a. Các nhân tố hình thành đất

Đất được hình thành do tác động tổng hợp của nhiều nhân tố, chủ yếu gồm:

1. Đá mẹ (mẫu chất)
2. • Là vật chất ban đầu tạo nên đất.
   • Quyết định thành phần khoáng, màu sắc và một phần tính chất của đất.
3. Khí hậu
4. • Nhiệt độ và lượng mưa ảnh hưởng đến quá trình phong hoá đá và sự hình thành đất.
   • Khí hậu nóng ẩm làm quá trình phong hoá diễn ra mạnh.
5. Sinh vật
6. • Thực vật, động vật và vi sinh vật góp phần tạo mùn, làm đất tơi xốp và tăng độ phì nhiêu.
7. Địa hình
8. • Độ cao, độ dốc, hướng sườn ảnh hưởng đến quá trình tích tụ hay rửa trôi vật chất trong đất.
9. Thời gian
10. • Đất cần thời gian dài để hình thành; thời gian càng lâu thì tầng đất càng phát triển hoàn chỉnh.
11. Hoạt động của con người
12. • Canh tác, bón phân, khai thác… có thể làm đất tốt hơn hoặc làm thoái hóa đất.

b. Nguyên nhân dẫn đến ô nhiễm đất ở nước ta

Một số nguyên nhân chính:

• Sử dụng quá nhiều phân bón hóa học, thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ trong nông nghiệp.
• Chất thải công nghiệp từ các nhà máy, khu công nghiệp thải ra môi trường nhưng xử lí chưa tốt.
• Rác thải sinh hoạt và chất thải y tế chôn lấp không đúng quy định.
• Khai thác khoáng sản làm phát tán kim loại nặng và chất độc vào đất.
• Nước thải chưa xử lí từ đô thị, làng nghề thấm vào đất.
• Chiến tranh trước đây để lại hóa chất độc hại (như chất độc da cam).

➡️ Những nguyên nhân này làm đất giảm độ phì, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp và sức khỏe con người.