Câu 1:

Bài làm

Con người sống trong thế giới này không tách rời vạn vật xung quanh, vì vậy việc biết yêu thương vạn vật là điều vô cùng cần thiết. Yêu thương vạn vật trước hết là biết trân trọng thiên nhiên – nơi nuôi dưỡng và bảo vệ sự sống của con người. Khi con người đối xử dịu dàng với cây cối, muông thú, sông núi, cũng chính là đang gìn giữ môi trường sống cho chính mình. Không chỉ vậy, yêu thương vạn vật còn thể hiện ở cách con người đối xử với nhau bằng sự cảm thông, chia sẻ và bao dung. Một hành động nhỏ như không xả rác bừa bãi, không tàn phá thiên nhiên, biết quan tâm đến những sinh linh yếu ớt cũng đủ làm cho thế giới trở nên tốt đẹp hơn. Ngược lại, sự vô tâm, ích kỉ của con người sẽ gây ra những tổn thương khó có thể hàn gắn cho môi trường và xã hội. Vì thế, biết yêu thương vạn vật không chỉ là một phẩm chất đạo đức cao đẹp mà còn là trách nhiệm của mỗi người trong hành trình làm người.

Câu2:

Bài làm

Trong dòng chảy của thơ ca kháng chiến, Hoàng Cầm đã để lại dấu ấn sâu đậm với bài thơ Bên kia sông Đuống. Đoạn thơ đã khắc họa rõ nét sự biến đổi đau xót của quê hương trước và sau chiến tranh, qua đó thể hiện nỗi xót xa và tình yêu quê hương tha thiết của nhà thơ. Trước hết, quê hương trước chiến tranh hiện lên với vẻ đẹp thanh bình, trù phú và đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc. “Bên kia sông Đuống / Quê hương ta lúa nếp thơm nồng”, đó là hình ảnh một miền quê no ấm, yên bình, gắn liền với ruộng đồng, mùa màng. Không chỉ giàu có về vật chất, quê hương còn mang vẻ đẹp văn hóa truyền thống qua “tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong”, “màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp”. Những hình ảnh ấy gợi lên một không gian sống đậm chất làng quê Bắc Bộ, nơi con người sống chan hòa, hồn hậu và yêu đời. Thế nhưng, chiến tranh nổ ra đã phá vỡ tất cả. Quê hương từ yên bình bỗng trở nên tang thương, đổ nát. “Giặc kéo lên ngùn ngụt lửa hung tàn”, hình ảnh kẻ thù xuất hiện đầy bạo lực, gieo rắc đau thương khắp nơi. Ruộng đồng khô cháy, nhà cửa bị thiêu rụi, cảnh sống vốn yên lành nay chỉ còn hoang tàn, chết chóc. Những câu thơ “Chó ngộ một đàn / Lưỡi dài lê sắc máu” khắc họa sự tàn ác đến rợn người của chiến tranh, làm cho không khí bài thơ trở nên u ám, ám ảnh. Không chỉ cảnh vật bị hủy hoại, con người quê hương cũng phải chịu những mất mát đau đớn. Hình ảnh “Mẹ con đàn lợn âm dương / Chia lìa trăm ngả” gợi lên nỗi đau chia cắt, tan tác của biết bao gia đình. Cuộc sống sinh hoạt quen thuộc, yên vui ngày nào giờ chỉ còn là ký ức xa xỉ, thể hiện qua câu thơ chua xót: “Đám cưới chuột đang tưng bừng rộn rã / Bây giờ tan tác về đâu?”. Câu hỏi tu từ vang lên như một tiếng nấc nghẹn, chứa đựng niềm xót xa, tiếc nuối cho những giá trị đẹp đẽ đã bị chiến tranh vùi lấp. Qua đoạn thơ, Hoàng Cầm đã cho người đọc thấy rõ sự đối lập sâu sắc giữa quê hương trước và sau chiến tranh: từ yên bình đến tan hoang, từ ấm no đến đau thương. Đồng thời, đoạn thơ cũng thể hiện tình yêu quê hương tha thiết, nỗi căm phẫn trước tội ác chiến tranh và niềm xót xa trước những mất mát không gì bù đắp được. Đó chính là giá trị nhân văn sâu sắc làm nên sức sống lâu bền của bài thơ Bên kia sông Đuống.

Câu1:

Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm → Văn bản chủ yếu bộc lộ cảm xúc, suy tư, triết lí về con người và thế giới; các phương thức khác (miêu tả, tự sự) chỉ mang tính hỗ trợ.

Câu2 :

Nội dung văn bản: Văn bản thể hiện suy ngẫm sâu sắc về mối quan hệ giữa con người và thế giới: trong quá trình sống, con người vô tình hoặc hữu ý gây ra những tổn thương cho thiên nhiên, cho người khác và cho chính mình. Qua đó, tác giả nhắc nhở con người cần sống chậm lại, có ý thức, biết trân trọng, yêu thương và chịu trách nhiệm với những gì mình gây

Câu3:

Biện pháp tu từ trong đoạn (7): Nhân hóa (kết hợp liệt kê) Phân tích: Tác giả gán cho sự vật, thiên nhiên những phẩm chất, hành động của con người: “mặt đất quen tha thứ”, “đại dương quen độ lượng”, “cánh rừng quen trầm mặc”, “dòng sông quen chảy xuôi”,… Biện pháp nhân hóa làm cho thiên nhiên hiện lên như một thực thể sống, bao dung, nhẫn nhịn trước những tổn thương mà con người gây ra. → Qua đó, tác giả nhấn mạnh sự vị tha của thế giới và gián tiếp phê phán sự vô tâm, hời hợt của con người

Câu4: → “Bị gai đâm” là hình ảnh ẩn dụ cho những vấp ngã, tổn thương, đau đớn trong cuộc sống. Tác giả cho rằng con người đôi khi cần trải qua đau đớn để giật mình tỉnh thức, nhận ra những sai lầm, sự vô tâm của bản thân, từ đó biết sống cẩn trọng, nhân ái và có trách nhiệm hơn. → Tổn thương không chỉ là đau đớn, mà còn là bài học giúp con người trưởng thành.

Câu5:

Bài học ý nghĩa nhất rút ra từ văn bản: Con người cần sống chậm lại, sống tỉnh thức và nhân hậu; biết trân trọng thiên nhiên, con người và những giá trị mong manh của cuộc sống. Mỗi hành động, dù nhỏ, đều có thể gây tổn thương, vì vậy hãy sống có ý thức và trách nhiệm để không làm đau thế giới và chính mình.