Thạch Lam là cây bút tinh tế của nhóm Tự lực văn đoàn, người luôn hướng ngòi bút về những kiếp người nghèo khổ với lối viết trữ tình nội tâm sâu sắc. Truyện ngắn "Trở về" là một tác phẩm tiêu biểu, lột tả sự đối lập nghiệt ngã giữa sự chân thành, mộc mạc nơi quê nhà và sự lạnh lùng, ích kỷ của con người khi bị danh lợi thành thị làm tha hóa. Đoạn trích về cảnh nhân vật Tâm trở về thăm mẹ sau sáu năm xa cách đã để lại trong lòng người đọc nhiều nỗi xót xa và suy ngẫm.

Mở đầu đoạn trích, không gian làng quê hiện lên với vẻ tĩnh lặng và cũ kỹ: "Cái nhà cũ vẫn như trước... mái gianh xơ xác hơn". Sự đối lập bắt đầu ngay từ cái nhìn của Tâm. Với Tâm, cảnh vật ấy dường như trở nên xa lạ, nhỏ bé và tồi tàn so với cuộc sống phồn hoa nơi tỉnh thành. Tuy nhiên, trái ngược với sự thay đổi trong tâm thế của đứa con, người mẹ vẫn vẹn nguyên tình yêu thương vô bờ bến. Hình ảnh bà cụ "già đi nhiều", mặc chiếc áo "cũ kỹ như mấy năm về trước" và "ứa nước mắt" khi nhận ra con đã khắc họa chân thực chân dung người mẹ quê tần tảo, cả đời hy sinh vì con.

Sự tha hóa của Tâm được thể hiện rõ nét qua ngôn ngữ và thái độ. Khi mẹ hỏi thăm bằng tất cả sự xúc động, Tâm đáp lại bằng những câu thoại đầy gượng gạo, "khó khăn mới ra khỏi miệng". Anh gọi mẹ là "bà", một cách xưng hô đầy khoảng cách, thiếu đi sự ấm áp của tình mẫu tử. Tâm cảm thấy "khó chịu" trước những câu hỏi thăm chân tình của mẹ về sức khỏe hay những chuyện làng quê. Với Tâm, cuộc đời ở quê "nhạt dần", không liên quan gì đến cuộc sống "giàu sang, chắc chắn" mà anh đang có. Sự ích kỷ lên đến đỉnh điểm khi anh chỉ nghĩ đến việc "vợ đợi" để vội vàng ra đi, từ chối bữa cơm thân mật mà mẹ đã khẩn khoản mời.

Đặc biệt, chi tiết Tâm rút ví lấy bốn tấm giấy bạc đưa cho mẹ với thái độ "kiêu ngạo" trước mặt cô Trinh là một nét vẽ sắc sảo về sự biến chất. Tâm dùng tiền để bù đắp cho sự thiếu hụt về tình cảm, dùng sự ban ơn để che đậy sự hèn nhát và vô tâm của chính mình. Hành động ấy không làm vơi đi nỗi buồn của người mẹ mà chỉ càng làm nổi bật sự xa cách giữa hai thế giới: một bên là tâm hồn thuần hậu, trọng tình nghĩa; một bên là lối sống thực dụng, coi trọng vật chất.

Về nghệ thuật, Thạch Lam đã rất thành công trong việc miêu tả tâm lý nhân vật qua những diễn biến cảm xúc tinh tế. Ngôn ngữ truyện nhẹ nhàng nhưng sức gợi lớn, tạo nên một bầu không khí trầm buồn, man mác. Tác giả không trực tiếp phê phán gay gắt nhưng qua thái độ dửng dưng của Tâm, người đọc tự cảm thấy nhói lòng trước sự bạc bẽo của con người.

Đoạn trích "Trở về" không chỉ là câu chuyện của riêng nhân vật Tâm mà còn là lời cảnh tỉnh chung cho tất cả chúng ta. Đừng vì những hào nhoáng nhất thời mà quên đi cội nguồn, quên đi người mẹ đã hy sinh cả cuộc đời để nuôi ta khôn lớn. Tình yêu thương của cha mẹ là vô giá, và không có số tiền nào có thể thay thế được hơi ấm của sự sum họp gia đình.

Câu 1:

Bài thơ viết theo thể thơ tự do

câu 2:

người buộc lộ cảm xúc là người con (người lính). Cuộc gặp gỡ giữa con(người lính) với mẹ( nông dân).

Câu 3:

biện pháp tu từ nhân hóa : "những cọng rơm xơ xác gầy gò"

-Việc sử dụng biện pháp tu từ nhân hóa làm câu thơ trở nên sinh động hấp dẫn

-tạo nhịp điệu âm hưởng cho câu thơ

-tăng sức gợi hình gợi cảm

-Làm nổi bật sự ấm áp của ổ rơm dù nghèo khó nhưng chứa đựng tình cảm nồng hậu của người mẹ.Gợi sự hi sinh thầm lặng của người mẹ và vẻ đẹp của tình người trong gian khó

Câu 4:

Hình ảnh "ổ rơm" là một hình ảnh biểu tượng, vừa thực vừa giàu ý nghĩa. Nó không chỉ là chỗ ngủ đơn sơ của người lính trong đêm lỡ đường mà còn là biểu tượng cho hơi ấm gia đình, lòng nhân hậu của người mẹ Việt Nam và sự gắn bó bền chặt giữa quân và dân.

câu 5:

Cảm hứng chủ đạo: Ca ngợi tình mẫu tử, tình người nồng ấm và sự biết ơn sâu sắc của người con đối với những người mẹ nghèo tần tảo trên khắp mọi miền đất nước.

câu 6:

Bài thơ "Hơi ấm ổ rơm" của Nguyễn Duy đã để lại trong em những rung động sâu sắc về tình người trong chiến tranh. Hình ảnh người mẹ nghèo sẵn lòng nhường chỗ ngủ, ân cần "ôm rơm lót ổ" cho người chiến sĩ lạ mặt thật xúc động và cao cả. Qua những vần thơ mộc mạc, em cảm nhận được "hơi ấm" không chỉ đến từ những cọng rơm vàng mà còn tỏa ra từ tấm lòng bao dung, nhân hậu của mẹ. Bài thơ giúp em thêm trân trọng những giá trị bình dị, biết ơn sự hy sinh của thế hệ đi trước và thấu hiểu hơn về vẻ đẹp tâm hồn con người Việt Nam. Đó là một bài ca nhẹ nhàng nhưng đầy sức nặng về tình quân dân cá nước.