Câu 1 :

- Đoạn trích “Chèo đi rán thứ sáu … Đừng cho tôi bỏ thân chốn này, biển hỡi!” trích từ truyện thơ dân gian Tày – Nùng “Vượt biển” là bức tranh kinh hoàng về cuộc chiến sinh tử của những linh hồn nô lệ giữa cõi âm. Tác giả dân gian đã sử dụng ngôn ngữ giàu sức gợi cảm, kết hợp với biện pháp nhân hóa để khắc họa thiên nhiên hung bạo: biển cả gầm réo, sôi sục như một chảo dầu khổng lồ, với những “rán nước” dựng đứng đe dọa nhấn chìm mọi thứ. Giữa khung cảnh kinh khiếp ấy, hình ảnh người phu thuyền hiện lên thật nhỏ bé, yếu ớt. Tiếng kêu van “Biển ơi, đừng giết tôi,/ Nước hỡi, đừng lôi lấy thuyền” không chỉ là lời cầu xin sự sống cá nhân mà còn là tiếng than thân, thể hiện nỗi khốn khổ, oan khuất của những kiếp người bé nhỏ bị áp bức. Đoạn thơ gợi lên cảm giác vừa rợn ngợp trước sức mạnh thiên nhiên, vừa xót xa cho thân phận con người phải chịu đựng những thử thách nghiệt ngã, phản ánh sâu sắc hiện thực xã hội đầy bất công.

Câu 2 :

- Cuộc sống có muôn vàn điều quý giá, nhưng có lẽ, thứ quý giá nhất, sâu sắc nhất mà mỗi con người được ban tặng chính là tình thân – sợi dây vô hình kết nối, sưởi ấm tâm hồn và định hình nhân cách con người. Tình thân không chỉ là máu mủ ruột rà, mà còn là sự gắn kết từ trái tim, là điểm tựa vững chãi mỗi khi ta vấp ngã, là ngọn lửa soi đường dẫn lối trên hành trình trưởng thành. 

câu 1

- Người kể chuyện trong văn bản là người kể chuyện dân gian (ngôi thứ ba

Câu 2

- Hình ảnh “biển” trong văn bản hiện ra với đặc điểm dữ dội, nguy hiểm và bao la. Nó là một hành trình dài (“mười hai rán nước”) và đầy rẫy hiểm nguy, có thể nhấn chìm và “bắt làm sa đọa sa dòng” linh hồn. Đoạn thơ còn miêu tả biển với “nước sôi gầm réo”, thể hiện sự hung tợn.

Câu 3 :

- Chủ đề trên của văn bản là : hành trình vượt qua thử thách sinh tử, đặc biệt là hành trình của linh hồn sau khi chết để sang thế giới bên kia. Văn bản cũng phản ánh các nghi lễ tâm linh như cầu hồn, cầu mát, và tín ngưỡng của người dân vùng Ba Bể, Bắc Kạn

Câu 4 :

- “Rán nước” trong văn bản là : biểu tượng cho các chặng đường, các thử thách, hoặc các cửa ải gian nan mà nhân vật phải vượt qua trong hành trình của mình, đặc biệt là hành trình vượt biển đầy hiểm nguy.

Câu 5 :

- Những âm thanh được thể hiện trong đoạn thơ:“Chèo đi rán thứ chín, / Trông thấy nước dựng đứng chạm trời, / Khắp mặt biển nước sôi gầm réo. / Biển ơi, đừng giết tôi, / Nước hỡi, đừng lôi lấy thuyền”

•Âm thanh được thể hiện: Âm thanh “nước sôi gầm réo” được miêu tả.

•Cảm xúc gợi lên: Âm thanh này gợi lên cảm xúc sợ hãi, kinh hoàng, bất lực và tuyệt vọng trước sức mạnh dữ dội của thiên nhiên và nguy cơ cận kề cái chết. Lời cầu xin thảm thiết càng nhấn mạnh sự hoảng loạn đó.

a. Đóng mở của khí khổng: Thuộc hình thức ứng động không sinh trưởng . Vì sự đóng mở của khí khổng là do sự thay đổi sức trương nước của tế bào bảo vệ, dẫn đến thay đổi hình dạng và kích thước, từ đó đóng hoặc mở khí khổng.

b. Nở hoa của cây mười giờ: Thuộc hình thức ứng động sinh trưởng . Vì sự nở hoa của cây mười giờ phụ thuộc vào thời gian chiếu sáng trong ngày .

*Tiêu chảy là một trong những nguyên nhân gây suy dinh dưỡng và tử vong ở trẻ vì:

- Mất chất dinh dưỡng: Tiêu chảy làm giảm khả năng hấp thụ chất dinh dưỡng.

- Mất nước: Khi trẻ bị tiêu chảy, nước và điện giải trong cơ thể bị mất đi, ảnh hưởng đến sức khỏe.

- Giảm thèm ăn: Trẻ mệt mỏi và chán ăn, dẫn đến thiếu dinh dưỡng.

*Biện pháp phòng tránh tiêu chảy :

- Vệ sinh: Rửa tay thường xuyên, bảo đảm an toàn thực phẩm.

- Dinh dưỡng: Cho trẻ bú sữa mẹ, ăn dặm đầy đủ chất.

- Tiêm phòng: Tiêm vaccine ngừa các bệnh gây tiêu chảy.

- Theo dõi: Uống nhiều nước, sử dụng dung dịch ORS khi trẻ bị tiêu chảy và đưa trẻ đi khám khi cần thiết.

Hệ tuần hoàn hở: Máu không hoàn toàn lưu thông trong mạch máu mà tràn vào khoang cơ thể, tiếp xúc trực tiếp với các tế bào. Sau đó, máu được thu gom và đưa trở lại hệ tuần hoàn.

Hệ tuần hoàn kín: Máu luôn lưu thông trong mạch máu, không tràn vào khoang cơ thể. Quá trình trao đổi chất diễn ra qua thành mạch.