Câu 1:

Bài thơ "Tự miễn" của Hồ Chí Minh là một lời tự động viên đầy bản lĩnh trong những ngày tháng Người bị giam cầm tại nhà tù Tưởng Giới Thạch. Hai câu đầu sử dụng quy luật của thiên nhiên: không có cái lạnh lẽo, tiêu điều của mùa đông thì cũng chẳng có sắc xuân ấm áp, huy hoàng. Từ đó, Bác khéo léo chuyển sang quy luật của con người trong hai câu cuối: "Tai ương bả ngã lai đoàn luyện / Sử ngã tinh thần cánh khẩn trương". Những "tai ương", thử thách không làm Bác chùn bước mà trở thành lò lửa "rèn luyện", khiến tinh thần người chiến sĩ thêm hăng hái, sắt đá. Với ngôn ngữ súc tích, hình ảnh đối lập và giọng thơ lạc quan, bài thơ không chỉ là lời tự khuyên mình mà còn là bài học về ý chí: nghịch cảnh chính là môi trường tốt nhất để tôi luyện nhân cách và bản lĩnh con người.

Câu 2:

Bài làm

Trong bài thơ "Tự miễn", Bác Hồ từng viết: "Ví không có cảnh đông tàn / Thì đâu có cảnh huy hoàng ngày xuân". Câu thơ không chỉ nói về quy luật thời tiết mà còn là một ẩn dụ sâu sắc về giá trị của những khó khăn trong đời người. Thật vậy, thử thách không phải là rào cản ngăn bước chân ta, mà chính là món quà của sự trưởng thành, mang lại những ý nghĩa vô cùng to lớn cho cuộc sống. Trước hết, cần hiểu thử thách là những tình huống khó khăn, những biến cố không mong muốn xảy ra, buộc chúng ta phải rời khỏi "vùng an toàn". Thử thách đóng vai trò như một bộ lọc, phân loại những người có ý chí và kẻ yếu hèn. Ý nghĩa lớn nhất của thử thách chính là khả năng tôi luyện bản lĩnh. Giống như kim cương cần áp lực nghìn cân để tỏa sáng, con người cần va vấp để trở nên cứng cỏi. Mỗi lần đối mặt với gian nan là một lần ta học được cách kiên nhẫn, rèn luyện sự điềm tĩnh và bồi đắp lòng dũng cảm. Bên cạnh đó, thử thách giúp ta khám phá và khẳng định giá trị bản thân. Nếu cuộc sống luôn êm đềm, chúng ta sẽ mãi là những hạt mầm ngủ yên trong vỏ bọc. Chỉ khi dông bão kéo đến, ta mới biết mình có thể kiên cường đến thế nào. Những năng lực tiềm ẩn, những giải pháp sáng tạo thường chỉ nảy sinh trong những hoàn cảnh ngặt nghèo nhất. Như lời Bác dạy, chính "tai ương" đã khiến "tinh thần ta càng thêm hăng hái". Hơn nữa, thử thách chính là thứ định vị giá trị của thành công. Một thành quả đạt được quá dễ dàng thường không mang lại niềm tự hào bền vững. Ngược lại, khi ta chạm tay vào vinh quang sau khi đã bước qua muôn vàn sỏi đá, niềm hạnh phúc đó mới thực sự ngọt ngào và đáng trân trọng. Nó biến cuộc đời mỗi người thành một cuốn tiểu thuyết đầy cảm hứng thay vì một trang giấy trắng nhạt nhẽo. Tuy nhiên, chúng ta cần nhận thức rằng thử thách chỉ có ý nghĩa khi ta đối mặt với nó bằng thái độ tích cực. Nếu thấy khó mà buông xuôi, thấy khổ mà oán trách, thì thử thách sẽ trở thành "vực thẳm" nhấn chìm cuộc đời. Thực tế, vẫn còn một bộ phận giới trẻ ngại khó, ngại khổ, luôn tìm cách né tránh trách nhiệm. Đó là lối sống mòn, khiến con người dần trở nên yếu ớt trước những biến động của xã hội. Tóm lại, thử thách là một phần tất yếu của cuộc sống. Thay vì cầu nguyện cho một cuộc đời không có khó khăn, hãy cầu nguyện cho mình có đủ sức mạnh để vượt qua chúng. Hãy đón nhận những "mùa đông" lạnh giá bằng một tinh thần thép, để rồi tự tin tận hưởng "cảnh huy hoàng ngày xuân" của riêng mình.

Câu 1: Phương thức biểu đạt chính Trả lời: Phương thức biểu đạt chính là biểu cảm.

Câu 2: Thể thơ Trả lời: Bài thơ được viết theo thể Thất ngôn tứ tuyệt Đường luật (mỗi bài 4 câu, mỗi câu 7 chữ).

Câu 3: Biện pháp tu từ trong hai câu đầu Mặc hữu đông hàn tiều tụy cảnh, Tương vô xuân noãn đích huy hoàng; Biện pháp tu từ:Đối lập,tương phản. Phân tích: Tác giả đối lập giữa cái giá lạnh, tiều tụy của "mùa đông" với sự ấm áp, rực rỡ của "mùa xuân". Tác dụng: Nhấn mạnh quy luật tất yếu của tự nhiên: sau cơn mưa trời lại sáng, hết mùa đông lạnh lẽo chắc chắn mùa xuân ấm áp sẽ đến. Qua đó, khẳng định niềm tin lạc quan vào tương lai tốt đẹp sau những thử thách.

Câu 4: Ý nghĩa của "tai ương" đối với nhân vật trữ tình này là: Trong bài thơ này, "tai ương" không chỉ là những điều xui xẻo, tiêu cực mà nó mang một ý nghĩa tích cực: Lò luyện thép: Tai ương là môi trường để rèn luyện ý chí, bản lĩnh và nghị lực của con người (Tai ương bả ngã lai đoàn luyện). Động lực: Nó giúp tinh thần con người trở nên vững vàng, hăng hái và quyết tâm hơn (Sử ngã tinh thần cánh khẩn trương). Tóm lại: Tai ương chính là phép thử, là điều kiện cần thiết để tôi luyện nên một người chiến sĩ cách mạng kiên cường.

Câu 5: Bài học ý nghĩa nhất mà em rút ra trong bài học này là: Sự lạc quan: Luôn tin tưởng vào tương lai tốt đẹp ngay cả khi đang ở trong hoàn cảnh khó khăn nhất (hết đông sẽ tới xuân). Bản lĩnh sống: Đừng sợ hãi gian khổ, hãy coi khó khăn là cơ hội để rèn luyện bản thân mình trưởng thành và mạnh mẽ hơn. Kiên trì: Thành công không tự nhiên mà đến, nó là kết quả của quá trình kiên trì vượt qua những "mùa đông" khắc nghiệt của cuộc đời.