Sau khi hoàn thành việc xâm lược Việt Nam, thực dân Pháp tiến hành chương trình khai thác thuộc địa lần thứ nhất (1897 – 1914) với một số chính sách chủ yếu:

• Về nông nghiệp:
  Cướp đoạt ruộng đất để lập các đồn điền lớn, chủ yếu trồng lúa, cao su, cà phê…
• Về công nghiệp:
  Tập trung khai thác mỏ than, thiếc, kẽm… và phát triển một số ngành công nghiệp phục vụ việc bóc lột thuộc địa.
• Về thương nghiệp và giao thông vận tải:
  Độc chiếm thị trường, đánh thuế nặng; xây dựng đường sắt, cầu, cảng để phục vụ khai thác và vận chuyển hàng hóa.
• Về tài chính:
  Đặt ra nhiều loại thuế như thuế muối, thuế rượu, thuế thuốc phiện… nhằm tăng nguồn lợi cho chính quốc.
• Về chính trị – xã hội:
  Thực hiện chính sách cai trị chặt chẽ, chia để trị; duy trì nền giáo dục phục vụ bộ máy cai trị và bóc lột nhân dân ta.

a. Các bộ phận của vùng biển Việt Nam

Vùng biển của Việt Nam được chia thành 5 bộ phận chính, theo Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển 1982:

• Nội thủy:
  Là vùng nước nằm phía trong đường cơ sở. Đây được coi như lãnh thổ trên đất liền, nhà nước có chủ quyền hoàn toàn.
• Lãnh hải:
  Rộng 12 hải lí tính từ đường cơ sở ra phía biển. Nhà nước có chủ quyền đầy đủ về mọi mặt (kinh tế, chính trị, quân sự…).
• Vùng tiếp giáp lãnh hải:
  Rộng 12 hải lí tiếp theo ngoài lãnh hải. Nhà nước có quyền thực hiện các biện pháp nhằm bảo đảm an ninh, kiểm soát thuế quan, nhập cư…
• Vùng đặc quyền kinh tế:
  Rộng 200 hải lí tính từ đường cơ sở. Việt Nam có quyền chủ quyền về kinh tế (khai thác tài nguyên, nghiên cứu khoa học…), nhưng không có chủ quyền hoàn toàn như lãnh hải.
• Thềm lục địa:
  Là phần đáy biển và lòng đất dưới đáy biển kéo dài tự nhiên của lục địa, có thể vượt quá 200 hải lí. Việt Nam có quyền khai thác tài nguyên khoáng sản tại đây.

b. Ý nghĩa của việc phát triển tổng hợp kinh tế biển

Việc phát triển tổng hợp kinh tế biển có ý nghĩa rất quan trọng đối với Việt Nam:

Đối với nền kinh tế:

• Khai thác hiệu quả tài nguyên biển: hải sản, dầu khí, khoáng sản…
• Phát triển nhiều ngành kinh tế: đánh bắt – nuôi trồng thủy sản, du lịch biển, giao thông vận tải biển…
• Tạo việc làm, nâng cao đời sống người dân vùng ven biển và hải đảo.
• Thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và hội nhập quốc tế.

Đối với an ninh – quốc phòng:

• Khẳng định và bảo vệ chủ quyền biển đảo của đất nước.
• Tăng cường sự hiện diện của Việt Nam trên các vùng biển, đặc biệt ở Biển Đông.
• Kết hợp phát triển kinh tế với bảo vệ lãnh thổ, giữ vững an ninh quốc gia.
• Góp phần xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân trên biển.