Câu 1:

         Đoạn trích trên tái hiện một cuộc vượt biển đầy hiểm nguy qua nhịp điệu dồn dập và hình ảnh giàu sức gợi, mang đậm màu sắc sử thi – dân gian. Điệp ngữ “Chèo đi rán…” lặp lại qua từng ngày như nhịp mái chèo không ngừng, vừa thúc giục vừa thể hiện ý chí sinh tồn bền bỉ của con người trước thiên nhiên dữ dội. Cảnh biển được khắc họa ngày càng khủng khiếp: nước “mông mốc”, “cuộn thác”, “bão phong ba”, rồi đến “quỷ dữ”, “ngọ lồm” bủa giăng, “nước dựng đứng chấm trời”. Những hình ảnh phóng đại ấy làm nổi bật sức mạnh tàn bạo của biển cả, nơi sự sống con người luôn bị đe dọa. Bên cạnh đó, yếu tố tâm linh như “lấy tiền ra thế”, “lễ chuộc thân” phản ánh niềm tin dân gian của người đi biển, khi con người nhỏ bé phải cầu xin, nương tựa vào thế lực siêu nhiên. Tuy vậy, đoạn trích không chỉ là tiếng kêu sợ hãi mà còn là lời khẳng định ý chí: “đừng run đừng rợn”, “nhanh nhanh tay chèo”. Qua đó, tác phẩm ca ngợi tinh thần dũng cảm, khát vọng sống và sự kiên cường của con người trong cuộc đối đầu khắc nghiệt với thiên nhiên. 

Câu 2:

         Trong hành trình trưởng thành của mỗi con người, có những giá trị bền bỉ âm thầm nâng đỡ ta qua mọi thăng trầm, và tình thân chính là một trong những giá trị thiêng liêng, sâu sắc nhất. Dù xã hội ngày càng phát triển, nhịp sống trở nên gấp gáp và các mối quan hệ ngày càng đa dạng, tình thân vẫn giữ vai trò nền tảng, là điểm tựa tinh thần không thể thay thế trong cuộc sống con người.

Trước hết, tình thân là mối quan hệ ruột thịt gắn bó tự nhiên, được hình thành từ sự sinh thành và nuôi dưỡng. Đó là tình yêu thương vô điều kiện của cha mẹ dành cho con cái, là sự chở che, đùm bọc giữa anh chị em, là sự quan tâm lặng lẽ của ông bà dành cho con cháu. Không giống những mối quan hệ khác có thể phai nhạt theo thời gian hay lợi ích, tình thân thường xuất phát từ sự chân thành, không toan tính. Khi con người vấp ngã, gia đình luôn là nơi sẵn sàng dang tay đón nhận, bao dung và nâng đỡ ta đứng dậy.

Bên cạnh đó, tình thân có ý nghĩa đặc biệt trong việc hình thành nhân cách và bồi đắp đời sống tinh thầncủa mỗi người. Trong vòng tay gia đình, con người học được cách yêu thương, sẻ chia, kính trọng và trách nhiệm. Những lời dạy bảo của cha mẹ, những tấm gương hy sinh thầm lặng trong gia đình góp phần nuôi dưỡng tâm hồn, định hướng lối sống đúng đắn cho mỗi cá nhân. Một người lớn lên trong môi trường gia đình ấm áp thường có đời sống tinh thần vững vàng, biết trân trọng giá trị con người và có khả năng xây dựng các mối quan hệ tốt đẹp ngoài xã hội.

Không chỉ dừng lại ở ý nghĩa tinh thần, tình thân còn là nguồn sức mạnh giúp con người vượt qua nghịch cảnh. Trong những lúc khó khăn như bệnh tật, thất bại hay mất mát, sự quan tâm, động viên từ người thân có thể tiếp thêm niềm tin và nghị lực sống. Thực tế cho thấy, nhiều người có thể gục ngã trước sóng gió cuộc đời, nhưng nhờ tình yêu thương của gia đình mà họ tìm lại được ý nghĩa sống và vươn lên mạnh mẽ. Tình thân vì thế trở thành “bến đỗ bình yên”, nơi con người được nghỉ ngơi sau những mỏi mệt của cuộc đời.

Tuy nhiên, trong xã hội hiện đại, không ít người xem nhẹ hoặc thờ ơ với tình thân, mải chạy theo vật chất, danh vọng mà quên đi những người luôn âm thầm vì mình. Sự vô tâm ấy có thể dẫn đến khoảng cách, rạn nứt trong gia đình, để rồi khi nhận ra thì đã muộn màng. Vì vậy, mỗi người cần ý thức gìn giữ và vun đắp tình thân bằng những hành động giản dị: một lời hỏi han, một bữa cơm sum họp, sự lắng nghe và thấu hiểu.

Tóm lại, tình thân là giá trị cốt lõi, bền vững trong cuộc sống con người. Đó không chỉ là cội nguồn yêu thương mà còn là sức mạnh tinh thần giúp ta vững vàng trước mọi biến động. Biết trân trọng, gìn giữ và sống trọn vẹn với tình thân chính là cách để mỗi người làm giàu đời sống tâm hồn và xây dựng một cuộc sống ý nghĩa hơn.

Câu 1. 

Người kể trong văn bản: Sa dạ sa dồng.

Câu 2. 

Hình ảnh "biển" hiện ra trong văn bản có đặc điểm: Dữ dội, hung hiểm, đầy sóng gió, là nơi các sa dạ sa dồng phải chèo thuyền phục dịch các quan ở cõi âm.

Câu 3. 

Chủ đề: Cuộc sống bất công, oan trái và thân phận bất hạnh của những người dân lao động, bé mọn, khốn khổ.

Câu 4. 

+ Rán nước thứ sáu: Thấy nước văn mông mốc.

+ Rán nước thứ bảy: Nơi đây có ngọ lồm bủa giăng.

+ Rán nước thứ tám: Nước thét gào kéo xuống Long Vương.

+ Rán nước thứ chín: Khắp mặt biển nước sôi gầm réo.

+ Rán nước thứ mười: Thuyền lướt theo nước trời băng băng.

+ Rán nước thứ mười một: Sóng đuổi sóng xô đi

+ Rán nước thứ mười hai: - A! Bờ biển kia rồi.

Các rán nước biểu tượng cho những oan khiên, khổ đau, áp bức chồng chất mà bọn quan lại thống trị và cái ác giáng xuống đầu những người lao động, khốn khổ, thấp cố bé họng.

Câu 5. 

+ Âm thanh của mặt biển nước sôi gầm réo.

+ Âm thanh tiếng kêu cứu lo sợ, tuyệt vọng,... của những sa dạ sa dồng.

- Những âm thanh đó gợi ra sự hung dữ khủng khiếp của biển nước sôi gầm réo sẵn sàng nhấn chìm, nuốt chửng,...

con người và sự mỏng manh, bé nhỏ của chiếc thuyền gắn liền thân phận tội nghiệp của những người phu chèo thuyền.