Câu 1

Đoạn trích trong Truyện Kiều của Nguyễn Du không chỉ tái hiện một cuộc trở về, mà còn là hành trình đi vào tận cùng nỗi đau của một trái tim thủy chung. Sau nửa năm xa cách, Kim Trọng trở lại chốn cũ với bao hi vọng đoàn viên, nhưng trước mắt chàng chỉ là một không gian hoang vắng đến lạnh người: “lầu không”, “én liệng sập sè”, “cỏ lan mặt đất”, “rêu phong dấu giày”. Cảnh vật dường như đã bị thời gian và biến cố phủ lên một lớp buồn thăm thẳm. Bút pháp tả cảnh ngụ tình được Nguyễn Du vận dụng đạt đến độ tinh tế: cảnh không đơn thuần là ngoại cảnh mà là sự phản chiếu trực tiếp của tâm cảnh. Sự tiêu điều của khu vườn cũng chính là sự sụp đổ âm thầm trong lòng người. Đặc biệt, hình ảnh “hoa đào năm ngoái còn cười gió đông” như một vệt sáng ký ức bừng lên giữa thực tại xám lạnh. Hoa đào “cười” – một nhân hóa đầy gợi cảm – gợi nhớ mùa xuân tình yêu tươi đẹp của năm xưa, từ đó làm nổi bật sự đối lập nghiệt ngã giữa quá khứ rạng rỡ và hiện tại tan hoang. Khi hay tin Kiều bán mình chuộc cha, Kim Trọng “dầm dề giọt ngọc”, nỗi đau không chỉ là sự mất mát tình yêu mà còn là sự day dứt trước số phận éo le của người con gái tài hoa bạc mệnh. Đoạn thơ vì thế thấm đẫm giá trị nhân đạo sâu sắc, đồng thời chứng tỏ tài năng bậc thầy của Nguyễn Du trong việc khắc họa nội tâm và làm cho cảm xúc trở thành linh hồn của cảnh vật.

Câu 2

Giữa nhịp sống hiện đại đầy ồn ào và khát vọng khẳng định bản thân, con người dễ bị cuốn vào ánh sáng của danh vọng mà quên đi những giá trị lặng thầm phía sau. Thế nhưng, nếu quan sát thật sâu, ta sẽ nhận ra: chính sự hi sinh thầm lặng mới là nền móng âm thầm nâng đỡ cuộc đời này. Đó là thứ vẻ đẹp không phô trương, không cần tiếng vỗ tay, nhưng lại bền bỉ như mạch nước ngầm nuôi dưỡng tâm hồn xã hội. Hi sinh thầm lặng là sự tự nguyện cho đi mà không mong nhận lại. Đó có thể là sự chấp nhận thiệt thòi về mình để người khác được đủ đầy, là những ngày tháng âm thầm chịu đựng vất vả để đổi lấy bình yên cho người thân. Trong gia đình, cha mẹ chính là biểu tượng rõ nét nhất của sự hi sinh ấy. Những sợi tóc bạc đi theo năm tháng, những đôi bàn tay chai sần vì lao động, những ước mơ riêng gác lại phía sau… tất cả đều là minh chứng cho một tình yêu không điều kiện. Họ không nói về hi sinh, nhưng cả cuộc đời họ là một bản trường ca lặng lẽ của hi sinh. Ngoài xã hội, sự hi sinh thầm lặng cũng hiện diện trong từng góc phố, từng nẻo đường. Đó là người công nhân môi trường dọn sạch rác khi thành phố còn chìm trong giấc ngủ; là người lính nơi biên cương đứng gác giữa gió sương; là những nhân viên y tế miệt mài bên giường bệnh. Họ không xuất hiện trên những sân khấu rực rỡ ánh đèn, nhưng nếu thiếu họ, xã hội sẽ mất đi sự vận hành ổn định và vẻ đẹp nhân văn vốn có. Chính sự lặng lẽ ấy làm nên chiều sâu của lòng trách nhiệm và tình yêu thương cộng đồng. Tuy nhiên, sự hi sinh chân chính không đồng nghĩa với việc đánh mất bản thân hay cam chịu mọi bất công. Hi sinh chỉ thật sự cao đẹp khi xuất phát từ sự lựa chọn tự nguyện và ý thức về giá trị sống. Một xã hội văn minh không chỉ cần những người biết hi sinh, mà còn cần những người biết trân trọng và ghi nhận sự hi sinh ấy. Bởi lẽ, lòng biết ơn chính là nhịp cầu nối dài những điều tử tế.

Là người trẻ, chúng ta có thể bắt đầu bằng những hành động giản dị: chia sẻ gánh nặng với cha mẹ, sống có trách nhiệm với việc học tập, biết đặt lợi ích tập thể lên trên cái tôi ích kỉ. Đôi khi, sự hi sinh chỉ là việc dám nhường nhịn, dám lắng nghe, dám sống chậm lại để thấu hiểu người khác. Những điều nhỏ bé ấy, khi được nhân lên, sẽ tạo thành sức mạnh lớn lao. Cuộc đời có thể rực rỡ bởi những thành tựu được tôn vinh, nhưng sẽ trở nên trống rỗng nếu thiếu đi những hi sinh âm thầm. Sự hi sinh thầm lặng vì thế không chỉ là một phẩm chất đáng quý, mà còn là thước đo của nhân cách và chiều sâu tâm hồn. Khi con người biết sống vì người khác, biết cho đi mà không đòi hỏi, xã hội sẽ trở nên ấm áp hơn, và mỗi chúng ta cũng sẽ tìm thấy ý nghĩa đích thực của sự tồn tại trong chính những điều bình dị ấy.

Câu 1

Đoạn trích trên thuộc thể loại: Truyện thơ Nôm (viết bằng chữ Nôm).

Câu 2

Văn bản trên là ngôn ngữ trần thuật của tác giả (Nguyễn Du) kết hợp với lời nhân vật (đối thoại của ông bà, Kim Trọng…)

Câu 3

Tóm tắt văn bản theo sự kiện chính Sau nửa năm ở Liêu Dương, Kim Trọng trở lại vườn Thúy tìm Kiều. Cảnh cũ đã thay đổi, vườn hoang tàn, vắng vẻ.Kim Trọng linh cảm điều chẳng lành, hỏi thăm mới biết gia đình Kiều gặp biến cố.Kiều vì cứu cha nên bán mình chuộc cha, trao duyên cho Thúy Vân.Nghe xong, Kim Trọng đau đớn, bàng hoàng, rơi nước mắt.

Câu 4

Hình ảnh: “Hoa đào năm ngoái còn cười gió đông” Trả lời:

Đây là hình ảnh nhân hóa (“hoa đào… cười”). “Hoa đào năm ngoái” gợi nhớ mùa xuân năm trước – khi tình yêu Kim – Kiều còn tươi đẹp. “Còn cười gió đông” gợi sự tươi vui, rạng rỡ của quá khứ. → Hình ảnh này đối lập giữa quá khứ hạnh phúc và hiện tại hoang vắng, qua đó nhấn mạnh nỗi tiếc nuối, xót xa trước sự đổi thay phũ phàng.

Câu 5

Đoạn trích: Các chi tiết cảnh vật: “Sập sè én liệng lầu không, Cỏ lan mặt đất, rêu phong dấu giày Cuối tường gai góc mọc đầy Đi về này những lối này năm xưa” Tác dụng Những hình ảnh lầu không, én sập sè, cỏ lan, rêu phong, gai góc gợi cảnh hoang vắng, tiêu điều, lạnh lẽo. Cảnh vật không còn dấu chân người → gợi sự chia lìa, mất mát. “Những lối này năm xưa” gợi hồi ức về quá khứ êm đềm. → Nhấn mạnh tâm trạng bàng hoàng, cô đơn, linh cảm đau đớn của Kim Trọng khi trở lại chốn cũ. → Qua đó thể hiện tài năng nghệ thuật của Nguyễn Du: dùng cảnh để nói tình, lấy ngoại cảnh làm tấm gương phản chiếu nội tâm nhân vật. → Đồng thời làm nổi bật bi kịch tình yêu tan vỡ và số phận éo le của Thúy Kiều.