Câu 1:

Đoạn trích trong Truyện Kiều của Nguyễn Du đã khắc họa sâu sắc bi kịch tình yêu tan vỡ và nỗi đau của con người trước biến cố cuộc đời. Sau nửa năm chịu tang, Kim Trọng trở về với niềm mong nhớ, nhưng trước mắt chàng chỉ là cảnh vườn Thúy hoang tàn, cỏ mọc um tùm, không còn bóng dáng người xưa. Nghệ thuật tả cảnh ngụ tình được thể hiện rõ qua những hình ảnh tiêu điều, quạnh quẽ, đặc biệt là câu thơ “hoa đào năm ngoái còn cười gió đông” gợi sự đối lập giữa cảnh xuân tươi đẹp năm nào và thực tại chia lìa phũ phàng. Khi nghe tin Kiều bán mình chuộc cha, Kim Trọng đau đớn như “sét đánh lưng trời”, thể hiện tình yêu chân thành, sâu nặng của chàng. Qua lời kể của cha mẹ Kiều, vẻ đẹp hi sinh vì chữ hiếu của nàng càng hiện lên cao cả mà xót xa. Đoạn thơ không chỉ làm nổi bật tấm lòng chung thủy của Kim Trọng mà còn bày tỏ niềm cảm thương sâu sắc của Nguyễn Du trước số phận con người trong xã hội phong kiến đầy bất công.

Câu 2

Trong nhịp sống hiện đại hối hả, khi con người dễ bị cuốn vào vòng xoáy của danh lợi và những giá trị vật chất, vẫn có những con người lặng lẽ sống và cống hiến mà không mong cầu được vinh danh. Họ âm thầm góp phần làm cho xã hội tốt đẹp hơn bằng sự hi sinh thầm lặng mỗi ngày. Sự hi sinh ấy có thể nhỏ bé nhưng lại mang ý nghĩa lớn lao, trở thành nền tảng bền vững cho gia đình và cộng đồng. Chính vì vậy, suy ngẫm về sự hi sinh thầm lặng trong cuộc sống hôm nay là điều cần thiết để mỗi người biết trân trọng và sống có trách nhiệm hơn.

Hi sinh thầm lặng là sự tự nguyện cho đi thời gian, công sức, thậm chí cả hạnh phúc riêng tư của mình vì người khác mà không đòi hỏi sự ghi nhận hay đáp trả. Đó có thể là người mẹ tảo tần sớm hôm, người cha gánh vác gia đình, những người công nhân miệt mài lao động, hay các y bác sĩ nơi tuyến đầu dịch bệnh. Sự hi sinh ấy không ồn ào, không phô trương, nhưng lại âm ỉ như ngọn lửa nhỏ sưởi ấm biết bao tâm hồn.

Sự hi sinh thầm lặng xuất phát từ tình yêu thương, trách nhiệm và ý thức cộng đồng. Khi con người biết đặt lợi ích chung lên trên lợi ích cá nhân, họ sẵn sàng chịu thiệt thòi để người khác được hạnh phúc. Bên cạnh đó, truyền thống “lá lành đùm lá rách” của dân tộc Việt Nam cũng nuôi dưỡng tinh thần sống vì người khác. Trong xã hội hiện đại nhiều cạnh tranh, chính những tấm lòng bao dung và vị tha đã giúp con người xích lại gần nhau hơn.

Như trong đại dịch COVID-19, hình ảnh các y bác sĩ tại những bệnh viện đã khiến nhiều người xúc động. Họ làm việc liên tục trong bộ đồ bảo hộ kín mít, xa gia đình hàng tháng trời, thậm chí đối diện với nguy cơ lây nhiễm cao. Những hi sinh ấy không phải để được tung hô, mà đơn giản vì trách nhiệm cứu người. Chính sự tận tâm thầm lặng ấy đã góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và đem lại niềm tin cho xã hội.

Không chỉ trong thời khắc đặc biệt, sự hi sinh thầm lặng còn hiện diện trong đời thường. Ta có thể bắt gặp hình ảnh những chiến sĩ nơi biên cương ngày đêm canh giữ Tổ quốc, như các cán bộ, chiến sĩ làm nhiệm vụ tại các quần đảo . Giữa biển trời mênh mông, họ chấp nhận xa gia đình, thiếu thốn đủ bề để bảo vệ chủ quyền đất nước. Sự lặng lẽ của họ chính là tấm khiên vững chắc cho bình yên của hàng triệu người dân nơi đất liền.

Tuy nhiên, trong xã hội ngày nay, không phải lúc nào sự hi sinh thầm lặng cũng được nhìn nhận đúng mức. Có những người bị lãng quên, công sức không được trân trọng, thậm chí bị xem là điều hiển nhiên. Nếu sự vô tâm ấy kéo dài, nó có thể làm tổn thương những tấm lòng tốt và khiến con người trở nên ích kỉ hơn. Một xã hội thiếu sự ghi nhận và biết ơn sẽ dần đánh mất những giá trị nhân văn cốt lõi.

Vì thế, mỗi chúng ta cần học cách trân trọng và biết ơn những hi sinh âm thầm quanh mình. Đừng tiếc một lời cảm ơn cha mẹ, một ánh nhìn sẻ chia với đồng nghiệp, hay một hành động nhỏ giúp đỡ người khác. Nhà trường và xã hội cũng cần tôn vinh những tấm gương sống đẹp, lan tỏa những câu chuyện nhân ái để khơi dậy lòng yêu thương trong cộng đồng. Hãy thử sống chậm lại một chút, lắng nghe và cảm nhận, ta sẽ thấy cuộc đời này ấm áp biết bao nhờ những con người lặng lẽ cống hiến. Khi mỗi người biết cho đi bằng cả trái tim, xã hội sẽ trở nên nhân văn và bền vững hơn.

Sự hi sinh thầm lặng là vẻ đẹp cao quý của con người trong mọi thời đại. Dù không rực rỡ như những ánh hào quang, nhưng nó vẫn bền bỉ tỏa sáng và nâng đỡ cuộc sống. Nhận thức đúng đắn về giá trị của sự hi sinh giúp chúng ta biết sống yêu thương, trách nhiệm và biết ơn hơn. Mỗi người hãy tự hỏi mình đã làm gì để góp phần tạo nên những điều tốt đẹp ấy, bởi chính những hi sinh nhỏ bé hôm nay sẽ làm nên một xã hội nhân ái ngày mai.

Câu 1:

- Văn bản trên thuộc thể loại: Truyện thơ Nôm

Câu 2:

- Văn bản là ngôn ngữ của người kể chuyện (tác giả).

Câu 3:

Đoạn trích trong Truyện Kiều của Nguyễn Du kể về cuộc trở lại đầy xót xa của Kim Trọng sau nửa năm chịu tang ở Liêu Dương. Mang theo nỗi nhớ và niềm mong mỏi được gặp lại Thúy Kiều, chàng vội tìm đến vườn Thúy, nhưng trước mắt chỉ là cảnh cũ tiêu điều, hoang vắng, cỏ mọc um tùm, không còn dấu vết của cuộc sống sum vầy ngày trước. Linh cảm chuyện chẳng lành, Kim Trọng dò hỏi và bàng hoàng khi hay tin gia đình Kiều gặp tai biến, nàng đã bán mình chuộc cha để cứu gia đình khỏi cơn hoạn nạn. Quá đau đớn, chàng tìm đến nhà nàng, chứng kiến cảnh nghèo túng xác xơ và nghe cha mẹ Kiều kể lại nỗi hi sinh lớn lao cùng sự day dứt của nàng khi phải nhờ Thúy Vân thay mình trả nghĩa. Tất cả như một nhát dao cứa sâu vào tim Kim Trọng, khiến chàng đau đớn, tuyệt vọng và thương xót cho mối tình đầu trong sáng nhưng dang dở vì biến cố nghiệt ngã.

Câu 4:

- Hình ảnh “hoa đào năm ngoái còn cười gió đông” gợi nhắc mùa xuân năm xưa – thời điểm tình yêu Kim Trọng và Thúy Kiều còn tươi đẹp. “Hoa đào” tượng trưng cho tuổi trẻ và hạnh phúc, còn từ “cười” làm cảnh vật như có hồn. Tuy nhiên, sự tươi tắn của hoa đối lập với thực tại chia lìa, tạo nên nỗi xót xa: cảnh vẫn như cũ mà người đã mất. Qua đó, thể hiện nỗi đau, tiếc nuối trước mối tình đầu dang dở và sự đổi thay nghiệt ngã của số phận.

Câu 5:

Đoạn thơ sử dụng biện pháp tả cảnh ngụ tình: “lầu không”, “cỏ lan”, “rêu phong”, “gai góc mọc đầy” để gửi gắm, thể hiện tâm trạng buồn bã, xót xa, tiếc nuối của nhân vật trữ tình khi trở lại chốn cũ.

Tác dụng: Gợi lên không gian hoang vắng, tiêu điều, lạnh lẽo của chốn cũ.

Qua đó bộc lộ tâm trạng buồn bã, cô đơn, xót xa, tiếc nuối của nhân vật trữ tình khi trở về nơi xưa. Làm nổi bật sự đổi thay của cảnh vật theo thời gian, tăng giá trị biểu cảm cho đoạn thơ.