c1

thơ là âm nhạc của tâm hồn,nhất là những tâm hồn cao cả”(vônte). Thật vậy,thơ chính là tiếng nói của trái tim tâm hồn của nhà thơ được thể hiện qua đoạn trích Thổn thức gió đồng, diễn biến tâm trạng của nhân vật “tôi” được thể hiện tinh tế, sâu lắng, gắn liền với những đổi thay của làng quê và sự trở về của dì Lam. Trước hết, “tôi” mang trong mình nỗi bâng khuâng, bất an khi chứng kiến quê hương đổi khác: ruộng đồng thu hẹp, âm thanh ồn ào của cuộc sống hiện đại lấn át sự yên bình xưa cũ. Xen vào đó là niềm thương yêu thương, xót xa dành cho người mẹ lam lũ, tảo tần, gắn bó với nếp sống cũ giữa những biến động của thời cuộc. Đặc biệt, khi gặp lại dì Lam, tâm trạng “tôi” chuyển sang ngỡ ngàng, xúc động và cảm thông sâu sắc. “Tôi” không tò mò hay trách móc về quá khứ của dì mà lặng lẽ quan sát, thấu hiểu và trân trọng sự bình thản, an yên mà dì có được sau những mất mát. Từ đó, “tôi” chiêm nghiệm về số phận người phụ nữ, về sức mạnh của thời gian và nghị lực con người. Diễn biến tâm trạng ấy góp phần làm nổi bật chủ đề tác phẩm: sự đổi thay của cuộc sống không chỉ in dấu lên làng quê mà còn khắc sâu trong tâm hồn con người, khiến họ trưởng thành, thấu hiểu và giàu yêu thương hơn.

c2

Tuổi trẻ là một hành trình đầy màu sắc, có những gam màu tươi vui, rực rỡ nhưng cũng có những gam màu u tối, xám xịt, và đôi lúc có cả những cơn giông bất chợt ập đến. Chúng ta để có thể vượt qua những cơn giông ấy cần rèn luyện cho mình, vấn đề văn hóa ứng xử nơi công cộng của thế hệ trẻ ngày nay trở thành điều đáng suy ngẫm.

Văn hóa ứng xử nơi công cộng là cách con người thể hiện thái độ, hành vi của mình ở những không gian chung như đường phố, công viên, khu di tích, lễ hội hay các sự kiện cộng đồng. Đó là việc nói năng lịch sự, xếp hàng trật tự, giữ gìn vệ sinh chung, tôn trọng người khác và tuân thủ các quy định xã hội. Đối với thế hệ trẻ – lực lượng chủ đạo của xã hội hiện đại – văn hóa ứng xử không chỉ phản ánh nhân cách cá nhân mà còn thể hiện bộ mặt văn minh của cả cộng đồng.

Thực tế hiện nay cho thấy, bên cạnh nhiều bạn trẻ có ý thức tốt, sống văn minh, nhiệt tình tham gia các hoạt động vì cộng đồng, vẫn còn không ít hành vi đáng phê phán. Trong dịp lễ vừa qua, tôi từng thấy một số bạn chen lấn, xô đẩy để chụp ảnh, nói cười lớn tiếng tại những nơi cần sự trang nghiêm; có người vô tư xả rác, dẫm lên bãi cỏ, thậm chí đùa giỡn thiếu tôn trọng ở các khu tưởng niệm lịch sử. Những hành vi ấy tuy không phải là phổ biến, nhưng lại gây phản cảm, làm mất đi ý nghĩa thiêng liêng của không gian chung và ảnh hưởng đến hình ảnh của người trẻ trong mắt xã hội.

Nguyên nhân của thực trạng này xuất phát từ nhiều phía. Trước hết là do một bộ phận giới trẻ còn thiếu ý thức, coi nhẹ các chuẩn mực ứng xử nơi công cộng. Bên cạnh đó, sự tác động của mạng xã hội khiến nhiều bạn trẻ chạy theo “check-in”, “sống ảo” mà quên đi giá trị văn hóa, đạo đức cần có. Ngoài ra, việc giáo dục về kỹ năng sống, về văn hóa ứng xử trong gia đình và nhà trường đôi khi chưa được quan tâm đúng mức.

Tuy nhiên, không thể vì một số hành vi tiêu cực mà phủ nhận hoàn toàn vai trò và những giá trị tích cực của thế hệ trẻ ngày nay. Rất nhiều bạn trẻ đã có những hành động đẹp như tình nguyện hỗ trợ người dân trong các sự kiện lớn, nhắc nhở nhau giữ gìn vệ sinh, xếp hàng trật tự, hay thể hiện sự xúc động, lòng biết ơn khi tham gia các hoạt động kỉ niệm lịch sử. Những hình ảnh ấy cho thấy giới trẻ hoàn toàn có khả năng trở thành lực lượng tiên phong trong việc xây dựng môi trường văn hóa văn minh.

Là một người trẻ, tôi nhận thức rằng mỗi hành vi nhỏ của bản thân nơi công cộng đều góp phần tạo nên hình ảnh chung của xã hội. Vì vậy, thế hệ trẻ cần tự rèn luyện ý thức, biết tôn trọng không gian chung, ứng xử lịch sự, văn minh; đồng thời gia đình, nhà trường và xã hội cũng cần tăng cường giáo dục, định hướng để hình thành lối sống đẹp cho thanh thiếu niên. Chỉ khi văn hóa ứng xử nơi công cộng được coi trọng, thế hệ trẻ mới thực sự xứng đáng là chủ nhân tương lai của đất nước, góp phần gìn giữ và phát huy những giá trị tốt đẹp của dân tộc Việt Nam.

c1 ngôi kể thứ nhất, dấu hiệu để xác định là”tôi”

c2 Ruộng đồng ngày càng ít đi, chỉ còn “những mảnh ruộng ít ỏi”.Người dân từ làm nông chuyển sang làm thợ xây, làm thuê cho các dự án.Cuộc sống bớt lam lũ, cơ cực hơn.Tiếng còi xe, nhạc băng ồn ào thay cho lời hát ru trưa hè.Những ngôi nhà trong làng trở nên khang trang, không khí khác trước.

c3 Hai câu văn sử dụng biện pháp tu từ đối lập giữa tác động tiêu cực và tích cực của “tháng năm”:Một mặt, tháng năm làm con người “tiều tụy”, “yếu mòn”.Mặt khác, tháng năm lại rèn giũa ý chí trở nên “can trường”, “bền bỉ”.
Biện pháp này làm nổi bật triết lí nhân sinh: thời gian và trải nghiệm vừa gây tổn thương, vừa giúp con người trưởng thành, mạnh mẽ hơn sau đau khổ.

c4 Nhờ điểm nhìn này, câu chuyện về làng quê đổi thay và số phận dì Lam được kể lại bằng cảm xúc chân thành, gần gũi, giàu suy tư. Qua đó, tác giả làm nổi bật những mất mát, nỗi đau và sự bền bỉ, an nhiên của con người trước biến động cuộc sống, đồng thời gợi niềm thương cảm và trân trọng những giá trị bền vững của làng quê.

c5 Sự thay đổi của nông thôn hiện nay là một tất yếu của quá trình phát triển. Những đổi thay ấy giúp đời sống vật chất của người dân được nâng cao, cơ sở hạ tầng ngày càng khang trang, hiện đại hơn. Tuy nhiên, đi cùng với đó là nguy cơ mai một những giá trị truyền thống, sự bình yên vốn có của làng quê. Vì vậy, cần phát triển nông thôn theo hướng bền vững, hài hòa giữa kinh tế và văn hóa, để con người không bị đánh mất những giá trị tinh thần quý giá.