quyền, cụ thể là dưới triều Lê Tương Dực. Ông kêu gọi Hoàng thượng phải từ bỏ việc xây dựng Cửu Trùng Đài, bởi vì nó đang làm cho đất nước thêm sa sút. Trong khi đó, Lê Tương Dực lại không mấy quan tâm đến lời khuyên của Trịnh Duy Sản, và ông kiên quyết tiếp tục xây dựng công trình mà mình yêu thích

Câu2 Tâu Hoàng thượng, quả có thế. Hoàng thượng nên bãi ngay việc xây Cửu Trùng Đài. Dâm dật là mầm bại vong, xa xỉ là nguồn loạn lạc. Hoàng thượng là bậc thanh minh, xin nghĩ lại."

Câu 3 Những chỉ dẫn sân khấu của vua Lê Tương Dực thể hiện rõ thái độ và tính cách của nhân vật trong vở kịch. Vua Lê Tương Dực không chỉ là một nhân vật thụ động mà còn là một nhân vật tự cao, coi mình là tối thượng. Chỉ dẫn sân khấu như "cau mặt", "nghĩ một lúc", "quay mặt đi" hay "rút kiếm" cho thấy sự giận dữ và bất mãn của ông đối với những lời can ngăn của Trịnh Duy Sản. Những hành động này giúp người xem cảm nhận được sự mâu thuẫn giữa quyền lực và lương tri trong triều đình, đồng thời làm nổi bật tính cách của nhà vua - người vừa vô trách nhiệm, vừa bảo thủ

Câu 4 Phân tích:
Trong đoạn văn trên, tác giả sử dụng biện pháp tu từ liệt kê và so sánh.

• Liệt kê: Các tên của các nhóm giặc nổi dậy như Thôn Duy Nhạc, Ngô Văn Tổng, Trần Tuân, Phùng Chương... được liệt kê ra, thể hiện sự lan rộng và đa dạng của các cuộc khởi nghĩa trên khắp đất nước. Biện pháp này làm tăng cảm giác khủng hoảng và sự nguy hiểm của tình hình.
• So sánh: “Tiếng oán thán nổi lên đầy trời” là một phép so sánh ẩn dụ, nhằm nhấn mạnh mức độ căng thẳng và sự bất mãn của người dân. Câu này làm nổi bật sự khổ sở của dân chúng trong bối cảnh hỗn loạn và bất công.

Tác dụng của biện pháp tu từ này là tạo ra một bức tranh sinh động về tình hình đất nước. Nó không chỉ giúp khắc họa sự tồi tệ của xã hội, mà còn làm nổi bật tâm trạng của dân chúng khi phải chịu đựng cảnh loạn lạc

Câu 5 Bối cảnh xã hội trong đoạn trích phản ánh một thời kỳ rối ren và suy đồi dưới triều Lê Tương Dực. Vị vua này chỉ mê đắm trong tửu sắc và các thú vui của cung đình, không quan tâm đến quốc sự. Chính vì thế, đất nước lâm vào cảnh loạn lạc, dân chúng khổ cực. Các cuộc nổi dậy của giặc giã khắp nơi, sự bất mãn của người dân ngày càng lớn, và công trình Cửu Trùng Đài được xây dựng trong lúc đất nước đang gặp khó khăn càng làm trầm trọng thêm tình trạng suy yếu của triều đình. Tình hình chính trị, xã hội lúc bấy giờ là sự phân hóa nghiêm trọng giữa tầng lớp cầm quyền và nhân dân, với những bất mãn ngày càng dâng cao, dẫn đến những cuộc nổi dậy và sự sụp đổ của các triều đại