Chế độ thực dân đã để lại nhiều ảnh hưởng sâu sắc và phức tạp đến các quốc gia Đông Nam Á, bao gồm Việt Nam. Về chính trị: Các quốc gia thuộc địa mất đi độc lập, chủ quyền, trở thành bộ phận của các đế quốc thực dân. Mọi quyền lực nằm trong tay chính quyền thực dân. Về kinh tế: Kinh tế thuộc địa bị biến thành nền kinh tế tư bản chủ nghĩa phụ thuộc vào chính quốc, với cơ cấu kinh tế mất cân đối (chủ yếu là khai thác tài nguyên, đồn điền). Về xã hội: Xã hội bị phân hóa sâu sắc, xuất hiện các giai cấp và tầng lớp mới. Mâu thuẫn dân tộc gay gắt giữa nhân dân thuộc địa và chính quyền thực dân. Về văn hóa: Văn hóa truyền thống bị xói mòn, thay thế bởi văn hóa phương Tây, nhưng cũng có sự tiếp thu những yếu tố mới. Liên hệ với tình hình thực tế ở Việt Nam, những ảnh hưởng này thể hiện rõ nét: Việt Nam mất độc lập vào tay thực dân Pháp. Kinh tế Việt Nam bị Pháp biến thành thị trường tiêu thụ và nơi cung cấp nguyên liệu, tài nguyên cho chính quốc. Xã hội Việt Nam xuất hiện các tầng lớp như công nhân, tư sản dân tộc, tiểu tư sản, bên cạnh các giai cấp cũ như địa chủ, nông dân. Mâu thuẫn giữa toàn thể dân tộc Việt Nam với thực dân Pháp và tay sai trở thành mâu thuẫn chủ yếu.

Quá trình xâm lược của thực dân phương Tây đối với các quốc gia Đông Nam Á hải đảo diễn ra qua nhiều giai đoạn, với mục tiêu ban đầu là tìm kiếm hương liệu và sau đó là thiết lập chế độ cai trị thuộc địa để vơ vét tài nguyên và mở rộng thị trường.