Câu 1:

Đoạn trích "Chèo đi rán thứ sáu/.../Đừng cho tôi bỏ thân chốn này, biển hỡi!" là một bức tranh bi thương, khắc họa rõ nét thân phận nhỏ bé, yếu đuối và khốn khổ của những "sa dạ sa dồng" khi phải đối mặt với sự dữ dội, cuồng bạo của thiên nhiên. Qua đó, đoạn trích cất lên tiếng kêu thương thống thiết cho những kiếp người bị đọa đày, áp bức, phản ánh một xã hội bất công, nơi oan khiên chồng chất giáng xuống đầu những con người vô tội. Trước hết, sức mạnh dữ dội, cuồng bạo của thiên nhiên được thể hiện qua hình ảnh "chèo đi rán thứ sáu" và "biển hỡi!". Những "rán nước" hung tợn, chực chờ nuốt chửng con thuyền mong manh, tượng trưng cho những thế lực tàn khốc, những oan trái nghiệt ngã mà con người phải gánh chịu. Đối lập với sức mạnh ấy là thân phận nhỏ bé, yếu đuối của những sa dạ sa dồng, "thân phận bị đày đoạ, cực nhục". Họ nhỏ bé, tội nghiệp, hoàn toàn bất lực trước sự khắc nghiệt của số phận. Về nghệ thuật, đoạn trích thể hiện trí tưởng tượng phong phú, sáng tạo của tác giả dân gian. Việc mượn thế giới cõi âm để phản ánh hiện thực xã hội tàn khốc cho thấy cách nhìn tinh tế và sâu sắc của người xưa. Ngôn ngữ, hình ảnh trong đoạn trích vô cùng sinh động, trực quan, phản ánh tư duy chất phác, mộc mạc nhưng đầy sức lay động của người đồng bào. Lời kêu "Đừng cho tôi bỏ thân chốn này, biển hỡi!" vang lên như một lời cầu khẩn, một tiếng than tuyệt vọng, khắc sâu nỗi bi ai của những kiếp người bị áp bức. Đoạn trích không chỉ là tiếng khóc cho số phận cá nhân mà còn là lời tố cáo mạnh mẽ cho một xã hội đầy rẫy bất công.

Câu 2:

Tình thân, một khái niệm tưởng chừng giản dị nhưng lại ẩn chứa những giá trị thiêng liêng và sâu sắc, là nền tảng vững chắc định hình nên hạnh phúc, nhân cách và sức mạnh nội tại của mỗi con người. Dù cuộc sống có đổi thay, dù xã hội có phát triển đến đâu, tình thân vẫn luôn là sợi dây vô hình kết nối, là điểm tựa tinh thần quý giá, soi đường dẫn lối cho chúng ta trên hành trình cuộc đời.

Trước hết, tình thân có thể được định nghĩa là mối quan hệ yêu thương, gắn bó, sự đùm bọc và sẻ chia giữa các thành viên trong một gia đình. Nó không chỉ giới hạn ở tình cảm huyết thống như tình mẫu tử, phụ tử, anh em mà còn mở rộng ra những mối quan hệ họ hàng, xóm giềng thân thiết, những người luôn sẵn lòng cho đi mà không mong cầu nhận lại. Tình thân hiện diện trong những bữa cơm gia đình ấm áp, trong sự quan tâm chăm sóc tỉ mỉ, trong những lời động viên chân thành khi ta gặp khó khăn, hay trong sự tha thứ và bao dung khi ta mắc sai lầm. Đó là những điều tưởng chừng như bình dị nhưng lại là cốt lõi tạo nên sự vững chãi cho tâm hồn mỗi người.

Giá trị của tình thân trong cuộc sống là vô cùng to lớn và đa diện. Thứ nhất, tình thân là nguồn cội nuôi dưỡng tâm hồn và nhân cách. Từ vòng tay yêu thương của cha mẹ, ta học những bài học đầu tiên về cuộc sống, về tình yêu thương, sự sẻ chia và lòng nhân ái. Môi trường gia đình là nơi ta hình thành những giá trị đạo đức cơ bản, là nền tảng để ta trở thành một con người có ích cho xã hội. Thứ hai, tình thân là điểm tựa tinh thần vững chắc nhất. Trong cuộc đời mỗi người, ai cũng sẽ có những lúc vấp ngã, gặp phải nghịch cảnh hay cảm thấy cô đơn, lạc lõng. Khi ấy, tình thân chính là nơi ta tìm về để được che chở, được an ủi và được tiếp thêm sức mạnh để đứng dậy và bước tiếp. Sự động viên, tin tưởng và tình yêu thương vô điều kiện từ gia đình là liều thuốc tinh thần quý giá nhất, giúp ta vượt qua mọi thử thách.

Tuy nhiên, trong nhịp sống hiện đại với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ và sự bận rộn trong công việc, con người ngày càng có xu hướng xa cách với gia đình. Sự chủ nghĩa cá nhân, những mối quan hệ bên ngoài đôi khi làm lu mờ đi giá trị của tình thân. Nhiều người mải mê theo đuổi sự nghiệp, danh vọng mà quên đi những người thân yêu đã luôn ở bên cạnh, hy sinh vì mình. Điều này dẫn đến tình trạng nhiều gia đình thiếu gắn kết, các mối quan hệ trở nên hời hợt và lạnh nhạt.

Do đó, việc trân trọng và vun đắp tình thân là điều vô cùng cần thiết. Mỗi người cần ý thức được tầm quan trọng của gia đình, dành thời gian chất lượng cho những người thân yêu. Chúng ta cần học cách lắng nghe, thấu hiểu, chia sẻ và thông cảm cho nhau. Những hành động nhỏ như một bữa cơm gia đình ấm áp, một cuộc điện thoại hỏi thăm, hay một lời động viên chân thành cũng có thể làm cho tình thân thêm bền chặt. Việc xây dựng và duy trì những kết nối ý nghĩa trong gia đình không chỉ mang lại hạnh phúc cho cá nhân mà còn góp phần tạo nên một xã hội nhân văn và tốt đẹp hơn

Tóm lại, tình thân là một tài sản vô giá, là nơi ta tìm về sau những sóng gió cuộc đời. Nó không chỉ là nguồn gốc của hạnh phúc mà còn là sức mạnh giúp ta vượt qua mọi khó khăn. Hãy luôn biết trân trọng, vun đắp và gìn giữ những giá trị thiêng liêng ấy, để cuộc sống của mỗi chúng ta thêm ý nghĩa và trọn vẹn.

Câu 1. Người kể trong văn bản: Sa dạ sa dồng. Câu 2. Hình ảnh “biển” hiện ra trong văn bản có đặc điểm: Dữ dội, hung hiểm, đầy sóng gió, là nơi các sa dạ sa dồng phải chèo thuyền phục dịch các quan slay ở cõi âm. Câu 3. Chủ đề: Cuộc sống bất công, oan trái và thân phận bất hạnh của những người dân lao động, bé mọn, khốn khổ. Câu 4.

+ Rán nước thứ sáu: Thấy nước văn mông mốc. + Rán nước thứ bảy: Nơi đây có ngọ lồm bủa giăng. + Rán nước thứ tám: Nước thét gào kéo xuống Long Vương. + Rán nước thứ chín:Khắp mặt biển nước sôi gầm réo. + Rán nước thứ mười: Thuyền lướt theo nước trời băng băng. + Rán nước thứ mười một: Sóng đuổi sóng xô đi. + Rán nước thứ mười hai: A! Bờ biển kia rồi. - Ý nghĩa biểu tượng của các rán nước: Các rán nước biểu tượng cho những oan khiên, khổ đau, áp bức chồng chất mà bọn quan lại thống trị và cái ác giáng xuống đầu những người lao động, khốn khổ, thấp cổ bé họng

Câu 5:

- Những âm thanh xuất hiện trong đoạn thơ: + Âm thanh của mặt biển nước sôi gầm réo."Nước sôi gầm réo", "nước dựng đứng". + Âm thanh tiếng kêu cứu lo sợ, tuyệt vọng.... của những sa dạ sa dồng "Biển ơi, đừng giết tôi", "Nước hỡi, đừng lôi lấy thuyền".

- Những âm thanh đó gợi ra sự hung dữ khủng khiếp của biển nước sôi gầm réo sẵn sàng nhấn chìm, nuốt chửng,... con người và sự mỏng manh, bé nhỏ của chiếc thuyền gắn liền thân phận tội nghiệp của những người phu chèo thuyền.

Cả hai hiện tượng trên đều thuộc hình thức cảm ứng: Ứng động (hay còn gọi là vận động ứng động). Giải thích: Hiện tượng ứng động là hình thức phản ứng của cây trước tác nhân kích thích từ môi trường, trong đó hướng của phản ứng không phụ thuộc vào hướng của tác nhân kích thích. a. Đóng mở của khí khổng: Sự đóng mở của khí khổng (thường xảy ra do sự thay đổi áp suất trương nước của tế bào đóng) chủ yếu là phản ứng với các thay đổi về cường độ ánh sáng, nhiệt độ, hoặc nồng độ CO2/hơi nước trong môi trường. Sự đóng/mở này xảy ra theo chiều dày của lá (mở ra ngoài hoặc đóng lại), không phải là hướng về phía nguồn sáng hay xa nguồn sáng. Vì vậy, đây là ứng động (chủ yếu là ứng động theo ánh sáng hoặc ứng động theo nhiệt độ/độ ẩm). b. Nở hoa của cây mười giờ: Cây mười giờ có hiện tượng hoa nở vào ban ngày (khi có ánh sáng mạnh) và cụp lại vào ban đêm hoặc khi trời râm mát. Đây là một phản ứng cảm ứng theo chu kỳ sáng/tối. Hướng nở hoa là hướng ra ngoài (tương đối cố định) và không phụ thuộc vào việc ánh sáng chiếu tới từ hướng nào. Do đó, đây là một ví dụ điển hình của ứng động theo ánh sáng (photonasty).

Tiêu chảy gây suy dinh dưỡng và có thể dẫn tới tử vong ở trẻ vì: +)Mất nước nhanh: Tiêu chảy làm trẻ mất nhiều nước và điện giải (natri, kali), gây mất cân bằng dẫn tới sốc, rối loạn nhịp tim, suy hô hấp nếu không bù kịp. Trẻ nhỏ dễ mất nước hơn người lớn.

+) Mất dinh dưỡng trực tiếp: Tiêu chảy làm giảm hấp thu chất dinh dưỡng (protein, năng lượng, vitamin, khoáng chất) và tăng nhu cầu năng lượng do cơ thể phải hồi phục, nên trẻ nhanh bị sụt cân, suy dinh dưỡng cấp. +)Vòng xoắn suy giảm miễn dịch: Trẻ suy dinh dưỡng có miễn dịch kém, dễ nhiễm trùng hơn → tiêu chảy nặng hơn; tiêu chảy nặng làm suy dinh dưỡng thêm → tăng nguy cơ tử vong. +)Biến chứng nhiễm trùng: Nguyên nhân tiêu chảy do vi khuẩn, virus hoặc ký sinh trùng có thể gây nhiễm trùng toàn thân, mất nước nặng và tử vong nếu không điều trị

- Việc làm để phòng tránh tiêu chảy :

+) Vệ sinh cá nhân: Rửa tay bằng xà phòng và nước sạch trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, trước khi nấu ăn, sau khi thay tã cho trẻ.

+)Nước sạch và xử lý nước: Dùng nước đã đun sôi hoặc xử lý an toàn (lọc, clo hóa) để uống; tránh cho trẻ uống nước bẩn.

+)Vệ sinh thực phẩm: Rửa sạch rau quả, nấu chín thức ăn, bảo quản thức ăn đúng cách, không cho trẻ ăn thức ăn để lâu ở ngoài.

+)Nuôi con bằng sữa mẹ: Cho trẻ bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu giúp tăng miễn dịch và giảm nguy cơ tiêu chảy.

+)Vệ sinh môi trường: Xử lý phân đúng cách, xây nhà tiêu hợp vệ sinh, tránh ô nhiễm nguồn nước.

+)Tiêm chủng: Tiêm vắc-xin phòng một số tác nhân gây tiêu chảy nặng (ví dụ vắc-xin rotavirus) theo lịch tiêm chủng quốc gia nếu có.

+)Bù nước kịp thời khi trẻ bị tiêu chảy: Dùng dung dịch oresol (ORS) theo hướng dẫn; tiếp tục cho bú mẹ và cho ăn bình thường càng sớm càng tốt; đến cơ sở y tế nếu có dấu hiệu mất nước nặng (khô miệng, mắt trũng, ít nước tiểu, li bì, nôn nhiều, khó thở).

+)Giáo dục gia đình: Hướng dẫn cha mẹ, người chăm sóc về dấu hiệu cảnh báo, cách phòng và xử trí ban đầu tại nhà.

Hệ Tuần Hoàn Hở: Môi trường chất lỏng: Máu (hemolymph) chảy trong mạch máu một đoạn. Sau đó, máu thoát ra ngoài và hòa lẫn với dịch mô trong xoang cơ thể (hemocoel). Cấu tạo mạch: Thường không có hệ thống mao mạch hoàn chỉnh. Tốc độ/Áp lực: Máu chảy chậm, áp lực thấp. Tốc độ trao đổi chất và vận chuyển chất dinh dưỡng/chất thải chậm. Đại diện: Phần lớn động vật không xương sống. Ví dụ: Thân mềm (trừ Cephalopoda), Chân khớp (côn trùng, tôm, cua).

Hệ Tuần Hoàn Kín: Môi trường chất lỏng: Máu luôn chảy hoàn toàn bên trong hệ thống mạch máu (động mạch, tĩnh mạch, mao mạch). Máu không hòa lẫn với dịch mô. Cấu tạo mạch: Có hệ thống mao mạch dày đặc, nối liền động mạch và tĩnh mạch. Tốc độ/Áp lực: Máu chảy nhanh hơn, áp lực cao hơn. Tốc độ trao đổi chất và vận chuyển nhanh và hiệu quả hơn. Đại diện: Động vật có xương sống (cá, lưỡng cư, bò sát, chim, thú). Một số động vật không xương sống tiên tiến (giun đốt, Cephalopoda).