Câu 1 :

Đoạn trích trong Truyện Kiều của Nguyễn Du đã tái hiện đầy ám ảnh bi kịch tình yêu Kim – Kiều qua nghệ thuật tả cảnh ngụ tình đặc sắc. Sau nửa năm chịu tang, Kim Trọng trở lại chốn cũ, nhưng “vườn Thúy” nay đã hoang tàn, cỏ mọc lau thưa, rêu phong phủ kín dấu giày. Cảnh vật tiêu điều không chỉ phản ánh sự đổi thay của thời gian mà còn gợi nỗi trống vắng, tan vỡ trong lòng người. Hình ảnh “Hoa đào năm ngoái còn cười gió đông” gợi sự đối lập giữa cảnh vật dường như bất biến và mối tình đã lìa tan, càng làm nổi bật nỗi đau xót của Kim Trọng khi hay tin Kiều bán mình chuộc cha. Tâm trạng nhân vật được đẩy lên cao trào qua những động từ mạnh: “rụng rời”, “vật mình”, “tuôn mưa”, cho thấy nỗi đau đớn, tuyệt vọng. Qua đoạn trích, Nguyễn Du không chỉ thể hiện niềm thương cảm sâu sắc đối với số phận con người mà còn khắc họa giá trị nhân đạo lớn lao: trân trọng tình yêu thủy chung, đồng thời xót xa trước những éo le của cuộc đời.

Câu 2

Trong cuộc sống hôm nay, giữa nhịp sống hối hả và những ồn ào của danh lợi, vẫn có biết bao con người âm thầm cống hiến, lặng lẽ hi sinh mà không cần được ghi nhận. Sự hi sinh thầm lặng ấy chính là một trong những giá trị đẹp đẽ làm nên nền tảng đạo đức của xã hội.

Hi sinh thầm lặng là sự tự nguyện cho đi công sức, thời gian, thậm chí cả quyền lợi cá nhân vì người khác, vì cộng đồng mà không phô trương hay đòi hỏi đền đáp. Đó có thể là người mẹ tảo tần sớm hôm, chắt chiu từng đồng nuôi con ăn học; là người cha lặng lẽ gánh vác nhọc nhằn để gia đình được bình yên. Đó cũng là những thầy cô giáo bền bỉ gieo chữ nơi vùng sâu vùng xa, những y bác sĩ thức trắng đêm chăm sóc bệnh nhân, hay những chiến sĩ nơi biên cương ngày đêm gìn giữ chủ quyền Tổ quốc. Họ không xuất hiện trên sân khấu hào nhoáng, nhưng chính họ đang góp phần giữ cho xã hội vận hành bền vững và nhân ái hơn.

Sự hi sinh thầm lặng có ý nghĩa lớn lao. Trước hết, nó tạo nên sự gắn kết giữa con người với con người, nuôi dưỡng tinh thần trách nhiệm và lòng vị tha. Một xã hội chỉ thực sự tốt đẹp khi mỗi cá nhân biết sống không chỉ cho mình mà còn cho người khác. Hơn nữa, những hi sinh ấy còn là nguồn cảm hứng mạnh mẽ, lan tỏa những giá trị tích cực, giúp con người tin tưởng vào điều thiện giữa đời thường. Chính từ những điều bình dị ấy mà ta nhận ra: hạnh phúc đôi khi không nằm ở việc được nhận bao nhiêu, mà ở việc mình đã cho đi những gì.

Tuy nhiên, trong thực tế vẫn có những người sống thờ ơ, ích kỉ, chỉ quan tâm đến lợi ích cá nhân. Họ dễ quên rằng thành quả mình có được hôm nay có thể là kết tinh từ biết bao mồ hôi, nước mắt của người khác. Bởi vậy, mỗi người cần học cách trân trọng những hi sinh quanh mình, đồng thời tự rèn luyện lối sống biết sẻ chia. Hi sinh không nhất thiết phải là những điều to lớn; đôi khi chỉ là một lời động viên, một hành động giúp đỡ đúng lúc, hay sự nhẫn nhịn vì người khác.

Là người trẻ trong xã hội hiện đại, chúng ta càng cần ý thức rõ trách nhiệm của mình. Hãy bắt đầu từ những việc nhỏ: sống có trách nhiệm với gia đình, nghiêm túc trong học tập và công việc, sẵn sàng chung tay vì cộng đồng. Khi biết cho đi một cách chân thành, ta sẽ nhận lại sự trưởng thành trong tâm hồn.

Sự hi sinh thầm lặng có thể không được gọi tên, nhưng nó luôn hiện hữu và bền bỉ. Chính những con người âm thầm ấy đã và đang làm cho cuộc sống trở nên ấm áp, nhân văn hơn. Biết trân trọng và tiếp nối những hi sinh ấy cũng là cách mỗi chúng ta góp phần làm đẹp cho đời.

Câu 1.
Văn bản trên thuộc thể loại truyện thơ Nôm, được viết theo thể thơ lục bát.

Câu 2.
Văn bản là lời của người kể chuyện (tác giả – Nguyễn Du), chủ yếu thuật lại tâm trạng và hành động của nhân vật Kim Trọng, đồng thời có xen lời đối thoại của gia đình Kiều.

Câu 3. Tóm tắt các sự kiện chính

• Sau nửa năm chịu tang chú, Kim Trọng trở lại Liêu Dương.
• Chàng tìm đến vườn Thúy – nơi từng gắn bó với mối tình Kim – Kiều.
• Cảnh cũ thay đổi hoang tàn, vắng lặng, không còn bóng người.
• Hỏi thăm hàng xóm, Kim Trọng biết tin gia đình Kiều sa sút, Kiều đã bán mình chuộc cha.
• Đau đớn, chàng tìm đến nơi ở mới của gia đình Kiều.
• Gặp gia đình, Kim Trọng được nghe kể lại việc Kiều bán mình và nhờ Thúy Vân thay mình trả nghĩa.
• Kim Trọng vô cùng đau khổ, tuyệt vọng.

Câu 4.
Hình ảnh “Hoa đào năm ngoái còn cười gió đông”:

• Gợi nhắc kỉ niệm đẹp của mùa xuân năm trước – khi Kim và Kiều gặp gỡ, thề nguyền.
• Hoa đào vẫn “cười” với gió đông như cũ, còn con người thì đã đổi thay, chia lìa.
• Tạo sự đối lập giữa cảnh và người: cảnh vật dường như bất biến, còn tình duyên con người thì tan vỡ.
• Thể hiện nỗi xót xa, tiếc nuối và đau đớn của Kim Trọng trước sự đổi thay phũ phàng.

Câu 5. Tác dụng của biện pháp tả cảnh ngụ tình

Trong đoạn:

Sập sè én liệng lầu không,
Cỏ lan mặt đất, rêu phong dấu giày.
Cuối tường gai góc mọc đầy,
Đi về này những lối này năm xưa!

Biện pháp tả cảnh ngụ tình có tác dụng:

• Khắc họa cảnh vườn Thúy hoang vắng, tiêu điều, lạnh lẽo.
• Gợi sự đổi thay, tan tác của không gian từng gắn với tình yêu đẹp.
• Qua cảnh hoang tàn, thể hiện nỗi buồn, cô đơn, hụt hẫng và đau đớn của Kim Trọng.
• Làm tăng giá trị biểu cảm, giúp người đọc cảm nhận sâu sắc bi kịch tình yêu và số phận nhân vật.